Lormetazepam

Krótko działająca benzodiazepina, o właściwościach zbliżonych do diazepamu. Oddziałuje na liczne struktury ośrodkowego układu nerwowego, głównie na układ limbiczny i podwzgórze – struktury regulujące czynności emocjonalne. Podobnie jak inne benzodiazepiny nasila hamujące działanie neuronów GABA-ergicznych w korze mózgowej, hipokampie, móżdżku, wzgórzu i podwzgórzu. Mechanizm receptorowy: wiąże się ze swoistymi dla benzodiazepin miejscami wiązania – błonowymi strukturami białkowymi sprzężonymi z kompleksem receptora GABA-A i kanału chlorkowego. Zmienia „czułość" receptora GABA-ergicznego, zwiększając jego powinowactwo do kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) – endogennego neuroprzekaźnika hamującego. Aktywacja receptora benzodiazepinowego/GABA-A prowadzi do wzmożonego napływu jonów chlorkowych do wnętrza neuronu przez kanał chlorkowy, co skutkuje hiperpolaryzacją błony komórkowej i w konsekwencji zahamowaniem czynności neuronów. Efekty kliniczne: działanie nasenne, a także uspokajające i przeciwlękowe oraz słabo zaznaczone działanie przeciwdrgawkowe i zwiotczające mięśnie szkieletowe.

Doraźne i krótkotrwałe leczenie zaburzeń snu – trudności w zasypianiu, częste przebudzenia oraz zbyt wczesne przebudzenia poranne. Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi i badaniami diagnostycznymi.

Droga podania doustna, 30 min przed snem, popijając niewielką ilością wody. Dawkowanie i czas leczenia ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta. Dorośli – zaburzenia snu: zwykle 0,5–1 mg pół godziny przed snem. W indywidualnych przypadkach, przy braku odpowiedzi klinicznej na niższe dawki, dawkę można zwiększyć maksymalnie do 2 mg na dobę. Premedykacja, przygotowanie do uciążliwych badań diagnostycznych: zwykle 1 mg godzinę przed zabiegiem lub 2 mg pół godziny przed snem w dniu poprzedzającym zabieg. Podeszły wiek (powyżej 65 lat): zaleca się zmniejszenie dawki o połowę. Zaburzenia czynności nerek i (lub) wątroby: może być konieczne zmniejszenie dawki. Dzieci i młodzież poniżej 18 lat: nie określono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania. Odstawianie: nie należy odstawiać nagle – zawsze konieczne stopniowe zmniejszanie dawki.

Bezwzględne przeciwwskazania: - ciężka niewydolność oddechowa niezależnie od przyczyny - zespół bezdechu sennego - zaburzenia świadomości - miastenia - jaskra z wąskim kątem przesączania - ostra porfiria - zatrucie alkoholem lub lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy Ostrożnie: - jednoczesne stosowanie opioidów, ze względu na ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu - uzależnienie od alkoholu lub leków w wywiadzie oraz zaburzenia osobowości, z powodu większego ryzyka uzależnienia - podeszły wiek, z uwagi na nasilenie działań niepożądanych oraz zaburzeń orientacji i koordynacji ruchowej (upadki, urazy), z koniecznością mniejszych dawek - przewlekła niewydolność oddechowa, ze względu na możliwość depresji oddechowej, z możliwą koniecznością mniejszych dawek - ciężka niewydolność wątroby, ze względu na ryzyko encefalopatii - zaburzona czynność nerek, wymagająca typowych środków ostrożności - zaburzenia psychotyczne - monoterapia depresji lub lęku związanego z depresją, z powodu ryzyka nasilenia tendencji samobójczych - żałoba po utracie bliskich, z uwagi na hamowanie dostosowania psychologicznego - dzieci, z powodu większego ryzyka reakcji psychicznych i paradoksalnych

Addytywne hamowanie OUN przy łączeniu z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy – neuroleptykami, lekami przeciwpsychotycznymi, przeciwlękowymi/uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi, nasennymi, przeciwpadaczkowymi, narkotycznymi lekami przeciwbólowymi, środkami do znieczulenia ogólnego, lekami przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym oraz lekami zwiotczającymi mięśnie szkieletowe. Narkotyczne leki przeciwbólowe mogą nasilać euforię, sprzyjając szybszemu rozwojowi uzależnienia psychicznego. Opioidy: jednoczesne stosowanie z opioidami zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu wskutek addytywnego działania depresyjnego na OUN; dawkę i czas równoczesnego stosowania należy ograniczyć. Alkohol: przeciwwskazany – nasila hamujące działanie lormetazepamu na ośrodkowy układ nerwowy; w trakcie leczenia nie należy spożywać alkoholu.

Nasilenie i liczba działań niepożądanych zależą od dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta; odstawienie z powodu ciężkich działań niepożądanych jest rzadko konieczne. Zaburzenia układu nerwowego. Często: senność, spowolnienie reakcji, ból i zawroty głowy, stany splątania i dezorientacji, ataksja. Objawy te występują zwykle na początku leczenia i z reguły ustępują w trakcie dalszej kuracji; odpowiednie zmniejszenie dawki zwykle redukuje ich nasilenie i częstość występowania. Rzadko: dyzartria z mową zamazaną i nieprawidłowym wymawianiem, zaburzenia pamięci, zaburzenia libido. Zaburzenia psychiczne. Rzadko: reakcje paradoksalne – niepokój psychoruchowy, bezsenność, zwiększona pobudliwość i agresywność, drżenie mięśniowe, drgawki. Reakcje paradoksalne najczęściej występują po spożyciu alkoholu, u pacjentów w podeszłym wieku oraz z chorobami psychicznymi. Rzadko: uzależnienie psychiczne i fizyczne może rozwinąć się podczas leczenia dawkami terapeutycznymi. Nagłe przerwanie leczenia może wywołać zespół odstawienny. Pacjenci nadużywający alkoholu lub leków są bardziej podatni na rozwój uzależnienia. Ponadto w trakcie leczenia może ujawnić się wcześniej istniejąca, niezdiagnozowana depresja. Reakcje nadwrażliwości. Bardzo rzadko: reakcje anafilaktyczne. Rzadko: alergiczne reakcje skórne (wysypki, świąd, pokrzywka). Zaburzenia krwi. Bardzo rzadko: zaburzenia w składzie morfologicznym krwi (leukopenia, agranulocytoza). Zaburzenia oka. Rzadko: zaburzenia widzenia (niewyraźne, podwójne widzenie). Zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Rzadko: nudności, dolegliwości żołądkowe, uczucie suchości w jamie ustnej. Rzadko także: brak apetytu. Zaburzenia wątroby. Bardzo rzadko: niewielkie podwyższenie aktywności aminotransferazy, zaburzenia czynności wątroby z wystąpieniem żółtaczki. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe. Rzadko: drżenie mięśni, zwiotczenie mięśni. Zaburzenia naczyniowe. Bardzo rzadko: nieznaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Zaburzenia nerek i dróg moczowych. Rzadko: nietrzymanie moczu. Zaburzenia układu rozrodczego. Rzadko: zaburzenia miesiączkowania. Zaburzenia ogólne. Rzadko: ogólne osłabienie; bardzo rzadko: omdlenia.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie oraz dane epidemiologiczne wskazują na teratogenny wpływ lormetazepamu. Stosowanie w ciąży, zwłaszcza w I i III trymestrze, dopuszczalne jedynie wtedy, gdy jest u matki bezwzględnie konieczne, a zastosowanie bezpieczniejszego odpowiednika jest niemożliwe lub przeciwwskazane. Podanie w ostatnim trymestrze ciąży lub w okresie okołoporodowym może wywołać u płodu i noworodka obniżenie temperatury ciała, spadek ciśnienia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia oddychania oraz osłabienie odruchu ssania. Przewlekłe przyjmowanie benzodiazepin w późnym okresie ciąży prowadzi do rozwoju uzależnienia fizycznego u dziecka oraz grozi wystąpieniem objawów zespołu odstawiennego po urodzeniu. Kobiety w wieku rozrodczym należy pouczyć o konieczności kontaktu z lekarzem w razie planowania ciąży lub podejrzenia ciąży. Laktacja: przeciwwskazany – w trakcie terapii lormetazepamem nie należy karmić piersią, a jeśli podanie matce karmiącej jest konieczne, karmienie piersią należy przerwać.

Może ograniczać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na możliwość wystąpienia senności, niepamięci, zaburzeń czujności; w trakcie terapii należy tych czynności unikać. Przy niewystarczającym czasie trwania snu prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń czujności może być zwiększone.

Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego; maksymalne stężenie we krwi po podaniu doustnym występuje po około 60 min. Stan stacjonarny osiągany po trzydniowym leczeniu. Bez kumulacji związku macierzystego ani jego metabolitów. Wiązanie z białkami krwi ok. 85%; przenika przez barierę krew–płyn mózgowo-rdzeniowy oraz przez łożysko. Przenika do mleka kobiecego. Okres półtrwania: 10–12 h; terminalny t½ ok. 11 h. Metabolizowany w wątrobie; większość (ok. 94%) w postaci niezmienionej bezpośrednio sprzęgana z kwasem glukuronowym i wydalana z moczem. Poniżej 6% ulega demetylacji do N-demetylolormetazepamu, który następnie jest sprzęgany z kwasem glukuronowym i wydalany z moczem. Powstające glukuronidowe metabolity lormetazepamu nie działają na ośrodkowy układ nerwowy.