Metronidazol

Pochodna 5-nitroimidazolu o działaniu przeciwpierwotniakowym i przeciwbakteryjnym; wykazuje aktywność wobec bakterii beztlenowych i pierwotniaków, a także działa radiouczulająco na hipoksyczne komórki nowotworowe. Działa bakteriobójczo; wykazuje też aktywność wobec względnych beztlenowców Gardnerella vaginalis i Helicobacter pylori oraz niektórych krętków; opisano oporność i możliwą oporność krzyżową na inne nitroimidazole, jak tynidazol. Mechanizm: sam metronidazol jest nieskuteczny; stanowi stabilny związek zdolny do przenikania do mikroorganizmów. W warunkach beztlenowych, z udziałem oksydoreduktazy pirogronianowo-ferredoksynowej mikroorganizmów, powstają z niego rodniki nitrozowe działające na DNA, przy oksydacji ferredoksyny i flawodoksyny; rodniki te tworzą kompleksy z parami zasad DNA, co prowadzi do zerwania łańcucha DNA i śmierci komórki. Tylko bakterie beztlenowe i organizmy fotosyntetyzujące są zdolne w dostatecznym stopniu zredukować i uaktywnić metronidazol, dlatego działa on wobec nich cytotoksycznie; bakterie tlenowe nie są uszkadzane, gdyż nie są w stanie go uaktywnić. Zależność PK/PD: metronidazol działa w sposób zależny od stężenia; skuteczność zależy głównie od ilorazu maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax) i minimalnego stężenia hamującego (MIC) danego mikroorganizmu. Mechanizmy oporności: poznane tylko częściowo; oporne szczepy Bacteroides zawierają geny kodujące reduktazy nitroimidazolu przekształcające nitroimidazole w aminoimidazole, co uniemożliwia powstawanie przeciwbakteryjnych rodników nitrozowych. Oporność Helicobacter pylori wynika z mutacji genu kodującego nitroreduktazę NADPH; mutacje te prowadzą do zamiany aminokwasów i inaktywacji enzymu, przez co nie zachodzi etap aktywacji metronidazolu do aktywnych rodników nitrozowych. Występuje pełna oporność krzyżowa na metronidazol i inne pochodne nitroimidazolu – tynidazol, ornidazol, nimorazol.

Zakażenia wywołane przez bakterie beztlenowe wrażliwe na metronidazol; postać dożylna zarezerwowana dla zakażeń wymagających podania parenteralnego. Zakażenia drobnoustrojami wrażliwymi: zapalenie otrzewnej, ropień mózgu, zapalenie kości i szpiku, gorączka poporodowa, ropień miednicy, zakażenia ran pooperacyjnych. Ponadto zakażenia w obrębie jamy brzusznej po zabiegach na jelicie grubym, choroby ropne miednicy (ropnie, ropowica); zakażenia ginekologiczne (m.in. po histerektomii i innych zabiegach ginekologicznych); posocznica, zwłaszcza z przewodu pokarmowego i żeńskich narządów płciowych; martwicze zapalenie płuc; zapalenie wsierdzia. Profilaktyka: zapobieganie pooperacyjnym beztlenowym zakażeniom bakteryjnym. Profilaktyka okołooperacyjna, zwłaszcza przy wcześniejszych lub podejrzewanych zakażeniach (zapalenie otrzewnej, ropień podprzeponowy, zakażenia miednicy) oraz przed zabiegami z ryzykiem zakażenia bakteriami beztlenowymi (przewód pokarmowy, żeńskie narządy płciowe, jama ustna i gardło). Zakażenia pierwotniakowe: rzęsistkowica moczowo-płciowa; ameboza; lamblioza. Zakażenia ginekologiczne wywołane przez pierwotniaki: Trichomonas, Entamoeba histolytica, Giardia lamblia, Balantidium coli. Ginekologia: bakteryjne zapalenie pochwy. Stomatologia i przyzębie: ostre zakażenia przyzębia, w tym ostre wrzodziejące zapalenie dziąseł. Miejscowo w stomatologii: leczenie endodontyczne zgorzeli miazgi; zaawansowane postacie zapalenia przyzębia niepoddające się rutynowemu leczeniu; ropnie przyzębne; wrzodziejące zapalenie dziąseł. Miejscowe leczenie zakażeń w kanale korzeniowym zęba w następstwie zgorzeli miazgi i jej powikłań. Eradykacja H. pylori: w skojarzeniu z innymi zalecanymi lekami w leczeniu wrzodu trawiennego z jednoczesnym zakażeniem Helicobacter pylori. Dermatologia (stosowanie miejscowe na skórę): trądzik różowaty; wyprysk łojotokowy; mieszane zakażenia bakteryjne skóry twarzy; zapalenie skóry wokół ust (dermatitis perioralis); trądzik różowaty posteroidowy.

Drogi podania: doustna; dożylna; doodbytnicza; dopochwowa (globulki zakładane głęboko do pochwy, najlepiej wieczorem); na skórę; na dziąsła i na zęby. Zakażenia bakteriami beztlenowymi (leczenie) Można stosować jako pojedynczy lek lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwdrobnoustrojowymi; średni okres leczenia nie powinien trwać dłużej niż 7 dni. Dorośli i dzieci >12 lat: 500 mg 3 razy na dobę. Dożylnie u dorosłych i młodzieży >12 lat (masa ok. 70 kg): 1500 mg raz na dobę w infuzji trwającej nie krócej niż 60 minut lub 500 mg trzy razy na dobę w powolnej infuzji dożylnej z szybkością 5 mL/min (co odpowiada 22,5 mg metronidazolu/kg mc.) na dobę. Dzieci >8 tygodni do 12 lat: zwykle 20–30 mg/kg mc. na dobę w pojedynczej dawce lub w dawkach podzielonych 7,5 mg/kg mc. co 8 godzin; dobowa dawka może zostać zwiększona do 40 mg/kg mc. w zależności od ciężkości infekcji. Dzieci <8 tygodni: 15 mg/kg mc. na dobę w pojedynczej dawce lub w dawkach podzielonych 7,5 mg/kg mc. co 12 godzin. U wcześniaków urodzonych przed 40. tygodniem ciąży kumulacja metronidazolu może wystąpić w pierwszym tygodniu życia, dlatego stężenia w surowicy najlepiej monitorować po kilku dniach terapii. Zapobieganie zakażeniom okołooperacyjnym (bakterie beztlenowe, chirurgia ginekologiczna lub jelita grubego) Podaje się zapobiegawczo 24 godziny przed zabiegiem do minimum 4 godzin po zamknięciu rany lub dłużej, w zależności od ryzyka zakażenia. Dorośli i młodzież >12 lat: 1 g dawki pojedynczej, następnie 500 mg co 8 godzin w ciągu 24 godzin przed leczeniem; pooperacyjnie dożylnie lub doodbytniczo, dopóki pacjent nie może przyjmować tabletek. Dożylnie: 500 mg w powolnej infuzji dożylnej z szybkością 5 mL/min najpóźniej 1 godzinę przed zabiegiem; dawkę 500 mg powtórzyć po 8 i 16 godzinach od podania pierwszej dawki. Dzieci <12 lat: 20–30 mg/kg mc. w pojedynczej dawce podanej 1 do 2 godzin przed zabiegiem. Wcześniaki/noworodki <40. tygodnia ciąży: 10 mg/kg mc. w pojedynczej dawce przed operacją. Rzęsistkowica (Trichomonas vaginalis) Dorośli i dzieci >10 lat: 2000 mg w pojedynczej dawce lub 250 mg trzy razy na dobę przez 7 dni lub 500 mg dwa razy na dobę przez 5–7 dni. Leczenie powinno odbywać się jednocześnie u partnerów seksualnych. Dzieci <10 lat: 40 mg/kg mc. doustnie w pojedynczej dawce lub 15–30 mg/kg mc. na dobę w 2–3 dawkach podzielonych przez 7 dni; pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 2000 mg. Bakteryjne zapalenie pochwy Dorośli i dzieci >10 lat: 500 mg rano i wieczorem przez 7 dni lub 2000 mg w pojedynczej dawce. Ameboza Dorośli i dzieci >10 lat: 500–750 mg trzy razy na dobę przez 5–10 dni. Dzieci 7–10 lat: 200–400 mg trzy razy na dobę przez 5–10 dni. Dzieci 3–7 lat: 100–200 mg cztery razy na dobę przez 5–10 dni. Dzieci 1–3 lat: 100–200 mg trzy razy na dobę przez 5–10 dni. Schemat alternatywny: dzieci 1–10 lat: 35–50 mg/kg mc. na dobę w trzech podzielonych dawkach przez 5–10 dni, nie więcej niż 2400 mg na dobę. Lamblioza Dorośli i dzieci >10 lat: 2000 mg raz na dobę przez 3 dni lub 500 mg dwa razy na dobę przez 7–10 dni. Dzieci 7–10 lat: 1000 mg raz na dobę przez 3 dni. Dzieci 3–7 lat: 600–800 mg raz na dobę przez 3 dni. Dzieci 1–3 lat: 500 mg raz na dobę przez 3 dni. Schemat alternatywny: 15–40 mg/kg mc. na dobę, podzielone na 2–3 dawki. Eradykacja Helicobacter pylori (w skojarzeniu z innymi lekami) Należy stosować przez co najmniej 7 dni w skojarzeniu z innymi lekami przepisanymi w leczeniu zakażeń Helicobacter pylori. Dorośli: 500 mg 2–3 razy na dobę przez 7–14 dni. Dzieci i młodzież: 20 mg/kg mc. na dobę, nie więcej niż 500 mg dwa razy na dobę przez 7–14 dni. Przed rozpoczęciem leczenia należy zapoznać się z oficjalnymi wytycznymi. Ostre wrzodziejące zapalenie dziąseł Dorośli: 250 mg 3 razy na dobę przez 3 dni. Dzieci: 35–50 mg/kg mc. na dobę w trzech podzielonych dawkach przez trzy dni. Ostre infekcje przyzębia Dorośli i młodzież >17 lat: 250 mg 3 razy na dobę przez 3–7 dni. Dzieci i młodzież 10–17 lat: 200–250 mg 3 razy na dobę przez 3–7 dni. Dzieci 7–9 lat: 100 mg 3 razy na dobę przez 3–7 dni. Dzieci 3–6 lat: 100 mg dwa razy na dobę przez 3–7 dni. Dzieci 1–2 lat: 50 mg 3 razy na dobę przez 3–7 dni. Podanie dopochwowe (globulki) W pierwotnych zakażeniach wystarcza podanie jednej globulki (1000 mg metronidazolu). W ciężkich i nawracających zakażeniach zaleca się kurację dwudniową (po 1 globulce przez dwa dni). Podanie na skórę (trądzik różowaty) Cienką warstwę żelu nakłada się na zmiany skórne dwa razy na dobę, rano i wieczorem przed snem. Czas leczenia zależy od rodzaju drobnoustroju, umiejscowienia i nasilenia zakażenia; zwykle stosuje się przez 3 do 4 miesięcy. W przypadku uzyskania wyraźnej poprawy klinicznej możliwe jest przedłużenie leczenia o kolejne 3–4 miesiące w zależności od nasilenia zmian. W badaniach klinicznych leczenie trądziku różowatego metronidazolem stosowanym zewnętrznie prowadzono do 2 lat. Należy przerwać leczenie w przypadku braku jednoznacznej poprawy klinicznej. Nie jest wskazany u dzieci ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz skuteczności. Podanie na dziąsła/zęby (maść, pasta stomatologiczna) Zgorzel miazgi zęba (wkładka czasowa): maść wprowadza się igłą Lentulo do oczyszczonego i osuszonego kanału; w ostrym stanie opatrunek zmienia się codziennie aż do ustąpienia zaostrzenia, a w stanach przewlekłych pozostawia się przez 2–3 dni (nie dłużej niż 5–7 dni); w zaawansowanym zapaleniu przyzębia jako uzupełnienie skalingu delikatnie smaruje się dziąsła 2 razy na dobę; w ropniach przyzębnych miejscowo, po odbarczeniu ropnia, maść wprowadza się do patologicznej kieszonki dziąsłowej, następnie rozpoczyna się leczenie przyczynowe; we wrzodziejącym zapaleniu dziąseł delikatnie smaruje się dziąsła 2–3 razy na dobę, a po 3–5 dniach przeprowadza się sanację jamy ustnej. Pasta stomatologiczna: po wyczyszczeniu kanału umieszcza się pastę w kanale i zamyka cementem tymczasowym; leczenie kończy się 2–3 dni później, usuwając pastę z kanału i wypełniając kanał w sposób standardowy. Zaburzenia czynności wątroby W ciężkiej niewydolności wątroby, z uwagi na wydłużony okres półtrwania w surowicy i opóźniony klirens osoczowy, konieczne są mniejsze dawki. Całkowitą dawkę dobową należy zmniejszyć do jednej trzeciej i podawać w pojedynczej dawce dobowej. W zaawansowanej niewydolności wątroby eliminacja metronidazolu jest wydłużona, dlatego pacjentów należy uważnie monitorować, a stężenie we krwi regularnie sprawdzać. Zaburzenia czynności nerek Dostępne dane nie wskazują na potrzebę zmniejszenia dawki. U pacjentów poddawanych hemodializie konwencjonalną dawkę należy zaplanować po hemodializie w dniach dializy, aby zrekompensować usunięcie metronidazolu podczas zabiegu. U pacjentów poddawanych przerywanej lub ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej dostosowanie dawki nie jest konieczne. Pacjenci w podeszłym wieku Należy stosować ostrożnie, szczególnie w dużych dawkach. Sposób podania dożylnego i czas leczenia Podaje się w powolnej infuzji dożylnej z szybkością około 5 mL/min (maksymalnie 100 mL w ciągu 20 minut). Możliwe jest jednoczesne dożylne podanie z wybranymi antybiotykami, które muszą być podawane oddzielnie. Czas trwania leczenia dożylnego nie może przekraczać 10 dni.

Bezwzględne przeciwwskazania: - pierwszy trymestr ciąży - ciąża i karmienie piersią (w leczeniu chorób przyzębia) - kacheksja, zwłaszcza u dzieci i osób w podeszłym wieku (w leczeniu chorób przyzębia) - zaburzenia czynności wątroby (postać weterynaryjna doustna) - nadwrażliwość na soję lub orzeszki ziemne (postać dopochwowa) Ostrożnie: - ciężkie uszkodzenie wątroby lub zaburzenia hematopoezy, np. granulocytopenia – tylko gdy spodziewane korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko - encefalopatia wątrobowa (możliwa kumulacja i nasilenie objawów encefalopatii) - czynna lub przewlekła choroba ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, z wyjątkiem ropnia mózgu - wcześniejsza lub obecna dyskrazja krwi - zaburzenia czynności serca (ryzyko niewydolności krążenia wskutek zwiększenia objętości płynów) - skłonność do obrzęków oraz jednoczesne stosowanie kortykosteroidów (możliwe zatrzymanie sodu i wody) - zespół Cockayne'a (ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności i ostrej niewydolności wątroby) - ekspozycja na promieniowanie UV podczas stosowania miejscowego (rozkład do nieaktywnego metabolitu)

Alkohol: przeciwwskazany – podczas leczenia metronidazolem może wystąpić reakcja disulfiramopodobna – rumień na głowie i szyi, nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy; reakcje występowały po zastosowaniu preparatów zawierających alkohol, w tym postaci dożylnych, a także po spożyciu alkoholu. Objawy nietolerancji alkoholu obserwowano także po podaniu dopochwowym, dlatego zaleca się powstrzymanie od alkoholu w trakcie i przez 48 h po zakończeniu leczenia. Disulfiram: jednoczesne stosowanie z metronidazolem może wywoływać stany splątania, a nawet reakcje psychotyczne; należy unikać skojarzonego stosowania obu substancji. Pochodne kumaryny (m.in. warfaryna, acenokumarol): metronidazol nasila działanie przeciwzakrzepowe i zwiększa ryzyko krwawienia w wyniku zmniejszonego metabolizmu pochodnych kumaryny w wątrobie; konieczne może być dostosowanie dawki leku przeciwzakrzepowego. Należy szczególnie uważnie kontrolować parametry krzepnięcia. Nie obserwowano interakcji z heparyną. Lit: obserwowano wzrost stężenia litu w osoczu oraz objawy jego toksyczności (drżenie, drgawki), a w związku z retencją litu również uszkodzenie nerek. Przed podaniem metronidazolu należy zmniejszyć dawkę soli litu lub przerwać leczenie litem; podczas terapii należy monitorować stężenie litu, kreatyniny i elektrolitów w osoczu. Fenytoina: metronidazol hamuje metabolizm fenytoiny i zwiększa jej stężenie w osoczu, a jednocześnie fenytoina zmniejsza skuteczność metronidazolu. Barbiturany (fenobarbital, heksobarbital): zmniejszają skuteczność metronidazolu przez skrócenie jego okresu półtrwania do około 3 godzin. Cymetydyna: w pojedynczych przypadkach może zaburzać eliminację metronidazolu, powodując wzrost jego stężenia w osoczu; może zwiększać ryzyko neurologicznych działań niepożądanych. Cyklosporyna: metronidazol może zwiększać jej stężenie w osoczu; należy ściśle kontrolować stężenie cyklosporyny i kreatyniny w osoczu. Takrolimus: jednoczesne stosowanie może zwiększać stężenie takrolimusu we krwi wskutek hamowania jego metabolizmu wątrobowego przez CYP3A4. Należy często kontrolować stężenie takrolimusu we krwi oraz czynność nerek, zwłaszcza po rozpoczęciu i zakończeniu terapii metronidazolem. Fluorouracyl: metronidazol zmniejsza klirens 5-fluorouracylu, co może zwiększać jego toksyczność. Busulfan: jednoczesne stosowanie może znacznie zwiększać stężenie busulfanu w osoczu (mechanizm nieopisany); ze względu na ryzyko ciężkiej toksyczności i śmiertelności należy unikać takiego skojarzenia. Karbamazepina: metronidazol hamuje jej metabolizm, powodując wzrost stężenia karbamazepiny w osoczu. Amiodaron: zgłaszano wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes podczas jednoczesnego podawania; zaleca się regularne kontrolowanie EKG, a pacjentów leczonych ambulatoryjnie należy poinformować o konieczności zgłoszenia się do lekarza w razie objawów mogących świadczyć o torsade de pointes (senność, kołatanie serca, omdlenia). Doustne środki antykoncepcyjne: jak niektóre antybiotyki, metronidazol może w wyjątkowych przypadkach osłabiać ich działanie przez zakłócenie bakteryjnej hydrolizy koniugatów steroidowych w jelicie i zmniejszenie wchłaniania niesprzężonego steroidu; interakcja ta może wystąpić u kobiet z dużym wydalaniem koniugatów steroidowych z żółcią. Mykofenolan mofetylu: substancje zmieniające florę przewodu pokarmowego (np. antybiotyki) mogą zmniejszać biodostępność doustnych produktów kwasu mykofenolowego; zaleca się ścisłe monitorowanie kliniczne i laboratoryjne pod kątem osłabienia jego działania immunosupresyjnego. Inne antybiotyki: odnotowano umiarkowane działanie synergistyczne metronidazolu z tetracyklinami, spiramycyną, klindamycyną, acylureidopenicylinami i rifampicyną, a wyraźny synergizm z kwasem nalidyksowym; nie stwierdzono działania antagonistycznego. Diosmina i sylimaryna/sylibina: sylimaryna/sylibina zmniejsza skuteczność metronidazolu, a diosmina może zwiększać jego stężenie w surowicy. Przy stosowaniu wyłącznie miejscowym (na skórę) interakcje ogólnoustrojowe są mało prawdopodobne z uwagi na niewielkie wchłanianie, choć opisywano nasilenie działania warfaryny i kumaryny z wydłużeniem czasu protrombinowego po doustnym metronidazolu, przy czym wpływ metronidazolu stosowanego zewnętrznie nie jest znany. Wpływ na badania laboratoryjne: u pacjentów leczonych metronidazolem, zależnie od użytej metody, oznaczenia AspAT, AlAT, LDH, triglicerydów i glukozy mogą dawać fałszywie zaniżone wyniki.

Działania niepożądane metronidazolu są zwykle zależne od dawki, a przy stosowaniu zgodnym z zalecanymi schematami ciężkie reakcje występują rzadko, przeważnie po dużych dawkach; do najczęstszych należą nudności, zaburzenia smaku oraz – przy długotrwałym leczeniu – neuropatie. Częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych są podobne u dzieci i dorosłych. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: niezbyt często nudności, wymioty, biegunka, zapalenie języka, zapalenie jamy ustnej, gorzkie odbijania, metaliczny smak w ustach, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, obłożony język. Bardzo rzadko ciężka, przedłużająca się, zagrażająca życiu biegunka w trakcie i po leczeniu, spowodowana przez rzekomobłoniaste zapalenie jelit (w większości przypadków wywołane przez Clostridium difficile). Częstość nieznana: zapalenie trzustki przemijające po odstawieniu. Zaburzenia układu nerwowego: niezbyt często ból głowy, zawroty głowy, nadmierna senność, bezsenność. Podczas intensywnego i (lub) długotrwałego stosowania obserwowano czuciową neuropatię obwodową (drętwienie, ból, odczuwanie jakby dotyku futra i mrowienie w kończynach) oraz przemijające napady drgawkowe; w większości przypadków neuropatia ustępowała po zakończeniu leczenia lub zmniejszeniu dawki. Bardzo rzadko aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, encefalopatia (splątanie, gorączka, ból głowy, paraliż, wrażliwość na światło, zaburzenia widzenia i ruchu, sztywność karku) oraz podostry zespół móżdżkowy (ataksja, zaburzenia mowy, zaburzenia chodu, oczopląs, drgawki), które zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu. Zaburzenia psychiczne: niezbyt często zaburzenia psychotyczne, w tym halucynacje, pobudzenie, depresja. Zaburzenia oka: niezbyt często zaburzenia widzenia, podwójne widzenie, krótkowzroczność. Częstość nieznana: napadowe, przymusowe patrzenie z rotacją gałek ocznych oraz neuropatia nerwu wzrokowego. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: niezbyt często leukopenia, granulocytopenia i małopłytkowość. Bardzo rzadko agranulocytoza i niedokrwistość aplastyczna (w pojedynczych przypadkach). Zaburzenia układu immunologicznego: niezbyt często lekkie do umiarkowanych reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy i gorączka polekowa. Bardzo rzadko ciężkie, ostre reakcje nadwrażliwości: reakcja anafilaktyczna aż do wstrząsu anafilaktycznego. Częstość nieznana: zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie naskórka. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: niezbyt często zaburzenia wątroby, np. podwyższone stężenie transaminaz i bilirubiny w osoczu. Bardzo rzadko cholestatyczne zapalenie wątroby oraz żółtaczka przemijająca po odstawieniu. Po rozpoczęciu leczenia metronidazolem o działaniu ogólnoustrojowym u pacjentów z zespołem Cockayne'a zgłaszano ciężką, nieodwracalną hepatotoksyczność lub ostrą niewydolność wątroby, w tym o bardzo szybkim przebiegu, zakończoną zgonem. Wg innego opisu niewydolność wątroby (z koniecznością przeszczepu) występowała u pacjentów leczonych jednocześnie innymi antybiotykami. Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: częstość nieznana – jadłowstręt. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: niezbyt często ciemny kolor moczu (spowodowany przez metabolit metronidazolu). Rzadko dyzuria, zapalenie pęcherza moczowego, nietrzymanie moczu. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: niezbyt często bóle mięśni i stawów. Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: rzadko nadkażenie Candida narządów płciowych. Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: często zapalenie żył aż do zakrzepowego zapalenia żył. Niezbyt często stany osłabienia. Po podaniu miejscowym na skórę profil jest odmienny – zgłaszano wówczas: często suchość skóry, rumień, świąd, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, ból oraz nasilenie trądziku różowatego, a z częstością nieznaną kontaktowe zapalenie skóry.

Bezpieczeństwo stosowania w ciąży nie zostało dostatecznie zbadane, a doniesienia dotyczące stosowania we wczesnej ciąży są sprzeczne. Część badań wykazała zwiększony odsetek wad rozwojowych. Nie w pełni wyjaśnione pozostaje działanie odległe, w tym karcinogenność. Przy nieograniczonym stosowaniu nitroimidazoli przez matkę istnieje ryzyko wystąpienia u płodu i u noworodka nowotworów oraz uszkodzeń materiału genetycznego, choć nie ma udowodnionych przypadków uszkodzeń zarodka lub płodu. W badaniach na zwierzętach nie obserwowano działania teratogennego. Nie obserwowano też działania toksycznego na płód po podaniu doustnym u szczurów i myszy, stwierdzono natomiast działanie rakotwórcze u gryzoni po stosowaniu doustnym. Podany doustnie przenika przez barierę łożyska i szybko przenika do płodu, co wiąże się z bardzo dobrą dystrybucją do tkanek. W pierwszym trymestrze jest przeciwwskazany; przy zastosowaniu ogólnoustrojowym drogą pozajelitową dopuszcza się je wyłącznie w celu leczenia zakażeń zagrażających życiu. W drugim i trzecim trymestrze stosowanie tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko uszkodzenia płodu, względnie gdy w opinii lekarza jest to konieczne, a inne metody leczenia są nieskuteczne lub przeciwwskazane. Dla postaci o działaniu miejscowym: brak danych dotyczących miejscowego stosowania u kobiet w ciąży, a postać żelu może być stosowana w okresie ciąży jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności. Przy podaniu doustnym z danych z dużej liczby zastosowań w okresie ciąży nie wynika szkodliwe działanie na przebieg ciąży lub stan zdrowia płodu/noworodka, przy czym należy zachować ostrożność w przypadku przepisywania leku kobietom w ciąży. Laktacja: przeciwwskazany – metronidazol przenika do mleka ludzkiego, a jego stężenie jest zbliżone do stężenia w osoczu (ponad 50% stężenia we krwi matki). Zasadniczo nie należy go stosować w okresie karmienia piersią, a jeśli jego zastosowanie jest konieczne – karmienie należy przerwać. Po jednorazowej dawce karmienie piersią przerywa się na 24 godziny, odciągając w tym czasie pokarm. Przy podaniu miejscowym w postaci żelu stężenie w osoczu jest zdecydowanie mniejsze niż po podaniu doustnym, a decyzję o przerwaniu karmienia lub zaprzestaniu stosowania podejmuje lekarz z uwzględnieniem znaczenia terapii dla matki. Po doustnym podaniu matce karmiącej opisywano przypadki kandydozy jamy ustnej i odbytu oraz biegunki u niemowląt karmionych piersią. Metronidazol powoduje gorzki smak mleka matki, co może wywołać u niemowląt wymioty i niechęć do jedzenia. Zaleca się unikania stosowania metronidazolu podczas karmienia piersią, jednak w razie konieczności karmienie piersią można uznać za dopuszczalne pod warunkiem klinicznego monitorowania noworodka podczas leczenia matki i po upływie 2-3 dni od jego zakończenia. Płodność: badania na zwierzętach wskazują tylko na potencjalny negatywny wpływ na męski układ rozrodczy i tylko w przypadku podania dużych dawek znacznie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi. Brak danych opisujących wpływ na płodność u ludzi.

Może zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Możliwe: senność, zawroty głowy, dezorientacja, omamy, drgawki lub przejściowe zaburzenia widzenia; nasilenie większe na początku terapii oraz podczas jednoczesnego spożywania alkoholu. Przy wystąpieniu takich objawów zaleca się niekierowanie pojazdami ani nieobsługiwanie maszyn.

Wchłanianie i biodostępność: po podaniu doustnym metronidazol wchłania się szybko, co najmniej w 80% w czasie poniżej 1 godziny; biodostępność doustna wynosi 100%, a maksymalne stężenia w surowicy są zbliżone do uzyskiwanych po równoważnych dawkach dożylnych. Jednoczesny pokarm nie zmienia tego znacząco. Wchłanianie może być opóźnione, lecz jego całkowita wielkość nie ulega zmniejszeniu pod wpływem pokarmu. Benzoesan metronidazolu podany doustnie ulega hydrolizie w przewodzie pokarmowym z uwolnieniem metronidazolu, który następnie się wchłania. Po pojedynczej dawce 500 mg maksymalne stężenie w surowicy osiągane około 1 godziny wynosi średnio 10 μg/ml. Doustnie po pojedynczych dawkach 250 i 500 mg stężenia szczytowe ok. 6 i 12 μg/ml osiągane są zwykle w ciągu 1–2 godzin. Podczas dawek wielokrotnych dochodzi do pewnej kumulacji i wyższych stężeń. Inne drogi podania: po dożylnej dawce nasycającej 15 mg/kg, a następnie 7,5 mg/kg co 6 godzin, stężenia szczytowe w stanie stacjonarnym wynoszą ok. 25 μg/ml, a minimalne ok. 18 μg/ml. Po podaniu dożylnym metronidazol osiąga w osoczu stężenia w zakresie 10–30 μg/ml, wystarczające do działania przeciwbakteryjnego. Biodostępność z czopków doodbytniczych wynosi 60–80%, stężenia szczytowe stanowią połowę uzyskiwanych po równoważnych dawkach doustnych, a stężenia skuteczne pojawiają się po ok. 5–12 godzinach. Po podaniu doodbytniczym wchłania się ok. 80%, maksymalne stężenie po ok. 4 godzinach. Wchłanianie z globulek dopochwowych jest słabe, z biodostępnością ok. 20–25%, stopniowe, dając stężenia szczytowe ok. 2 μg/ml po dawce 500 mg; żel dopochwowy dostarczający 37,5 mg dawał stężenia szczytowe 0,3 μg/ml po 8 godzinach, przy biodostępności 56%. Po podaniu dopochwowym wchłania się tylko ok. 20%, a maksymalne stężenie występuje po 8–24 godzinach. Po podaniu miejscowym żel może wchłaniać się w niewielkich ilościach do krążenia ogólnoustrojowego, a zwykle metronidazolu nie wykrywa się w osoczu. Stosowany miejscowo w leczeniu endodontycznym i na błonę śluzową jamy ustnej może wchłaniać się w niewielkim stopniu. Dystrybucja: metronidazol jest szeroko dystrybuowany, pojawia się w większości tkanek i płynów, w tym w żółci, kościach, mleku, ropniach mózgu, płynie mózgowo-rdzeniowym, wątrobie i ropniach wątroby, ślinie, nasieniu i wydzielinie pochwowej, osiągając stężenia zbliżone do osoczowych. Przenika przez barierę łożyskową, szybko wchodząc do krążenia płodowego, oraz przenika do mleka kobiecego. Pozorna objętość dystrybucji wynosi ok. 40 l (ok. 0,65 l/kg). Objętość dystrybucji wynosi ok. 36 l. Z białkami osocza wiąże się nie więcej niż 20%. Dobrze rozpuszcza się w lipidach, dzięki czemu dobrze przenika do tkanek i płynów ustrojowych. Metabolizm: metabolizm jest zasadniczo wątrobowy – poprzez utlenianie łańcucha bocznego oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym, przy czym sprzężeniu ulega zarówno lek macierzysty, jak i jego hydroksymetabolit. Głównymi metabolitami utleniającymi są 1-(2-hydroksyetylo)-2-hydroksymetylo-5-nitroimidazol (metabolit hydroksylowy), wykazujący aktywność przeciwbakteryjną i wykrywany w osoczu i moczu, oraz kwas 2-metylo-5-nitroimidazolo-1-octowy (metabolit kwasowy), praktycznie pozbawiony aktywności przeciwbakteryjnej, często niewykrywany w osoczu, lecz wydalany z moczem. Metabolit hydroksylowy („alkoholowy”) jest głównym metabolitem, o działaniu bakteriobójczym na bakterie beztlenowe odpowiadającym ok. 30% aktywności metronidazolu, z okresem półtrwania fazy eliminacji ok. 11 godzin. Metabolit kwasowy występuje w małej ilości i ma aktywność bakteriobójczą ok. 5% aktywności metronidazolu. W moczu wykryto też niewielkie ilości metabolitów zredukowanych – acetamidu i kwasu N-(2-hydroksyetylo)oksamowego, prawdopodobnie tworzonych przez florę jelitową. Okres półtrwania: okres półtrwania metronidazolu wynosi ok. 8 godzin, a metabolitu hydroksylowego jest nieco dłuższy. Okres półtrwania w osoczu wynosi 8–10 godzin. Zwykle po 2 dobach od podania leku nie stwierdza się go już we krwi. Wydalanie: większość dawki jest wydalana z moczem, głównie w postaci metabolitów, a niewielka ilość pojawia się w kale. Ok. 80% metronidazolu jest wydalane z moczem, przy czym mniej niż 10% w postaci niezmienionej, a niewielkie ilości ok. 6% wydalane są przez wątrobę. Z moczem wydala się 80% dawki, a z kałem ok. 15%; głównym metabolitem wydalanym z moczem jest hydroksymetronidazol (25–40%). W ciągu 24 godzin z moczem wydalane jest 35–65% podanej dawki (metronidazol i jego metabolity). Zaburzenia czynności wątroby: okres półtrwania metronidazolu jest dłuższy u noworodków oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, a półtrwania metabolitu hydroksylowego wydłuża się przy znacznej niewydolności nerek. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby eliminacja może być opóźniona, a okres półtrwania wydłużony do 30 godzin. W niewydolności wątroby dochodzi do zmniejszonej eliminacji z organizmu, a okres półtrwania może wydłużyć się nawet do 30 godzin. Ponieważ metronidazol jest metabolizowany głównie w drodze utleniania wątrobowego, u pacjentów z ciężko upośledzoną czynnością wątroby prawdopodobna jest kumulacja leku i jego metabolitów; wymaga to ostrożności i zmniejszenia dawek, zwłaszcza w encefalopatii wątrobowej, gdy działania niepożądane metronidazolu mogą nasilać objawy choroby. W takich przypadkach można podawać jedną trzecią zwykłej dawki dobowej raz na dobę. Dawki należy zmniejszyć u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Zaburzenia czynności nerek i dializa: eliminacja u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek jest tylko nieco dłuższa. Osłabienie czynności nerek ma niewielki wpływ na wydalanie. Ponieważ eliminacja metronidazolu pozostaje w dużej mierze niezmieniona w niewydolności nerek, choć metabolity mogą się kumulować w schyłkowej niewydolności nerek u dializowanych, zmniejszanie dawki zwykle nie jest zalecane; ponieważ jednak metronidazol i jego metabolity są usuwane w hemodializie, dawki należy podawać bezpośrednio po hemodializie. Metronidazol i jego metabolit hydroksylowy są sprawnie klirensowane i w znacznym stopniu usuwane podczas hemodializy. Rutynowe dostosowanie dawki nie było uznawane za konieczne u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej, choć u chorych na ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej odnotowano możliwość kumulacji metabolitów. Noworodki i dzieci: u noworodków czynność nerek i wątroby jest niecałkowicie rozwinięta, wobec czego okres półtrwania metronidazolu jest wydłużony i podawany w zakresie 25–109 godzin; jest odwrotnie proporcjonalny do wieku ciążowego i wraz z dojrzewaniem zbliża się do wartości u dorosłych.