Midodryna

Sympatykomimetyk o bezpośrednim działaniu, wybiórczy agonista receptorów alfa-adrenergicznych; głównym czynnym składnikiem jest jej metabolit – deglimidodryna. Pro-lek, który po podaniu doustnym ulega hydrolizie enzymatycznej do czynnego metabolitu – deglimidodryny. Hydroliza enzymatyczna zachodzi w krążeniu ogólnoustrojowym. Deglimidodryna wybiórczo pobudza obwodowe receptory alfa1-adrenergiczne; nie działa na receptory beta-adrenergiczne mięśnia sercowego. Działa jako obwodowy środek obkurczający naczynia, bez bezpośredniego pobudzania serca. Efekt hemodynamiczny: wzrost skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi oraz odruchowa bradykardia. Podwyższenie ciśnienia wynika głównie z obkurczenia drobnych żył i w mniejszym stopniu tętniczek, tj. ze zwiększenia oporu obwodowego. Nieznacznie zmniejsza pojemność minutową serca i przepływ krwi przez nerki. Działanie na drogi moczowe: zwiększa napięcie mięśnia zwieracza pęcherza moczowego, opóźniając jego opróżnianie. Profil działania odpowiada innym lekom alfa-sympatykomimetycznym.

Ciężkie niedociśnienie ortostatyczne spowodowane zaburzeniami czynności autonomicznego układu nerwowego, gdy leczenie przyczynowe nie jest możliwe.

Leczenie dostosowuje się indywidualnie, zależnie od napięcia i reaktywności układu wegetatywnego pacjenta. Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: początkowo 1–2 razy na dobę po pół tabletki. Przy braku dostatecznego działania możliwe zwiększenie do 2–3 razy na dobę po 1 tabletce. Niedociśnienie w trakcie terapii lekami psychotropowymi: 2 razy na dobę po 1 tabletce. Przy niewystarczającym efekcie zwiększenie do 2–3 razy na dobę po 2 tabletki. Maksymalna dawka dobowa 30 mg. Pora podania: przyjmowanie w ciągu dnia, gdy pacjent pozostaje w pozycji stojącej i wykonuje codzienne czynności. Odstęp między dawkami 3–4 godziny. Pierwsza dawka krótko po porannym wstaniu, druga w porze obiadowej, ewentualna trzecia późnym popołudniem. Dla zmniejszenia ryzyka nadmiernego wzrostu ciśnienia w pozycji leżącej nie podawać po kolacji ani później niż 4 godziny przed położeniem się do łóżka. Populacje szczególne: dzieci poniżej 12 lat – brak danych dotyczących stosowania; pacjenci w podeszłym wieku – brak danych dotyczących stosowania; zaburzenia czynności wątroby i nerek – brak danych dotyczących stosowania. Droga podania: doustnie, popijając płynem; możliwe przyjmowanie z posiłkiem.

Bezwzględne przeciwwskazania: - ciężkie organiczne choroby serca i układu krążenia - nadciśnienie tętnicze - zaburzenia rytmu serca - ciężkie zarostowe lub spastyczne choroby naczyń, w tym niedrożność i skurcz naczyń mózgowych - ostre zapalenie nerek - ciężka niewydolność nerek - przerost gruczołu krokowego z zaleganiem moczu - mechaniczne utrudnienie odpływu moczu lub zatrzymanie moczu - proliferacyjna retinopatia cukrzycowa - guz chromochłonny nadnerczy - nadczynność tarczycy - jaskra z wąskim kątem przesączania - ciąża i okres karmienia piersią Ostrożnie: - przerost prawej komory serca - jaskra lub zwiększone ciśnienie śródgałkowe oraz grupa zwiększonego ryzyka tych schorzeń - długotrwałe leczenie wymaga kontroli czynności nerek - brak danych o stosowaniu u dzieci, osób w podeszłym wieku oraz w zaburzeniach czynności nerek i wątroby

Jako inhibitor CYP2D6 może zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową i nasilać działanie leków metabolizowanych przez ten izoenzym, np. perfenazyny, amiodaronu, metoklopramidu. Skojarzenie z lekami sympatykomimetycznymi i innymi substancjami obkurczającymi naczynia grozi znacznym wzrostem ciśnienia tętniczego – unikać jednoczesnego stosowania z rezerpiną, guanetydyną, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, lekami antyhistaminowymi, hormonami tarczycy oraz inhibitorami MAO. Działanie może zostać zniesione przez leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne, takie jak prazosyna i fentolamina. Jednoczesne podawanie z lekami blokującymi receptory alfa- i beta-adrenergiczne może nasilać bradykardię i wymaga starannego monitorowania. Alkaloidy rauwolfii (rezerpina) mogą nieznacznie nasilać hipertensyjne działanie midodryny. Glikozydy naparstnicy mogą nasilać odruchową bradykardię oraz inne zaburzenia przewodzenia wewnątrzsercowego lub zaburzenia rytmu. Równoczesne stosowanie z atropiną lub kortykosteroidami grozi nadmiernym wzrostem ciśnienia tętniczego.

Wynika głównie z właściwości alfa-agonistycznych; najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest nadciśnienie w pozycji leżącej. Opisywano ponadto parestezje, bolesne oddawanie moczu, reakcję piloerekcyjną (gęsia skórka), świąd oraz wysypki.

Przeciwwskazana w ciąży i w okresie karmienia piersią. Brak danych dotyczących stosowania u ludzi. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania teratogennego; dawki przekraczające 50-krotnie maksymalną dawkę stosowaną u ludzi (w przeliczeniu na mg/kg mc.) zwiększały częstość obumierania zarodków po zagnieżdżeniu w macicy u szczurów i królików. Nie wiadomo, czy midodryna ani jej czynny metabolit – deglimidodryna – przenika do mleka.

Nie badano wpływu midodryny na zdolność reakcji ani prowadzenia pojazdów. W okresie leczenia mogą niekiedy wystąpić niepokój, pobudliwość i rozdrażnienie, co należy uwzględnić przy kierowaniu pojazdem lub obsłudze maszyn.

Po podaniu doustnym wchłania się szybko i niemal całkowicie; całkowita biodostępność (w postaci deglimidodryny) wynosi 93%. Po dawce 2,5 mg maksymalne stężenie w osoczu 10 µg/l osiągane w ciągu 30 minut, a okres półtrwania w osoczu samej midodryny ok. 25 minut (t1/2β ok. 0,49 godziny). Metabolizm: rozkład enzymatyczny w różnych tkankach, także w wątrobie, do farmakologicznie czynnego metabolitu – deglimidodryny; główna czynna postać to metabolit deglimidodryna. Deglimidodryna podlega dalszemu metabolizmowi w wątrobie. Maksymalne stężenie deglimidodryny w osoczu u zdrowych ochotników i pacjentów z niedociśnieniem ortostatycznym w ciągu ok. 1 godziny; okres półtrwania czynnego metabolitu od 2 do 4 godzin. Eliminacja: głównie nerkowa – midodryna i metabolity niemal całkowicie wydalane z moczem w ciągu 24 godzin: ok. 40–60% w postaci aktywnego głównego metabolitu, 2–5% w postaci niezmienionej midodryny, reszta jako nieaktywne metabolity. Możliwe przenikanie przez barierę krew–mózg. Grupy szczególne: brak danych klinicznych dotyczących farmakokinetyki midodryny i deglimidodryny u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.