Nepafenak

Okulistyczny niesteroidowy lek przeciwzapalny i przeciwbólowy; prolek amfenaku. Po podaniu miejscowym do oka przenika przez rogówkę i ulega hydrolizie enzymatycznej w tkance oka do amfenaku – czynnego NLPZ. Amfenak hamuje syntazę H prostaglandyn (cyklooksygenazę), enzym niezbędny do wytwarzania prostaglandyn. Farmakologia doświadczalna: u królików hamuje przerwanie bariery krew-siatkówka wraz z zahamowaniem syntezy PGE2. Ex vivo jednorazowe miejscowe podanie hamowało syntezę prostaglandyn w tęczówce/ciele rzęskowym (85%–95%) oraz w siatkówce/naczyniówce (55%), odpowiednio przez okres do 6 i 4 godzin. Farmakodynamika: hydrolityczne przekształcenie do amfenaku zachodzi głównie w siatkówce/naczyniówce, następnie w tęczówce/ciele rzęskowym i w rogówce, proporcjonalnie do stopnia unaczynienia tkanki. Bez istotnego wpływu na ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Stosowany miejscowo do oczu u dorosłych. Zapobieganie i leczenie bólu pooperacyjnego oraz stanu zapalnego związanego z chirurgicznym usuwaniem zaćmy. Zmniejszanie ryzyka pooperacyjnego obrzęku plamki żółtej związanego z zabiegiem chirurgicznego usunięcia zaćmy u pacjentów z cukrzycą.

Droga podania: miejscowo do oczu. W zapobieganiu i leczeniu bólu oraz zapalenia – 1 kropla do worka spojówkowego chorego oka (oczu) 1 raz na dobę; alternatywnie 1 kropla do worka spojówkowego chorego oka (oczu) 3 razy na dobę. Podawanie raz na dobę postaci 3 mg/ml dostarcza taką samą dawkę dobową nepafenaku jak podawanie trzy razy na dobę postaci 1 mg/ml. Schemat okołooperacyjny (chirurgiczne usunięcie zaćmy): rozpoczęcie w dniu poprzedzającym zabieg, kontynuacja w dniu zabiegu oraz przez pierwsze 2 tygodnie okresu pooperacyjnego. Możliwe przedłużenie do pierwszych 3 tygodni okresu pooperacyjnego, zgodnie z zaleceniem lekarza. Dodatkowo na 30 do 120 minut przed zabiegiem podaje się dodatkową kroplę. Zmniejszenie ryzyka pooperacyjnego obrzęku plamki żółtej u pacjentów z cukrzycą: 1 kropla raz na dobę lub 1 kropla 3 razy na dobę, począwszy od 1. dnia przed zabiegiem, kontynuowana w dniu zabiegu i do 60 dni okresu pooperacyjnego, zgodnie z zaleceniem lekarza. Dodatkowo na 30 do 120 minut przed zabiegiem podaje się dodatkową kroplę. Zaburzenia czynności nerek lub wątroby: nie badano u tych pacjentów; nepafenak jest wydalany głównie poprzez procesy biotransformacji, a ekspozycja ogólnoustrojowa po podaniu miejscowym do oczu jest bardzo mała – nie ma konieczności dostosowania dawkowania. Osoby w podeszłym wieku: nie stwierdzono ogólnych różnic pod względem bezpieczeństwa stosowania i skuteczności względem osób młodszych. Dzieci i młodzież: nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności, brak dostępnych danych, stosowanie nie jest zalecane do czasu, aż dostępne będą dodatkowe dane. Sposób podania: przy jednoczesnym stosowaniu więcej niż jednego leku podawanego miejscowo do oczu każdy podaje się oddzielnie, z zachowaniem co najmniej 5-minutowej przerwy; maści do oczu stosuje się na końcu. W razie pominięcia dawki jak najszybciej podać jedną kroplę i powrócić do normalnego schematu; nie stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne - astma, pokrzywka lub ostry nieżyt nosa wywoływane przez kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ Ostrożnie: - stany zagrażające wzrokowi ze strony rogówki – zapalenie rogówki, zniszczenie i ścieńczenie nabłonka, nadżerki, owrzodzenia lub perforacja rogówki przy ciągłym stosowaniu - pacjenci po skomplikowanych zabiegach na oku, z odnerwieniem rogówki, nieprawidłowościami nabłonka rogówki, cukrzycą, chorobami powierzchni oka (np. zespołem suchego oka), reumatoidalnym zapaleniem stawów lub poddawani powtarzanym zabiegom na oku - ryzyko spowolnienia lub opóźnienia gojenia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu miejscowych kortykosteroidów - skłonność do krwawień lub stosowanie leków wydłużających czas krwawienia, wobec ryzyka krwawień tkanek oka - zakażenie oka, gdyż działanie przeciwzapalne może maskować jego objawy; jednoczesne z lekami przeciw zakażeniom - możliwa nadwrażliwość krzyżowa na kwas acetylosalicylowy, pochodne kwasu fenylooctowego i inne NLPZ

Badania in vitro wykazały bardzo mały potencjał interakcji z innymi lekami oraz na poziomie wiązania z białkami. Analogi prostaglandyn: dane dotyczące jednoczesnego stosowania są bardzo ograniczone, a z uwagi na mechanizmy działania jednoczesne stosowanie nie jest zalecane. Miejscowe kortykosteroidy: jednoczesne stosowanie miejscowych NLPZ i steroidów działających miejscowo może zwiększać ryzyko zaburzeń gojenia. Leki wydłużające czas krwawienia: jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko krwotoku.

Najczęstsze dotyczą narządu wzroku. Punktowe zapalenie rogówki, zapalenie rogówki, uczucie obecności ciała obcego w oczach oraz ból oka obserwowano u 0,1% do 0,4% pacjentów; punktowe zapalenie rogówki, uczucie obecności ciała obcego w oczach oraz strupki na brzegach powiek u 0,4% do 0,2% pacjentów. Często: zapalenie rogówki, wady nabłonka rogówki, uczucie obecności ciała obcego w oczach, strupki na brzegach powiek. Rzadko: zapalenie tęczówki, wysięk do naczyniówki, złogi w rogówce, ból oka, dyskomfort w okolicy oczu, suche oko, zapalenie powiek, podrażnienie oka, świąd oka, wydzielina z oka, alergiczne zapalenie spojówek, zwiększone łzawienie, przekrwienie spojówek; ze strony przewodu pokarmowego nudności; ze strony skóry skóra wiotka (dermatochalasis), alergiczne zapalenie skóry. Częstość nieznana: perforacja rogówki, zaburzenie gojenia (rogówki), zmętnienie rogówki, zbliznowacenie rogówki, pogorszona ostrość widzenia, obrzęk oczu, wrzodziejące zapalenie rogówki, ścieńczenie rogówki, niewyraźne widzenie; wzrost ciśnienia krwi; wymioty. Zaburzenia nabłonka rogówki: opisywano ubytek i (lub) zaburzenie nabłonka rogówki o zmiennej ciężkości – od łagodnego wpływu na integralność tkanki nabłonkowej rogówki, po bardziej poważne zdarzenia, w przypadku których do odzyskania wyraźnego widzenia konieczne były zabiegi chirurgiczne i (lub) inne metody leczenia. W razie oznak zniszczenia nabłonka rogówki, w tym perforacji rogówki, należy natychmiast przerwać stosowanie i dokładnie kontrolować stan rogówki. Pacjenci z cukrzycą: punkcikowe zapalenie rogówki występowało u 3% pacjentów, co odpowiada częstości występowania „Często”, a wady nabłonka rogówki oraz alergiczne zapalenie skóry odpowiednio u 1% i 0,5% pacjentów, co w obydwu przypadkach odpowiada częstości występowania „Niezbyt często”. Reakcje niepożądane dotyczące oczu w przypadku pacjentów z cukrzycą mogą występować częściej niż zaobserwowano w populacji ogólnej. Zwiększonym ryzykiem reakcji niepożądanych dotyczących rogówki, stanowiących zagrożenie dla wzroku, obarczeni są pacjenci po skomplikowanych zabiegach chirurgicznych na oku, z odnerwieniem rogówki, nieprawidłowościami nabłonka rogówki, cukrzycą, chorobami powierzchni oka (np. zespołem suchego oka), reumatoidalnym zapaleniem stawów lub poddani wielokrotnym zabiegom chirurgicznym na oku w krótkim okresie czasu.

Brak wystarczających danych o stosowaniu u kobiet w ciąży; w badaniach na zwierzętach wykazano toksyczny wpływ na reprodukcję, a potencjalne zagrożenie dla człowieka nie jest znane. Ryzyko związane ze stosowaniem w ciąży uznaje się za małe z uwagi na znikomą ekspozycję ogólnoustrojową. Mimo to z powodu możliwego niekorzystnego wpływu hamowania syntezy prostaglandyn na przebieg ciąży, rozwój płodowy, przebieg porodu lub rozwój pourodzeniowy stosowanie w ciąży nie jest zalecane. Nie należy stosować u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących antykoncepcji. Laktacja: dozwolony – nie wiadomo, czy nepafenak przenika do mleka ludzkiego; w badaniach na zwierzętach wykazano przenikanie do mleka szczurów. Nie należy spodziewać się działań u dziecka karmionego piersią z uwagi na znikomą ekspozycję ogólnoustrojową matki, dlatego stosowanie w okresie karmienia piersią jest dopuszczalne. Płodność: brak danych o wpływie na płodność u ludzi.

Brak lub nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Przemijające niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia widzenia mogą jednak upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Do czasu powrotu ostrości widzenia po zakropleniu należy powstrzymać się od tych czynności.

Prolek; prekursor amfenaku – ulega względnie szybkiej bioaktywacji do amfenaku przy udziale hydrolaz zlokalizowanych wewnątrz oka. Wchłanianie: po podaniu do oczu stwierdzano obecność małych, ale oznaczalnych stężeń nepafenaku i amfenaku w osoczu u większości ochotników, odpowiednio po 2 i 3 godzinach od podania. Wartości Cmax w osoczu w stanie stacjonarnym zależne od schematu podawania: średnie Cmax nepafenaku i amfenaku wynosiły odpowiednio 0,310±0,104 ng/ml i 0,422±0,121 ng/ml, a wg innych danych po podawaniu raz na dobę średnie Cmax nepafenaku i amfenaku w osoczu w stanie stacjonarnym wynosiły odpowiednio 0,847 ± 0,269 ng/ml i 1,13 ± 0,491 ng/ml. Penetracja do oka: po pojedynczej dawce u pacjentów poddanych usunięciu zaćmy maksymalne średnie stężenia w cieczy wodnistej obserwowano po 1 godzinie (nepafenak 177 ng/ml, amfenak 44,8 ng/ml), co wskazuje na szybkie przenikanie leku przez rogówkę. W badaniach na królikach miejscowo podawany nepafenak jest dystrybuowany lokalnie z przedniej powierzchni oka do tylnych segmentów oka (siatkówki i błony naczyniowej). Dystrybucja: amfenak ma duże powinowactwo do albumin surowicy; in vitro procent wiązania z albuminą ludzką i surowicą ludzką wynosił odpowiednio 95,4% i 99,1%. Metabolizm: amfenak podlega intensywnemu metabolizmowi prowadzącemu do wytworzenia bardziej polarnych metabolitów, obejmującemu hydroksylację pierścienia aromatycznego, prowadzącą do wytworzenia połączeń glukuronidowych. Wszystkie metabolity poza amfenakiem występowały w formie połączeń z kwasem glukuronidowym. Amfenak był głównym metabolitem osocza, stanowiąc ok. 13% całkowitej radioaktywności; drugim najistotniejszym metabolitem był 5-hydroksynepafenak (ok. 9% całkowitej radioaktywności przy Cmax). Eliminacja: główną drogą wydalania pochodnych radioaktywnych jest wydzielanie z moczem (ok. 85% dawki), z kałem ok. 6% dawki. Nepafenak i amfenak nie występowały w moczu w ilościach oznaczalnych. Interakcje metaboliczne: ani nepafenak, ani amfenak nie hamują in vitro głównych ludzkich izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4), wobec czego interakcje z innymi jednocześnie stosowanymi lekami, związane z metabolizmem zależnym od CYP, nie są prawdopodobne. Interakcje na poziomie wiązania z białkami również nie są prawdopodobne.