Nicergolina

Pochodna ergoliny; półsyntetyczna pochodna ergotaminy, strukturalnie związana z alkaloidami sporyszu. Klasa: leki rozszerzające naczynia obwodowe (alkaloidy sporyszu). Mechanizm złożony: działanie na naczynia i metabolizm mózgu oraz działanie antyagregacyjne. Działanie naczyniowe: antagonizm wobec receptorów alfa1-adrenergicznych, powodujący rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększenie przepływu krwi w tętnicach, zmniejszenie oporu naczyniowego; słabe działanie dopaminergiczne i serotoninergiczne. Nasila aktywność neuroprzekaźników w układzie cholinergicznym i katecholaminergicznym. Poprawia warunki metaboliczno-hemodynamiczne w mózgu. Działanie na metabolizm mózgu: pobudza procesy metaboliczne w tkance mózgowej, zwiększając wykorzystanie tlenu i glukozy. Poprawia zaburzoną na skutek niedotlenienia czynność mózgu. Wykazuje właściwości neurotroficzne i antyoksydacyjne. Działanie antyagregacyjne: hamuje agregację płytek krwi wyzwalaną kolagenem, kwasem arachidonowym i PAF-em; prawdopodobnie także poprzez hamowanie aktywności fosfolipazy A2. Nie powoduje zmniejszenia stężenia cAMP w płytkach krwi. Korzystnie zmienia właściwości hemoreologiczne.

Łagodne i umiarkowane otępienie. Stosowanie u dorosłych.

Dawka dobowa ustalana indywidualnie w zależności od reakcji na leczenie, dawkowanie ustala się indywidualnie, w zależności od reakcji na leczenie, w zakresie od 10 do 60 mg na dobę. Przeciętnie 30 mg na dobę (3 razy po 1 tabletce 10 mg) lub 60 mg na dobę (2 razy po 1 tabletce 30 mg). Alternatywnie dawka początkowa od 30 mg nicergoliny do 60 mg nicergoliny na dobę, czyli od 3 do 6 tabletek na dobę w 2 lub 3 dawkach podzielonych; leczenie kontynuuje się stosując dawki początkowe lub zmniejszając dawkę w zależności od stanu pacjenta. Schemat podania: w dwóch dawkach: podczas śniadania i obiadu. U pacjentów wrażliwych, u których nicergolina powoduje trudności w zasypianiu lub bezsenność, zaleca się podawanie w dwóch dawkach dobowych, rezygnując z dawki wieczornej przyjmowanej przed udaniem się na spoczynek. U pacjentów wymagających podawania nicergoliny raz na dobę, całą dawkę leku należy podawać rano. Droga i sposób podania: doustnie; przed posiłkiem, a w razie dolegliwości żołądkowo-jelitowych w czasie posiłku, w całości, popijając wodą. Czas trwania: zalecane długotrwałe podawanie, jednak po 6 miesiącach należy rozważyć konieczność dalszej terapii. Zaburzenia czynności nerek: u pacjentów z niewydolnością nerek (stężenie kreatyniny w surowicy > 2 mg%) należy zmniejszyć dawkę; nicergolina i jej metabolity są wydalane głównie z moczem. Podeszły wiek: nie ma konieczności dostosowania dawkowania.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na inne pochodne ergotaminy - świeży zawał mięśnia sercowego - ostra faza zawału mięśnia sercowego - krwotok - ostry krwotok mózgowy - zapaść - ciężka bradykardia (czynność serca poniżej 50 uderzeń na minutę) - niedociśnienie tętnicze lub niedociśnienie ortostatyczne w wywiadzie - jednoczesne stosowanie leków alfa- lub beta-mimetycznych - jednoczesne stosowanie leków alfa- lub beta-adrenolitycznych - ciąża i karmienie piersią - poród - obecne lub przebyte reakcje zwłóknieniowe mięśnia sercowego, płuc, otrzewnej lub zaotrzewnowe Ostrożnie: - zaburzenia rytmu serca, w tym niewielka bradykardia - niewydolność nerek (kreatynina w osoczu powyżej 2 mg/dl) wymagająca zmniejszenia dawki - nadciśnienie tętnicze oraz jednoczesne leczenie hipotensyjne, ze względu na możliwość nadmiernego obniżenia ciśnienia - zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi lub dna moczanowa w wywiadzie - jednoczesne stosowanie leków wpływających na metabolizm i wydalanie kwasu moczowego - jednoczesne przyjmowanie leków przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych - spożywanie alkoholu, ze względu na nasilenie działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego - brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci

Nasila działanie leków przeciwnadciśnieniowych. Zwiększa działanie leków przeciwagregacyjnych (w tym kwasu acetylosalicylowego) i przeciwzakrzepowych na hemostazę – możliwe wydłużenie czasu krwawienia. Dzięki właściwości blokowania receptorów adrenergicznych alfa może znosić naczynioskurczowe działanie leków sympatykomimetycznych (alfa i beta). Nie należy podawać jednocześnie z innymi lekami alfa- i beta-adrenolitycznymi ze względu na ryzyko bradykardii i nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego. Może nasilać hamujące czynność serca (nasercowe) działanie leków blokujących receptory beta-adrenergiczne. Metabolizm przez CYP2D6: metabolizowana przez cytochrom P450 2D6, stąd możliwe interakcje z lekami eliminowanymi tą samą drogą – lekami przeciwarytmicznymi, blokującymi receptory beta-adrenergiczne oraz trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Kwas moczowy: może zmieniać metabolizm i eliminację kwasu moczowego (ostrożnie z lekami wpływającymi na metabolizm kwasu moczowego) oraz nasilać bezobjawowy wzrost stężenia kwasu moczowego w surowicy.

Ogólnie dobrze tolerowana; większość działań niepożądanych ma niewielkie nasilenie i przemijający charakter, zazwyczaj nie powodując konieczności przerywania leczenia. Zaburzenia psychiczne – niezbyt często: pobudzenie, stan splątania, bezsenność. Ponadto opisywano niepokój. Zaburzenia układu nerwowego – niezbyt często: senność, zawroty głowy, bóle głowy; z częstością nieznaną – uczucie gorąca. Opisywano też nadmierną potliwość, zaburzenia snu, omdlenia. Zaburzenia serca i naczyniowe – niezbyt często: niedociśnienie tętnicze, zaczerwienienie skóry twarzy. Ponadto niedociśnienie, bradykardia. Niedociśnienie występuje szczególnie po dawkach podawanych pozajelitowo. Zaburzenia żołądka i jelit – często: dyskomfort w obrębie jamy brzusznej; niezbyt często: zaparcia, biegunka, nudności. Opisywano również wymioty, nadkwaśność treści żołądka, zgagę. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej – niezbyt często: świąd; z częstością nieznaną – wysypka. Opisywano także rumień, pokrzywkę. W pojedynczym przypadku liszajowatą wysypkę u 65-letniej pacjentki z nadciśnieniem tętniczym – o rozmieszczeniu liniowym, po ok. 4 miesiącach leczenia, obejmującą lewą pierś, połowę klatki piersiowej i ramię. Zaburzenia układu immunologicznego – reakcje nadwrażliwości. Zaburzenia układu rozrodczego – opisano jeden przypadek niemożności osiągnięcia ejakulacji (znane działanie niepożądane leków α-adrenolitycznych). Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania – z częstością nieznaną: włóknienie. Ponadto złe samopoczucie. Przy długotrwałym stosowaniu mogą wystąpić reakcje w postaci zwłóknienia (bliznowacenia) mięśnia sercowego, płuc oraz zwłóknienia otrzewnowego i pozaotrzewnowego. Zaburzenia układu oddechowego – przy długotrwałym stosowaniu pochodnych ergoliny stwierdzano zmiany w opłucnej i płucach: zmniejszenie grubości opłucnej lub powstanie wysięków, a w pojedynczych przypadkach śródmiąższową chorobę płuc; objawy ustępowały po kilku miesiącach od odstawienia pochodnej ergoliny. Badania diagnostyczne – niezbyt często: zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi. Uwaga dotycząca bezpieczeństwa: nicergolinę uznaje się za niebezpieczną w porfirii, gdyż wykazano jej działanie porfirynogenne w układach in vitro, choć dane dotyczące porfirynogenności są niejednoznaczne.

Stosowanie w ciąży przeciwwskazane. Nicergolina w dawkach terapeutycznych nie wykazała działania teratogennego, jednak nie należy jej stosować w ciąży. W badaniach toksykologicznych u szczurów i królików nie stwierdzono działania teratogennego. Brak danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży, dlatego stosowanie u kobiet ciężarnych jest przeciwwskazane. Laktacja: przeciwwskazany – nie ustalono, czy nicergolina przenika do mleka kobiecego, dlatego stosowanie w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane. Płodność: w badaniu u szczurów nicergolina nie wpływała na płodność samców. W dawce 50 mg/kg mc./dobę (8-krotnie większej od maksymalnej dawki zalecanej u ludzi wynoszącej 60 mg/dobę w przeliczeniu na mg/m2) zmniejszała płodność u samic szczurów. Kliniczne znaczenie wyników badań na zwierzętach dla ludzi nie jest znane.

Nie przeprowadzono badań nad wpływem na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ze względu na możliwe działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego – senność i zawroty głowy – zaleca się ostrożność i unikanie prowadzenia pojazdów oraz obsługi urządzeń mechanicznych do czasu upewnienia się, że leczenie nie wywołuje tych objawów. Może również powodować uczucie znużenia oraz zmniejszać szybkość reagowania.

Wchłanianie: dobre po podaniu doustnym, 90–100% dawki. Maksymalne stężenie we krwi po 1–1,5 h od podania; po dawce doustnej 30 mg raz na dobę stężenie maksymalne w osoczu ok. 88 ng/ml. Dystrybucja: wiązanie z białkami osocza 82–87% (in vitro); głównie z albuminami. Metabolizm: szybki, obejmuje co najmniej 90% wchłoniętej dawki; zachodzi we krwi i tkankach na drodze hydrolizy (przy udziale esteraz) i demetylacji oraz w wątrobie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym; największy udział ma hydroliza, następnie demetylacja, a glukuronidacja produktów hydrolizy ma znaczenie drugorzędne. Głównym czynnym metabolitem jest 10-metoksy-6-metyloergolino-8-beta-metanol (MDL); pozostałe dwa główne metabolity to 1-MMDL i 1-OHMMDL. Aktywność farmakologiczna 1-MMDL i 1-OHMMDL nie została określona. Eliminacja: głównie przez nerki (66–80%), w niewielkim stopniu z kałem (10–20%). Okres półtrwania: niezmienionej nicergoliny 2,5 h, metabolitów 12–17 h (MDL) oraz 2–4 h (1-MMDL).