Pirybedyl

Nieergotaminowy agonista dopaminergiczny. Stymuluje receptory dopaminowe D2/D3 oraz mózgowe drogi dopaminergiczne. Działa jako agonista receptora D2, natomiast jego metabolit – na receptory D1. Efekty dopaminergiczne potwierdzone farmakologicznie: dopaminergiczny typ elektrycznej stymulacji czynności kory mózgu, zarówno w czuwaniu, jak i we śnie; wpływ na funkcje kontrolowane przez dopaminę, oceniane skalami zachowania i czasem procesów psychicznych. Krążenie obwodowe: zwiększa przepływ w tętnicach udowych; obecność receptorów dopaminergicznych w tych naczyniach może tłumaczyć wpływ na krążenie obwodowe.

Choroba Parkinsona: w monoterapii, zwłaszcza w postaciach przebiegających z drżeniem; w leczeniu skojarzonym z lewodopą – od początku terapii lub dołączony później, szczególnie w postaci z drżeniem.

Podanie doustne; tabletki połykane, popijane wodą, po posiłku. Choroba Parkinsona: w monoterapii od 150 do 250 mg/dobę (3–5 tabletek) w 3–5 dawkach podzielonych; w skojarzeniu z lewodopą od 100 do 150 mg/dobę (2–3 tabletki) w 2–3 dawkach podzielonych. Miareczkowanie: dawkę zwiększać stopniowo – o jedną tabletkę co 3 dni. Odstawienie: nagłe przerwanie leczenia dopaminergicznego grozi złośliwym zespołem neuroleptycznym, dlatego dawkę należy zmniejszać stopniowo aż do całkowitego odstawienia. Zaburzenia kontroli impulsów: zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, a w razie wystąpienia objawów rozważenie zmniejszenia dawki lub stopniowego odstawienia. Zaburzenia czynności wątroby i (lub) nerek: stosowanie w tych grupach nie było badane, zalecana ostrożność. Dzieci i młodzież: nie ustalono bezpieczeństwa ani skuteczności poniżej 18 lat; brak zaleceń do stosowania.

Bezwzględne przeciwwskazania: - wstrząs sercowo-naczyniowy - ostra faza zawału serca - jednoczesne stosowanie z neuroleptykami, z wyjątkiem klozapiny Ostrożnie: - ryzyko senności oraz nagłych napadów snu w ciągu dnia, niekiedy bez objawów ostrzegawczych, zwłaszcza w chorobie Parkinsona - ryzyko niedociśnienia ortostatycznego wynikające z zaburzenia regulacji ciśnienia przez leki dopaminergiczne, szczególnie na początku terapii - zwiększone z wiekiem ryzyko upadków wskutek napadów snu, spadków ciśnienia lub splątania - możliwość wystąpienia zaburzeń kontroli impulsów, m.in. patologicznego hazardu, hiperseksualności, kompulsywnego kupowania i objadania się - ryzyko zaburzeń zachowania ze splątaniem, pobudzeniem i agresją - możliwość wywołania lub nasilenia zaburzeń psychotycznych, w tym urojeń, majaczenia i omamów - ryzyko dyskinez u pacjentów z zaawansowaną chorobą Parkinsona leczonych jednocześnie lewodopą podczas dostosowywania dawki - ryzyko objawów sugerujących złośliwy zespół neuroleptyczny po nagłym odstawieniu terapii dopaminergicznej - możliwość obrzęków obwodowych

Skojarzenie z neuroleptykami (poza klozapiną) przeciwwskazane – antagonizm między dopaminergicznymi lekami przeciwparkinsonowskimi a neuroleptykami. Agoniści dopaminy mogą wywołać lub nasilić zaburzenia psychotyczne; gdy leczenie neuroleptyczne jest konieczne, dawkę leku dopaminergicznego stopniowo zmniejsza się aż do odstawienia – nagłe przerwanie grozi złośliwym zespołem neuroleptycznym. W razie potrzeby leczenia przeciwwymiotnego należy wybrać lek przeciwwymiotny bez wpływu na układ pozapiramidowy. Nie zaleca się łączenia z tetrabenazyną – antagonizm między dopaminergicznymi lekami przeciwparkinsonowskimi a tetrabenazyną. Ostrożnie z innymi lekami uspokajającymi.

Zgłaszane działania niepożądane: nudności i wymioty, zawroty głowy, omamy, splątanie, senność, hipotermia, dyskinezy oraz sporadyczne zmiany czynności wątroby. Zaburzenia kontroli impulsów: u pacjentów leczonych agonistami dopaminergicznymi może wystąpić uzależnienie od hazardu, zwiększone libido, hiperseksualność, kompulsywne wydawanie pieniędzy lub kupowanie oraz kompulsywne lub napadowe objadanie się. Nadmierna senność w ciągu dnia: opisywano występowanie senności w ciągu dnia u pacjentów otrzymujących agonistów dopaminy, w tym pirybedyl.

Brak badań toksyczności rozrodczej. W badaniach na ciężarnych myszach wykazano przenikanie pirybedylu przez łożysko i jego dystrybucję do narządów płodu. Wobec braku wystarczających danych nie zaleca się stosowania w ciąży ani u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Ze względu na brak danych stosowanie w okresie karmienia piersią nie jest zalecane.

Senność oraz nagłe napady snu w trakcie leczenia – osoby, u których wystąpiła senność i (lub) nagłe napady snu, powinny powstrzymać się od prowadzenia pojazdów oraz od wykonywania czynności, przy których obniżona czujność mogłaby narazić je same lub inne osoby na ryzyko poważnego wypadku bądź śmierci (np. obsługa maszyn), aż do ustąpienia nawracających napadów snu i senności.

Wchłanianie: szybkie z przewodu pokarmowego, ze stężeniem maksymalnym w osoczu w godzinę po podaniu doustnym. Wiązanie z białkami osocza: niewielkie. Eliminacja z osocza dwufazowa: pierwsza faza z okresem półtrwania 1,7 h, druga, wolniejsza – 6,9 h. Metabolizm: szybki, z powstawaniem dwóch głównych metabolitów – pochodnej hydroksylowej i dihydroksylowej. Metabolit działa na receptory D1. Wydalanie: w postaci metabolitów głównie z moczem (68%) oraz z żółcią (25%). Z moczem wydalany w ok. 50% w ciągu 24 h i w 100% po 48 h. Postać o przedłużonym uwalnianiu: wykazano przedłużone uwalnianie pirybedylu w badaniach in vitro i in vivo, a działanie terapeutyczne trwa ponad 24 h. Interakcje: prawdopodobieństwo interakcji z innymi lekami małe.