Monografia substancji czynnej
Polistyrenosulfonian sodu
Natrii polistyreni sulfonas
Monografia
Żywica kationowymienna stosowana w hiperkaliemii; sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej. Podczas przechodzenia przez przewód pokarmowy wiąże potas, uwalniając w zamian jony sodu. Wymiana zachodzi przede wszystkim w jelicie grubym, gdzie stężenie jonów potasu jest wyższe niż w jelicie cienkim. Skuteczność usuwania potasu jest nieprzewidywalnie zmienna.
Hiperkaliemia w przebiegu bezmoczu lub ciężkiego skąpomoczu; u pacjentów wymagających dializy oraz już dializowanych – hemodializą lub dializą otrzewnową.
Droga podania: doustnie lub doodbytniczo (lewatywy retencyjne). Stosuje się wyłącznie doustnie lub doodbytniczo. Podane dawki mają charakter orientacyjny; dokładne dawkowanie ustala się na podstawie regularnych oznaczeń stężenia elektrolitów w surowicy. Dorośli (w tym w podeszłym wieku). Doustnie: zwykle 15 g trzy lub cztery razy na dobę. Dawkę podaje się w postaci zawiesiny w małej ilości wody lub w słodkim napoju (z wyjątkiem soków owocowych zawierających potas), w stosunku 3–4 ml na gram żywicy. Odstęp od innych leków doustnych: co najmniej 3 godziny przed lub 3 godziny po podaniu doustnym innych produktów leczniczych. U pacjentów z gastroparezą należy rozważyć 6-godzinny odstęp między podaniami. Doodbytniczo (dorośli): możliwe u wymiotujących oraz przy chorobach górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym niedrożności porażennej jelit. W postaci zawiesiny 30 g żywicy w 150 ml wody lub 10% roztworu glukozy, codziennie jako lewatywa retencyjna. Wlew doodbytniczy utrzymuje się przynajmniej przez 9 godzin, po czym okrężnicę wypłukuje się w celu usunięcia żywicy. Na początku leczenia dla szybszego obniżenia stężenia potasu można podawać równocześnie doodbytniczo i doustnie. Podawanie doodbytnicze można przerwać, gdy żywica podana doustnie dotrze do odbytnicy. Dzieci. Doustnie: u młodszych dzieci i niemowląt stosuje się odpowiednio mniejsze dawki, przyjmując do obliczeń wskaźnik 1 mEq potasu na gram żywicy. W ostrej hiperkaliemii dawka początkowa 1 g/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych; w leczeniu podtrzymującym można zmniejszyć do 0,5 g/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych. Podaje się najlepiej z napojem (nie z sokami owocowymi ze względu na dużą zawartość potasu) lub z niewielką ilością dżemu albo miodu. Doodbytniczo (dzieci): gdy dziecko odmawia przyjęcia doustnego, dawka co najmniej taka jak doustna, zawieszona w proporcjonalnej ilości 10% roztworu glukozy w wodzie. Po wlewie okrężnicę wypłukuje się w celu usunięcia żywicy. Noworodki: nie podaje się doustnie, jedynie doodbytniczo. Najmniejsza skuteczna dawka w zakresie 0,5–1 g/kg mc., rozcieńczona jak u dorosłych; następnie okrężnicę wypłukuje się w celu usunięcia żywicy.
Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na sulfonowane żywice polistyrenowe w wywiadzie - stężenie potasu w surowicy poniżej 5 mmol/l - niedrożność jelit - podanie doustne u noworodków - u noworodków z atonią jelit (pooperacyjną lub polekową) - jednoczesne stosowanie sorbitolu lub spożywanie produktów z jego dodatkiem Ostrożnie: - zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, w tym pooperacyjne lub wywołane lekami (ryzyko niedrożności, niedokrwienia, martwicy lub perforacji jelit) - leczenie glikozydami naparstnicy (ryzyko znacznej hipokaliemii) - klinicznie istotne zaparcie - podanie doodbytnicze u dzieci i noworodków (ryzyko skawalenia żywicy w odbytnicy przy przedawkowaniu lub niewłaściwym rozcieńczeniu) - wcześniaki i noworodki z małą masą urodzeniową (ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego lub martwicy jelit) - stany, w których zwiększona podaż sodu jest szkodliwa: ciężka zastoinowa niewydolność serca, ciężkie nadciśnienie tętnicze, uszkodzenie nerek lub znaczne obrzęki - dieta niskosodowa (produkt o wysokiej zawartości sodu)
Wiązanie z innymi lekami doustnymi: może zmniejszać ich wchłanianie z przewodu pokarmowego i osłabiać skuteczność; zaleca się zachowanie odstępu czasowego między podaniem żywicy a innymi lekami doustnymi. Przeciwwskazane skojarzenia: sorbitol (doustnie lub doodbytniczo) – jednoczesne stosowanie z solą sodową sulfonowanej żywicy polistyrenowej przeciwwskazane z powodu ryzyka martwicy jelit i innych ciężkich działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, mogących prowadzić do zgonu. Interakcje wymagające ostrożności: substancje dostarczające kationy mogą osłabiać wiązanie potasu przez żywicę. Po jednoczesnym doustnym podaniu żywic kationowymiennych z niewchłanialnymi, dostarczającymi kationy lekami zobojętniającymi i przeczyszczającymi (np. wodorotlenek magnezu, węglan glinu) opisywano zasadowicę metaboliczną. W skojarzeniu z wodorotlenkiem glinu opisywano niedrożność jelit spowodowaną złogami wodorotlenku glinu. Glikozydy naparstnicy i leki o podobnym działaniu: przy współistniejącej hipokaliemii może nasilać się kardiotoksyczność glikozydów naparstnicy, zwłaszcza w postaci zaburzeń rytmu serca oraz zaburzeń czynności węzła zatokowo-przedsionkowego. Zmniejszenie wchłaniania innych leków: możliwe zmniejszenie wchłaniania litu; możliwe zmniejszenie wchłaniania tyroksyny.
Zaburzenia metaboliczne: hipernatremia (wzrost stężenia sodu w osoczu), hipokaliemia, hipokalcemia z towarzyszącymi objawami klinicznymi – jako następstwo działania farmakologicznego żywicy; hipomagnezemia, wzmożone pragnienie, częstsze oddawanie moczu. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: podrażnienie żołądka, brak łaknienia, nudności, wymioty, zaparcia, rzadziej biegunka. Po podaniu doodbytniczym opisywano zaklinowanie mas kałowych, zwłaszcza u dzieci, a po podaniu doustnym – złogi (bezoary) w żołądku i jelitach. Notowano zwężenie przewodu pokarmowego oraz niedrożność jelit, prawdopodobnie związane ze współistniejącą patologią lub nieprawidłowym rozcieńczeniem żywicy. Zgłaszano niedokrwienie przewodu pokarmowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, owrzodzenie lub martwicę żołądka i jelit, mogące prowadzić do perforacji jelita, niekiedy zakończonej zgonem. Zaburzenia układu oddechowego: w pojedynczych przypadkach ostre zapalenie oskrzeli i (lub) odoskrzelowe zapalenie płuc wskutek inhalacji cząstek soli sodowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej.
Brak danych o stosowaniu sulfonowanych żywic polistyrenowych u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Dopuszczalne w ciąży i w okresie karmienia piersią jedynie wtedy, gdy w ocenie lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla dziecka. Cząsteczka nie wchłania się z przewodu pokarmowego.
Brak istotnych danych w dostarczonych dokumentach.
Nie wchłania się z przewodu pokarmowego.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.