Monografia substancji czynnej
Poraktant alfa
Poractantum alfa
Monografia
Naturalny surfaktant płucny pochodzenia zwierzęcego (ekstrakt z płuc świni); zawiera ≥90% fosfolipidów, ok. 1% hydrofobowych białek surfaktantu (SP-B i SP-C) oraz ok. 9% innych lipidów. Klasa: surfaktanty płucne, inne leki stosowane w chorobach układu oddechowego. Mechanizm: płucny surfaktant to mieszanina głównie fosfolipidów i swoistych białek, pokrywająca wewnętrzną powierzchnię pęcherzyków płucnych. Zasadnicze działanie polega na zmniejszaniu napięcia powierzchniowego w pęcherzykach, co je stabilizuje, zapobiega zapadaniu po wydechu i umożliwia prawidłową wymianę gazową podczas cyklu oddechowego. Substytucja niedoboru surfaktantu endogennego – podawany bezpośrednio do dróg oddechowych. Farmakodynamika: zdolność do zmniejszania napięcia powierzchniowego sprzyja dystrybucji w płucach i rozprzestrzenianiu się na powierzchni kontaktu powietrze–płyn w pęcherzykach. Niedobór surfaktantu płucnego, niezależnie od przyczyny, prowadzi do zespołu ostrej niewydolności oddechowej, u wcześniaków znanego jako zespół zaburzeń oddychania (RDS) lub zespół błon szklistych.
Leczenie zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków. Profilaktycznie u wcześniaków z grupy ryzyka wystąpienia RDS.
Droga podania: dotchawiczo i dooskrzelowo u noworodków, przy stałym monitorowaniu pracy serca oraz utlenowania krwi tętniczej. Podawany dotchawiczo i dooskrzelowo u noworodków, u których stale monitorowana jest praca serca oraz stężenie tlenu lub nasycenie tlenem krwi tętniczej. Leczniczo (RDS): jedna dawka 100–200 mg/kg mc. (1,25–2,5 ml/kg mc.), najszybciej jak to możliwe po rozpoznaniu RDS. Gdy RDS uważa się za przyczynę utrzymującego się lub pogarszającego stanu dróg oddechowych, dodatkowe dawki po 100 mg/kg mc. (1,25 ml/kg) w odstępach co najmniej 12-godzinnych; maksymalna dawka całkowita 300–400 mg/kg mc. Profilaktycznie: pojedyncza dawka 100–200 mg/kg mc. jak najwcześniej po urodzeniu, najlepiej w ciągu 15 minut. Kolejne dawki 100 mg/kg mc. można podać 6–12 godzin po pierwszej dawce, następnie w odstępach 12-godzinnych w razie wystąpienia RDS wymagającego mechanicznej wentylacji; maksymalna dawka całkowita 300–400 mg/kg mc. Sposób podania – warianty: Z chwilowym odłączeniem od respiratora: 1,25–2,5 ml/kg (100–200 mg/kg) w pojedynczym szybkim wstrzyknięciu przez rurkę intubacyjną bezpośrednio do dolnego odcinka tchawicy. Przez około 1 minutę ręczna wentylacja workiem samorozprężalnym, a następnie ponowne podłączenie do respiratora z parametrami jak przed podaniem. Bez odłączania od respiratora: 1,25–2,5 ml/kg (100–200 mg/kg) w pojedynczym szybkim wstrzyknięciu bezpośrednio do dolnego odcinka tchawicy, przez cewnik wprowadzony przez port ssania do rurki intubacyjnej. W obu wariantach kolejne dawki (1,25 ml/kg mc.) podaje się w taki sam sposób. Podanie w sali porodowej przed rozpoczęciem mechanicznej wentylacji (INSURE): stosuje się wentylację manualną workiem samorozprężalnym, a jej przerwanie i zastosowanie CPAP jest możliwe na sali porodowej i później, po przeniesieniu na oddział neonatologiczny (INtubation SURfactant Extubation – INSURE). Metoda LISA (mniej inwazyjna, przez cienki cewnik): alternatywnie, u spontanicznie oddychających wcześniaków, podanie mniej inwazyjną metodą LISA przez cienki cewnik. Dawki takie same jak dla pozostałych metod. U dziecka oddychającego spontanicznie i pozostającego na CPAP w laryngoskopii bezpośredniej uwidacznia się struny głosowe i wprowadza do tchawicy cewnik o małej średnicy; podanie w pojedynczym bolusie w ciągu 0,5–3 minut, po czym cewnik natychmiast się usuwa; przez całą procedurę nieprzerwanie stosuje się CPAP. Populacje specjalne: bezpieczeństwo i skuteczność u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby nie zostały ocenione.
Bezwzględne przeciwwskazania: Ostrożnie: - wymaga stabilnego stanu ogólnego noworodka przed podaniem - konieczność wcześniejszego wyrównania kwasicy, niedociśnienia tętniczego, niedokrwistości, hipoglikemii i hipotermii - ryzyko zatkania rurki intubacyjnej śluzem przy znacznej ilości wydzieliny w płucach, gdy wentylacja pogarsza się w trakcie lub bezpośrednio po podaniu - ryzyko hiperoksji wskutek gwałtownego wzrostu stężenia tlenu we krwi tętniczej po poprawie wymiany gazowej - gwałtowna poprawa podatności płuc i utlenowania wymagająca szybkiego dostosowania parametrów respiratora - ryzyko infekcji u noworodków leczonych surfaktantem, wymagające ścisłej kontroli i wczesnej antybiotykoterapii - epizody bradykardii, niedociśnienia tętniczego lub spadku saturacji podczas podawania, wymagające przerwania podawania - zwiększone ryzyko bradykardii, bezdechów i zmniejszonej saturacji przy podaniu metodą LISA - refluks do rurki intubacyjnej, wymagający przerwania podawania - współistniejące powikłania wcześniactwa, np. przetrwały przewód tętniczy lub zapalenie płuc, przy braku poprawy lub nagłym nawrocie - niedorozwój płuc i możliwa suboptymalna odpowiedź u noworodków urodzonych po okresie dłuższym niż 3 tygodnie od pęknięcia błon płodowych - brak badań u wcześniaków z ciężkim niedociśnieniem tętniczym
Nie oceniano interakcji w badaniach.
Niezbyt często: sepsa; krwotok wewnątrzczaszkowy; odma opłucnowa. Krwotokom wewnątrzczaszkowym towarzyszył spadek średniego ciśnienia tętniczego krwi oraz szybki wzrost do maksymalnego ciśnienia parcjalnego tlenu (PaO₂). Rzadko: bradykardia; niedociśnienie tętnicze; dysplazja oskrzelowo-płucna; krwotok płucny; zmniejszona saturacja krwi tętniczej tlenem. Częstość nieznana: hiperoksja; sinica noworodka; bezdech; nietypowe EEG; powikłania intubacji dotchawiczej. Przetrwały przewód tętniczy: obserwowano niewielki wzrost częstości występowania przetrwałego przewodu tętniczego u leczonych noworodków; zjawisko to występuje również przy stosowaniu innych egzogennych surfaktantów i wiąże się ze zmianami hemodynamicznymi wywołanymi gwałtownym rozprężeniem płuc po podaniu surfaktantu. Immunogenność: obserwowano powstawanie przeciwciał przeciwko białkom wchodzącym w skład substancji, jak dotąd bez dowodów na znaczenie kliniczne. Metoda podania LISA (Less Invasive Surfactant Administration): w badaniach klinicznych częściej niż przy standardowej metodzie występowały łagodne i przemijające zdarzenia niepożądane bez następstw, w szczególności desaturacja, bezdech, bradykardia, piana na ustach, kaszel, dławienie się oraz kichanie. Różnice te mogą wynikać z rzadszego stosowania sedacji w grupach z metodą LISA w porównaniu z leczeniem standardowym. W porównawczym badaniu klinicznym zgłaszano przypadki martwiczego zapalenia jelit wymagającego operacji i ogniskowych perforacji jelita wymagających operacji, bez statystycznie istotnych różnic między grupami; zdarzenia te mogą być powikłaniem wcześniactwa lub konsekwencją innych zabiegów stosowanych u wcześniaków.
Brak danych w dostarczonych dokumentach.
Po podaniu dotchawiczym w większości pozostaje w płucach. W badaniu na noworodkach króliczych okres półtrwania znakowanej C14 dipalmitylofosfatydylocholiny wynosił 67 godzin. Po 48 godzinach od podania w surowicy oraz narządach innych niż płuca stwierdza się jedynie śladowe ilości fosfolipidów surfaktantu.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.