Solriamfetol

Psychoanaleptyk, sympatykomimetyk o działaniu ośrodkowym; kod ATC N06BA14. Mechanizm, poprzez który solriamfetol poprawia czuwanie u pacjentów z nadmierną sennością w ciągu dnia w przebiegu narkolepsji lub obturacyjnego bezdechu sennego, nie został w pełni wyjaśniony. Skuteczność może wynikać z działania selektywnego inhibitora wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny (DNRI). Dane in vitro: powinowactwo do transportera dopaminy (Ki = 6,3 i 14,2 µM) oraz transportera noradrenaliny (Ki = 3,7 i >10 µM), bez znaczącego powinowactwa do transportera serotoniny. Hamuje wychwyt zwrotny dopaminy (IC50 = 2,9 i 6,4 µM) i noradrenaliny (IC50 = 4,4 µM), lecz nie serotoniny. Dane in vivo u zwierząt: w dawkach pozajelitowych poprawiających czuwanie u szczurów zwiększał stężenia dopaminy w prążkowiu oraz noradrenaliny w korze przedczołowej, nie wykazując znaczącego wiązania ze szczurzym transporterem dopaminy i noradrenaliny w badaniu autoradiograficznym.

Narkolepsja u dorosłych – poprawa czuwania i zmniejszenie nadmiernej senności w ciągu dnia (z katapleksją lub bez). Obturacyjny bezdech senny u dorosłych – poprawa czuwania i zmniejszenie nadmiernej senności w ciągu dnia u pacjentów, u których terapia podstawowa, taka jak stałe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (CPAP), nie dała zadowalających rezultatów.

Droga podania: doustna, niezależnie od posiłku. Przyjmowany raz na dobę, po przebudzeniu. Narkolepsja: dawka początkowa 75 mg raz na dobę; u pacjentów z cięższą sennością można rozważyć dawkę początkową 150 mg; dawkę zwiększa się w zależności od odpowiedzi klinicznej, podwajając ją w odstępach co najmniej 3 dni, do maksymalnej dawki dobowej 150 mg raz na dobę. Obturacyjny bezdech senny: dawka początkowa 37,5 mg raz na dobę; dawkę zwiększa się zależnie od odpowiedzi klinicznej, podwajając ją w odstępach co najmniej 3 dni, do maksymalnej dawki dobowej 150 mg raz na dobę. Pora podania: należy unikać przyjmowania, jeśli do pory snu pozostało mniej niż 9 godzin, z uwagi na ryzyko zaburzenia snu nocnego. Osoby w podeszłym wieku (>65 lat): wobec ograniczonych danych zaleca się rozważenie mniejszych dawek i ścisłego monitorowania; z uwagi na wydalanie głównie przez nerki i częstsze pogorszenie ich czynności może być konieczne dostosowanie dawki w oparciu o klirens kreatyniny. Zaburzenia czynności nerek: łagodne (klirens kreatyniny 60–89 ml/min) – bez konieczności dostosowania dawki; umiarkowane (klirens kreatyniny 30–59 ml/min) – dawka początkowa 37,5 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 75 mg raz na dobę po 5 dniach; ciężkie (klirens kreatyniny 15–29 ml/min) – 37,5 mg raz na dobę. Długotrwałe stosowanie: należy okresowo oceniać potrzebę dalszego leczenia oraz stosowaną dawkę.

Bezwzględne przeciwwskazania: - zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatniego roku - niestabilna dusznica bolesna - niekontrolowane nadciśnienie tętnicze - ciężkie zaburzenia rytmu serca i inne ciężkie choroby serca - niestabilna choroba układu sercowo-naczyniowego - jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAOI) lub w ciągu 14 dni od zakończenia leczenia nimi Ostrożnie: - pacjenci z psychozą lub zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi (obecnie lub w przeszłości), z ryzykiem zaostrzenia objawów, np. epizodów maniakalnych - ryzyko lęku, bezsenności i drażliwości, zwłaszcza na początku leczenia - zależny od dawki wzrost skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego oraz częstości akcji serca - umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerek (większe ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca wskutek wydłużonego okresu półtrwania) - nadużywanie substancji stymulujących (np. metylofenidatu, amfetaminy) lub alkoholu w wywiadzie - podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe lub ryzyko jaskry zamkniętego kąta (możliwe rozszerzenie źrenic) - kobiety w wieku rozrodczym lub ich partnerzy bez skutecznej antykoncepcji

Formalnych badań interakcji nie prowadzono. Przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie z inhibitorami MAO oraz w ciągu 14 dni od zakończenia terapii tymi lekami – ryzyko reakcji nadciśnieniowej. Ostrożność przy równoczesnym stosowaniu z substancjami podwyższającymi ciśnienie tętnicze. Możliwe interakcje farmakodynamiczne z lekami dopaminergicznymi: substancje zwiększające stężenie dopaminy lub bezpośrednio wiążące się z receptorami dopaminowymi mogą wchodzić w interakcje z solriamfetolem, dlatego ich jednoczesne stosowanie wymaga ostrożności.

Najczęściej obserwowane: ból głowy (11,1%), nudności (6,6%) oraz zmniejszenie łaknienia (6,8%). Bardzo często: ból głowy. Często: zmniejszenie łaknienia; zaburzenia psychiczne – lęk; bezsenność; drażliwość; bruksizm; zawroty głowy; ze strony serca – kołatanie serca; ze strony układu oddechowego – kaszel; ze strony przewodu pokarmowego – nudności; biegunka; suchość w jamie ustnej; ból brzucha; zaparcie; wymioty; nadmierna potliwość; uczucie rozdygotania; dyskomfort w klatce piersiowej; w badaniach – wzrost ciśnienia tętniczego. Niezbyt często: zaburzenia psychiczne – pobudzenie; niepokój ruchowy; ze strony układu nerwowego – zaburzenia uwagi; drżenie; ze strony serca – częstoskurcz; nadciśnienie tętnicze; duszność; ból w klatce piersiowej; uczucie pragnienia; w badaniach – wzrost częstości akcji serca; spadek masy ciała. Reakcje nadwrażliwości: zgłaszane po wprowadzeniu do obrotu, z jednym lub kilkoma objawami – wysypka rumieniowa, wysypka, pokrzywka. Zależność od dawki: w badaniach porównujących dawki 37,5 mg, 75 mg i 150 mg/dobę z placebo zależne od dawki były: ból głowy, nudności, zmniejszenie łaknienia, lęk, biegunka i suchość w jamie ustnej; zależności od dawek były zasadniczo podobne u pacjentów z OBS i z narkolepsją. Przebieg: większość najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych występowała w ciągu pierwszych 2 tygodni od rozpoczęcia leczenia, a u większości pacjentów mediana czasu do ich ustąpienia wynosiła mniej niż 2 tygodnie. Lęk, bezsenność, drażliwość i pobudzenie często obserwowano na początku leczenia, lecz zwykle ustępowały podczas jego kontynuacji.

Dane dotyczące stosowania solriamfetolu w ciąży są ograniczone lub niedostępne. W badaniach na zwierzętach wykazano szkodliwy wpływ na reprodukcję. Niezalecany w okresie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Laktacja: ograniczone – przenika do mleka kobiecego w ilości odpowiadającej ok. 4% dawki matki skorygowanej względem masy ciała. Wpływ na noworodka/niemowlę oraz na produkcję mleka nieznany. Nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią. Decyzja o przerwaniu karmienia lub leczenia po rozważeniu korzyści z karmienia dla dziecka i korzyści terapii dla matki. Płodność: wpływ u ludzi nieznany. W badaniach na zwierzętach bez bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na płodność.

Przy stabilnym dawkowaniu niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów; możliwe zawroty głowy i zaburzenia uwagi. U pacjentów z nieprawidłowym poziomem senności czujność może nie powrócić do stanu prawidłowego. W nadmiernej senności w ciągu dnia wskazana częsta ocena stopnia senności; w razie potrzeby odradzać prowadzenie pojazdów lub wykonywanie innych potencjalnie niebezpiecznych czynności, zwłaszcza na początku leczenia lub przy zmianie dawki.

Dostępność biologiczna po podaniu doustnym ok. 95%; mediana Tmax na czczo ok. 2 h (zakres 1,25–3 h). Posiłek wysokotłuszczowy powoduje minimalne zmiany Cmax i AUC oraz opóźnienie Tmax o ok. 1 h; może być przyjmowany niezależnie od posiłków. Dystrybucja: pozorna objętość dystrybucji ok. 198,7 l, co wskazuje na rozległą dystrybucję pozanaczyniową. Wiązanie z białkami osocza 13,3–19,4% w zakresie stężeń 0,059–10,1 µg/ml; stosunek stężeń krew/osocze 1,16–1,29, co wskazuje na niewielkie wiązanie z krwinkami. Metabolizm: u ludzi metabolizowany w minimalnym stopniu. Poza słabym hamowaniem CYP2D6 (IC50 360 µM) w stężeniach klinicznych nie jest substratem ani inhibitorem głównych enzymów CYP i nie indukuje CYP1A2, 2B6, 3A4 ani UGT1A1. Nie wydaje się substratem ani inhibitorem transporterów błonowych: P-gp, BCRP, OATP1B1 i OATP1B3 oraz OAT1 i OAT3. Jest substratem o niskim powinowactwie wielu nerkowych transporterów kationowych (OCT2, MATE1, OCTN1, OCTN2) bez silnego powinowactwa do żadnego z nich. Nie jest inhibitorem OCT1, MATE2-K, OCTN1 ani OCTN2, wykazuje słabe hamowanie OCT2 (IC50 146 µM) i MATE1 (IC50 211 µM). Klinicznie istotne interakcje farmakokinetyczne są mało prawdopodobne. Eliminacja: pozorny okres półtrwania w fazie eliminacji ok. 7,1 h, pozorny klirens całkowity ok. 19,5 l/h, klirens nerkowy ok. 18,2 l/h. W moczu odzyskiwano ok. 95% dawki w postaci niezmienionej, a <1% jako pomniejszy nieaktywny metabolit N-acetylosolriamfetol. Klirens nerkowy przewyższa klirens kreatyniny ok. trzykrotnie, co wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe jako główną drogę eliminacji. Farmakokinetyka: liniowa w klinicznym zakresie dawek; stan stacjonarny osiągany w ciągu 3 dni, przy dawce 150 mg raz na dobę akumulacja minimalna (1,06). Zaburzenia czynności nerek: w porównaniu z prawidłową czynnością nerek (eGFR ≥90 ml/min/1,73 m²) AUC było wyższe ok. 1,5-, 2,3- i 4,4-krotnie, a t1/2 wzrastał ok. 1,2-, 1,9- i 3,9-krotnie odpowiednio w niewydolności łagodnej (eGFR 60–89), umiarkowanej (eGFR 30–59) i ciężkiej. Laktacja: brak danych – średnia skumulowana ilość wydzielona do mleka w ciągu 24 h wyniosła 0,59 mg, ok. 4% dawki skorygowanej względem masy ciała matki; z ilości wydzielonej w ciągu 72 h ok. 78% i 98% wydalone odpowiednio w ciągu 8 i 24 h, okres półtrwania w mleku ok. 5 h. Wiek, płeć, rasa: nie mają klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę.