Somatropina

Rekombinowany ludzki hormon wzrostu; syntetyczny ludzki hormon wzrostu; hormon anaboliczny wydzielany fizjologicznie przez przedni płat przysadki. Klasa: hormony przedniego płata przysadki mózgowej i ich analogi. Silnie działający hormon, odgrywający istotną rolę w metabolizmie lipidów, węglowodanów i białek. Wzrost tkanek i kośćca: pobudza tempo wzrostu u dzieci z niedoborem endogennego hormonu wzrostu oraz z zaburzeniami wzrostu w przebiegu zespołu Turnera lub przewlekłej niewydolności nerek; zwiększa osiągany ostateczny wzrost. Wraz z czynnikiem pośredniczącym IGF-I pobudza wzrost kośćca poprzez działanie na chrząstkę przynasadową kości długich, co przejawia się mierzalnym wzrostem długości kości do czasu zamknięcia się chrząstek pod koniec okresu dojrzewania. Zwiększa liczbę i wielkość komórek mięśni szkieletowych; zwiększa rozmiar narządów wewnętrznych, w tym nerek, oraz masę krwinek czerwonych. Mediatory: zwiększa stężenie IGF-I oraz białka wiążącego insulinopodobny czynnik wzrostu-3 (IGFBP3) w surowicy. Wpływ na wzrost kośćca jest pośredniczony przez somatomedyny. Metabolizm białek: wzrost liniowy jest częściowo ułatwiany przez stymulowaną syntezę białek, co odzwierciedla się zatrzymaniem azotu – obniżeniem wydzielania azotu z moczem oraz stężenia azotu mocznikowego we krwi. Utrzymuje prawidłową budowę ciała, zwiększając retencję azotu i pobudzając wzrost mięśni szkieletowych oraz uruchamiając zasoby tkanki tłuszczowej. Metabolizm lipidów: szczególnie wrażliwa na jej działanie jest trzewna tkanka tłuszczowa; oprócz nasilania lipolizy zmniejsza wychwyt triglicerydów przez tkankę tłuszczową. Indukuje ekspresję wątrobowych receptorów dla cholesterolu LDL i wpływa na profil lipidów oraz lipoprotein w surowicy; u pacjentów z niedoborem hormonu wzrostu zwykle zmniejsza stężenie LDL i apolipoproteiny B oraz cholesterolu całkowitego. Metabolizm węglowodanów: działa diabetogennie na metabolizm węglowodanów. Może obniżać wrażliwość na insulinę oraz zaburzać tolerancję glukozy. Zwiększa wydzielanie insuliny, ale stężenie glukozy na czczo pozostaje zwykle niezmienione. U dzieci z niedoczynnością przysadki może występować hipoglikemia na czczo, którą somatropina normalizuje. Metabolizm wodno-elektrolitowy i mineralny: niedobór hormonu wzrostu wiąże się ze zmniejszeniem objętości osocza i przestrzeni pozakomórkowej, które po leczeniu szybko się zwiększają; wywołuje retencję sodu, potasu i fosforu. Wynika to z aktywności metabolicznej związanej ze wzrostem kości oraz zwiększonej reabsorpcji kanalikowej w nerkach. Nie wpływa znacząco na stężenie wapnia w surowicy. Metabolizm tkanki łącznej i kostnej: stymuluje syntezę siarczanu chondroityny oraz kolagenu, a także wydzielanie hydroksyproliny z moczem. Pobudza obrót tkanki kostnej; długotrwałe podawanie pacjentom z niedoborem hormonu wzrostu i osteopenią zwiększa zawartość składników mineralnych i gęstość kości w obciążanych miejscach. Wpływ na budowę ciała i wydolność: u dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu zmniejsza masę tkanki tłuszczowej, zwiększa beztłuszczową masę ciała oraz mineralną gęstość kręgosłupa. Poprawia siłę mięśni i wydolność fizyczną; zwiększa pojemność minutową serca (mechanizm niewyjaśniony), do czego może przyczyniać się zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego. Regulacja wydzielania endogennego: wydzielanie jest pulsacyjne, zależne od wpływów nerwowych i hormonalnych, w tym podwzgórzowego hormonu hamującego uwalnianie (somatostatyna) i podwzgórzowego hormonu uwalniającego; sen, hipoglikemia oraz stres fizyczny lub emocjonalny zwiększają wydzielanie.

Dzieci i młodzież: zaburzenia wzrostu spowodowane niedostatecznym wydzielaniem endogennego hormonu wzrostu. Długotrwałe leczenie dzieci z zaburzeniami wzrostu spowodowanymi nieprawidłowym wydzielaniem endogennego hormonu wzrostu. Zaburzenia wzrostu w przebiegu zespołu Turnera – długotrwałe leczenie dziewcząt od wieku 2 lat z zaburzeniami wzrostu powiązanymi z zespołem Turnera. Zaburzenia wzrostu w przewlekłej niewydolności nerek – leczenie dzieci przed pokwitaniem z zaburzeniami wzrostu spowodowanymi przewlekłą niewydolnością nerek do czasu ich przeszczepu. Dorośli: terapia zastępcza w znacznym/ciężkim niedoborze hormonu wzrostu, stwierdzonym w dzieciństwie lub w wieku dorosłym. Niedobór hormonu wzrostu należy potwierdzić przed rozpoczęciem leczenia. Początek w wieku dorosłym: ciężki niedobór hormonu wzrostu związany z niedoborami wielu hormonów w następstwie rozpoznanej patologii podwzgórzowej lub przysadkowej i u których występuje niedobór przynajmniej jednego hormonu przysadkowego niebędącego prolaktyną. Badanie niedoboru hormonu wzrostu powinno być wykonane po zastosowaniu odpowiedniego leczenia zastępczego niedoboru innych hormonów; nie należy wykonywać testu na niedobór hormonu wzrostu przed wprowadzeniem odpowiedniej terapii zastępczej w niedoborze innych hormonów. Należy przeprowadzić odpowiedni test dynamiczny w celu potwierdzenia lub wykluczenia niedoboru hormonu wzrostu. Początek w dzieciństwie: niedobór hormonu wzrostu w dzieciństwie w następstwie przyczyn wrodzonych, genetycznych, nabytych lub idiopatycznych. U pacjentów, u których występował niedobór hormonu wzrostu w dzieciństwie, należy przeprowadzić ponowną ocenę zdolności wydzielania hormonu wzrostu po ukończeniu procesu wzrastania. U pacjentów z dużym prawdopodobieństwem trwałego niedoboru – z przyczyny wrodzonej lub niedoboru wtórnego po chorobie przysadkowej/podwzgórzowej lub po urazie – stężenie IGF-I wynoszące SDS < -2 bez leczenia hormonem wzrostu przez co najmniej 4 tygodnie uważa się za wystarczający dowód głębokiego niedoboru. Wszyscy inni pacjenci wymagają przeprowadzenia testu IGF-I i jednego testu stymulacji hormonu wzrostu.

Dawkowanie i sposób podawania ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta. Wstrzyknięcie wykonuje się podskórnie, ze zmianą miejsca podania w celu uniknięcia zaników tkanki tłuszczowej (lipoatrofii); podanie zwykle codzienne. Dzieci i młodzież: Niedobór hormonu wzrostu (niewystarczające wydzielanie): 0,025–0,035 mg/kg masy ciała na dobę lub 0,7–1,0 mg/m² powierzchni ciała na dobę; stosowano nawet większe dawki. Leczenie kontynuuje się do czasu zamknięcia nasad kości długich. Jeśli niedobór występujący w dzieciństwie utrzymuje się w okresie dojrzewania, leczenie kontynuuje się w celu osiągnięcia pełnego rozwoju somatycznego (skład ciała, masa kostna). Zespół Pradera-Williego (poprawa wzrostu i budowy ciała): 0,035 mg/kg masy ciała na dobę lub 1,0 mg/m² powierzchni ciała na dobę. Nie należy przekraczać dobowej dawki 2,7 mg; leczenia nie prowadzi się u dzieci i młodzieży, u których tempo wzrostu jest mniejsze niż 1 cm na rok i u których w niedługim czasie ma dojść do skostnienia przynasad kości. Zespół Turnera: 0,045–0,050 mg/kg masy ciała na dobę lub 1,4 mg/m² powierzchni ciała na dobę. Przewlekła niewydolność nerek: 0,045–0,050 mg/kg masy ciała na dobę (1,4 mg/m² powierzchni ciała na dobę). Większe dawki mogą być konieczne przy zbyt wolnym tempie wzrostu; po sześciu miesiącach leczenia może być potrzebna korekta dawki. Leczenie kontynuuje się do czasu zamknięcia nasad kości długich lub do czasu przeszczepu nerki. Dzieci urodzone zbyt małe w stosunku do wieku ciążowego (SGA): 0,035 mg/kg masy ciała na dobę (1 mg/m² powierzchni ciała na dobę) do osiągnięcia ostatecznego wzrostu. Leczenie przerywa się po roku, jeśli SDS dla tempa wzrostu wynosi poniżej +1. Leczenie przerywa się także po osiągnięciu wieku > 14 lat (dziewczynki) lub > 16 lat (chłopcy), co odpowiada momentowi zamknięcia chrząstek nasadowych. Dorośli – niedobór hormonu wzrostu: U kontynuujących terapię po niedoborze zapoczątkowanym w dzieciństwie dawka do ponownego rozpoczęcia leczenia wynosi 0,2–0,5 mg na dobę, następnie stopniowo zwiększana lub zmniejszana zgodnie z indywidualnym zapotrzebowaniem ustalonym na podstawie stężenia IGF-I. Przy niedoborze nabytym w wieku dorosłym leczenie rozpoczyna się od małej dawki 0,15–0,3 mg na dobę, stopniowo zwiększanej w zależności od indywidualnych potrzeb ustalonych na podstawie stężenia insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-I) w surowicy. Celem jest osiągnięcie stężenia IGF-I w zakresie 2 SDS od średniej skorygowanej względem wieku. Przy prawidłowym stężeniu IGF-I na początku leczenia dawkuje się do osiągnięcia górnego zakresu wartości prawidłowych, nieprzekraczającego 2 SDS. Przy ustalaniu dawki można kierować się także odpowiedzią kliniczną i występowaniem działań niepożądanych; u części pacjentów stężenie IGF-I nie normalizuje się mimo dobrej odpowiedzi klinicznej i nie wymagają oni zwiększania dawki. Docelowa dawka podtrzymująca rzadko przekracza 1,0 mg/dobę; zazwyczaj podaje się najniższą skuteczną dawkę. U kobiet mogą być wymagane większe dawki niż u mężczyzn, przy czym u mężczyzn z czasem stwierdza się zwiększoną wrażliwość na IGF-I – stwarza to ryzyko niedostatecznego dawkowania u kobiet, zwłaszcza otrzymujących doustną estrogenową terapię zastępczą, oraz zbyt intensywnego u mężczyzn. Dlatego co 6 miesięcy należy sprawdzać, czy dawka jest odpowiednia. Ponieważ fizjologiczne wytwarzanie hormonu wzrostu maleje z wiekiem, może być konieczne zmniejszenie dawki. Osoby w podeszłym wieku: u pacjentów w wieku powyżej 60 lat leczenie rozpoczyna się dawką 0,1–0,2 mg na dobę, powoli zwiększaną zgodnie z indywidualnym zapotrzebowaniem. Stosuje się minimalną dawkę skuteczną; dawka podtrzymująca bardzo rzadko przekracza 0,5 mg na dobę. U osób w podeszłym wieku lub otyłych zalecane mogą być mniejsze dawki.

Bezwzględne przeciwwskazania: - zamknięte nasady kości długich - czynny nowotwór - czynna retinopatia proliferacyjna lub ciężka retinopatia nieproliferacyjna u chorych na cukrzycę - ostre choroby zagrażające życiu z powikłaniami po operacji na otwartym sercu, po operacjach brzusznych, po urazach wielonarządowych lub z ostrą niewydolnością oddechową - jawna cukrzyca – nie należy wówczas podawać hormonu wzrostu Ostrożnie: - pacjenci z wcześniejszą chorobą nowotworową lub po leczeniu zmiany wewnątrzczaszkowej, ze względu na ryzyko nawrotu lub progresji - pacjenci, u których nowotwór wystąpił w dzieciństwie, ze względu na zwiększone ryzyko drugiego nowotworu, zwłaszcza po radioterapii - pacjenci z niedoborem hormonu wzrostu, ze względu na zgłaszane przypadki białaczki - pacjenci z zespołem Pradera-Williego z ciężką otyłością, zaburzeniami czynności układu oddechowego, bezdechem we śnie lub zakażeniem układu oddechowego - pacjenci z cukrzycą, nietolerancją glukozy lub dodatkowymi czynnikami ryzyka cukrzycy - pacjenci z niezdiagnozowaną wcześniej centralną (wtórną) niedoczynnością kory nadnerczy - pacjenci z subkliniczną niedoczynnością tarczycy oraz z niedoczynnością przysadki - ciężka niedoczynność tarczycy wymagająca wyrównania przed leczeniem - pacjenci z niedoborem hormonu wzrostu w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek, ze względu na osteodystrofię nerkową - przeszczep nerki, po którym leczenie należy zakończyć - pacjenci z zaburzeniami endokrynologicznymi z niedoborem hormonu wzrostu, ze względu na złuszczanie nasad kości udowych - pacjenci z zespołem Pradera-Williego oraz dzieci rosnące zbyt gwałtownie, ze względu na skoliozę - ciężki lub nawracający ból głowy, zaburzenia widzenia, nudności i wymioty, ze względu na łagodne nadciśnienie śródczaszkowe - ból brzucha, ze względu na możliwość zapalenia trzustki, zwłaszcza u dzieci - pacjenci z niedoborem ACTH leczeni glikokortykoidami, ze względu na hamowanie wzrostu - pacjenci w wieku powyżej 80 lat, ze względu na większą wrażliwość i podatność na działania niepożądane - kontynuacja leczenia u pacjentów w stanie krytycznym otrzymujących dawki zastępcze

Kortykosteroidy: jednoczesne podawanie glikokortykosteroidów hamuje pobudzający wzrost efekt somatropiny; u pacjentów z niedoborem ACTH należy starannie dobrać dawkę glikokortykosteroidów w terapii zastępczej, aby uniknąć wpływu hamującego wzrost, a wzrost uważnie monitorować w celu oceny potencjalnego wpływu leczenia glikokortykosteroidami. Somatropina zmniejsza przemianę kortyzonu w kortyzol i może ujawnić wcześniej niezdiagnozowaną centralną niedoczynność kory nadnerczy lub sprawić, że małe dawki zastępcze glikokortykosteroidów będą nieskuteczne. Po rozpoczęciu leczenia pacjenci leczeni zastępczo glikokortykosterydami z powodu wcześniej nierozpoznanej niedoczynności nadnerczy mogą wymagać zwiększenia dawek podtrzymujących i stosowanych w sytuacji stresu. Substraty CYP450: badania interakcji u dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu sugerują, że somatropina może zwiększać klirens związków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4 (m.in. steroidów płciowych, kortykosteroidów, leków przeciwdrgawkowych i cyklosporyny), co powoduje zmniejszenie stężenia tych związków w osoczu; kliniczne znaczenie tego faktu nie jest znane. Somatropina zwiększa też klirens antypiryny metabolizowanej przez cytochrom P450; zaleca się kontrolę podczas jednoczesnego podawania z lekami metabolizowanymi przez enzymy wątrobowe rodziny CYP450, takimi jak kortykosteroidy, steroidowe hormony płciowe, leki przeciwdrgawkowe i cyklosporyna. Leki przeciwcukrzycowe: u pacjentów z cukrzycą dawka insuliny i (lub) doustnych leków przeciwcukrzycowych może wymagać dopasowania w momencie rozpoczęcia stosowania somatropiny; wynika to z diabetogennego działania hormonu wzrostu na metabolizm węglowodanów. Doustna estrogenowa terapia zastępcza: u kobiet przyjmujących zastępczą doustną terapię estrogenową może być niezbędne zastosowanie większej dawki hormonu wzrostu w celu osiągnięcia zamierzonego skutku terapii; dawka może wymagać dostosowania przy zmianie drogi podawania estrogenu.

Najpoważniejszymi reakcjami związanymi z somatropiną są nowotwór oraz nadciśnienie wewnątrzczaszkowe. Nowotwory: niezbyt często: nowotwór złośliwy, nowotwór łagodny; rzadko: nawrót nowotworu złośliwego, znamię melanocytowe. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano (rzadko lub bardzo rzadko) przypadki białaczki u dzieci z niedoborem hormonu wzrostu leczonych somatropiną. Nie ma jednak dowodów wskazujących na zwiększone ryzyko zachorowania na białaczkę bez czynników predysponujących, takich jak radioterapia mózgu lub głowy. Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne: niedoczynność tarczycy – często w badaniach klinicznych i rzadko po wprowadzeniu do obrotu. Somatropina zmniejsza wrażliwość na insulinę; zaburzenia tolerancji glukozy zgłaszano zarówno w trakcie kluczowych, jak i drugorzędowych badaniach klinicznych oraz w trakcie obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu. W badaniach klinicznych często: zaburzenia tolerancji glukozy; niezbyt często: hipoglikemia, hiperfosfatemia; po wprowadzeniu do obrotu rzadko: cukrzyca, hiperglikemia, hipoglikemia, zaburzenia tolerancji glukozy. Inne działania można uznać za skutek działania somatropiny, takie jak możliwa hiperglikemia spowodowana zmniejszoną wrażliwością na insulinę, obniżonym poziomem wolnej tyroksyny i łagodnym nadciśnieniem śródczaszkowym. Zaburzenia krwi: niezbyt często: niedokrwistość. Zaburzenia układu nerwowego: często: ból głowy, wzmożone napięcie mięśniowe; niezbyt często: zespół cieśni nadgarstka, senność, oczopląs. Po wprowadzeniu do obrotu niezbyt często: ból głowy; rzadko: łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, migrena, zespół cieśni nadgarstka, przeczulica, zawroty głowy. Nadciśnienie wewnątrzczaszkowe jest zazwyczaj związane z występowaniem tarczy zastoinowej, zaburzeń widzenia, bólu głowy, mdłościami i (lub) wymiotami. Objawy te występują zazwyczaj w trakcie pierwszych ośmiu tygodni po rozpoczęciu leczenia. U dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu bardzo często występuje parestezja. Zaburzenia oka: niezbyt często: obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, podwójne widzenie; po wprowadzeniu do obrotu rzadko: obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, nieostre widzenie. Zaburzenia ucha i błędnika: niezbyt często: zawroty głowy. Zaburzenia serca i naczyń: niezbyt często: częstoskurcz; niezbyt często: nadciśnienie, a po wprowadzeniu do obrotu rzadko: nadciśnienie. Zaburzenia układu oddechowego: rzadko: przerost migdałków; niezbyt często: przerost migdałków gardłowych. Zaburzenia żołądka i jelit: niezbyt często: ból brzucha, wymioty, nudności, wzdęcie; po wprowadzeniu do obrotu rzadko: ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano przypadki zapalenia trzustki u pacjentów leczonych z powodu niedoboru hormonu wzrostu. Zaburzenia skóry: niezbyt często: złuszczające zapalenie skóry, zanik skóry, przerost skóry, hirsutyzm, lipodystrofia, pokrzywka; po wprowadzeniu do obrotu rzadko: uogólniony świąd, pokrzywka, wysypka. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: bardzo często u dorosłych, często u dzieci: ból stawów, ból mięśni; niezbyt często: zanik mięśni, ból kości. Po wprowadzeniu do obrotu niezbyt często: złuszczenie nasady kości, progresja skoliozy, ból stawów; rzadko: nieprawidłowy rozwój kości, osteochondroza, osłabienie mięśni, ból kończyny. Sztywność mięśniowo-szkieletowa u dorosłych występuje często. U dzieci leczonych hormonem wzrostu zgłaszano przypadki młodzieńczego złuszczenia głowy kości udowej i choroby Legg-Calve-Perthesa. Złuszczenie nasady głowy kości udowej występuje częściej w przypadku zaburzeń endokrynologicznych, a choroba Legg-Calve-Perthesa występuje częściej w przypadku niskiego wzrostu. Nie jest wiadome jednak, czy te dwie patologie występują częściej, czy nie podczas leczenia somatropiną. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: niezbyt często: nietrzymanie moczu, częstomocz, wielomocz, nieprawidłowy skład moczu. Zaburzenia psychiczne: niezbyt często: zaburzenia osobowości; po wprowadzeniu do obrotu rzadko: nieprawidłowe zachowanie, depresja, bezsenność. Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: niezbyt często: krwotok maciczny, wydzielina z narządów płciowych; niezbyt często: ginekomastia. Zaburzenia ogólne i miejsce podania: bardzo często u dorosłych, często u dzieci: obrzęk obwodowy, obrzęk; często: osłabienie, odczyn w miejscu wstrzyknięcia; niezbyt często: krwotok w miejscu wstrzyknięcia, zanik w miejscu wstrzyknięcia, guz w miejscu wstrzyknięcia, przerost. Po wprowadzeniu do obrotu niezbyt często: obrzęk obwodowy, obrzęk, odczyn w miejscu wstrzyknięcia (podrażnienie, ból); rzadko: osłabienie, obrzęk twarzy, zmęczenie, drażliwość, ból, gorączka, odczyn w miejscu wstrzyknięcia (krwotok, krwiak, zanik, pokrzywka, świąd, obrzęk, rumień). Odczynów w miejscu wstrzyknięcia można uniknąć stosując prawidłową technikę wstrzyknięcia oraz zmianę miejsc wstrzyknięć. Badania diagnostyczne: często: występowanie przeciwciał swoistych dla produktu; po wprowadzeniu do obrotu rzadko: wzrost stężenia glukozy we krwi, wzrost masy ciała. U niewielkiej liczby pacjentów mogą tworzyć się przeciwciała na białko somatropiny. Zdolność wiązania przeciwciał hormonu wzrostu była mniejsza niż 2 mg/l u pacjentów, którym podawano somatropinę, co nie było związane z odwracalnie zaburzonym tempem wzrostu. Somatropina zmniejsza stężenie kortyzolu w surowicy, prawdopodobnie poprzez wpływ na białka transportowe lub poprzez zwiększenie klirensu wątrobowego. Znaczenie kliniczne tych wyników może być ograniczone. Retencja płynów: u pacjentów z niedoborem hormonu wzrostu występuje zmniejszenie objętości przestrzeni pozakomórkowej. Po rozpoczęciu leczenia somatropiną niedobór objętości jest gwałtownie wyrównywany. Te działania niepożądane są zwykle łagodne do umiarkowanych, pojawiają się w ciągu pierwszych miesięcy leczenia i ustępują samoistnie lub po zmniejszeniu dawki. Reakcje swoiste dla wskazań u dzieci: często nowotwór ośrodkowego układu nerwowego (u 2 pacjentów doszło do nawrotu rdzeniaka zarodkowego [medulloblastoma], u 1 pacjenta wystąpił łagodny nowotwór o nazwie histiocytoma) w niedoborze hormonu wzrostu; często: nadmierne krawienia miesiączkowe w zespole Turnera; często: niewydolność nerek, zapalenie otrzewnej, martwica kości, wzrost stężenia kreatyniny we krwi w przewlekłej niewydolności nerek. Dzieci z przewlekłą niewydolnością nerek są bardziej podatne na rozwój nadciśnienia wewnątrzczaszkowego, chociaż częstsze jego występowanie stwierdzono także u dzieci z organicznym niedoborem hormonu wzrostu i zespołem Turnera. Największe ryzyko występuje na początku leczenia. U dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu: bardzo często: parestezja; często: hiperglikemia, hiperlipidemia, bezsenność, zaburzenia mazi stawowej, choroba zwyrodnieniowa stawów, osłabienie siły mięśniowej, ból pleców, ból piersi, ginekomastia. Zespół Pradera-Williego: po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki nagłych zgonów pacjentów z zespołem Pradera-Williego, u których stosowano somatropinę. Związek przyczynowy nie został jednak ustalony. Dane historyczne: raporty z 1985 dotyczyły niewielkiej liczby zgonów z powodu choroby Creutzfeldta-Jakoba u osób poniżej 40 lat, które otrzymały hormon wzrostu ekstrahowany z ludzkich przysadek. Dostępne są preparaty hormonu wzrostu niepochodzącego z przysadki, wolne od zanieczyszczenia czynnikiem Creutzfeldta-Jakoba.

Ciąża: brak lub jedynie ograniczone dane dotyczące stosowania w ciąży, dlatego ryzyko dla człowieka pozostaje nieznane; niewystarczające dane z badań na zwierzętach dotyczących szkodliwego wpływu na reprodukcję. Niezalecana w ciąży – stosowanie należy przerwać; niezalecana także u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. W ciąży somatropina w organizmie matki jest w znacznym stopniu zastępowana przez ludzki laktogen łożyskowy. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy somatropina i (lub) jej metabolity przenikają do mleka ludzkiego; wchłonięcie nienaruszonego białka z przewodu pokarmowego niemowlęcia wydaje się mało prawdopodobne. Zaleca się ostrożność podczas karmienia piersią. Płodność: wpływu na płodność nie oceniano w konwencjonalnych badaniach na zwierzętach ani w badaniach klinicznych.

Somatropina nie wpływa lub wpływa w sposób nieistotny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Biodostępność po podaniu podskórnym wynosi około 80% zarówno u osób zdrowych, jak i pacjentów z niedoborem hormonu wzrostu. Wchłanianie po podaniu podskórnym lub domięśniowym jest dobre, a szczytowe stężenia w surowicy mogą być osiągane dopiero po kilku godzinach. Po podaniu podskórnym dawki 0,035 mg/kg mc. maksymalne stężenie w osoczu Cmax osiąga wartość 13–35 ng/ml po tmax 3–6 godzin. Dystrybucja: badania na zwierzętach wykazały, że hormon wzrostu gromadzi się w organach dobrze ukrwionych, szczególnie w wątrobie i nerkach. Objętość dystrybucji w stanie równowagi u dorosłych zdrowych mężczyzn wynosi około 50 ml/kg masy ciała, co odpowiada w przybliżeniu objętości surowicy. Eliminacja i metabolizm: zarówno wątroba, jak i nerki są ważnymi organami katabolizującymi białka; badania na zwierzętach sugerują, że nerki są dominującym narządem odpowiedzialnym za klirens. Hormon wzrostu jest filtrowany w kłębuszku nerkowym i reabsorbowany w kanalikach bliższych, następnie rozdzielany w komórkach nerkowych na aminokwasy budulcowe, które wracają do krążenia ogólnego. Metabolizowany w wątrobie i nerkach oraz wydalany z żółcią. Okres półtrwania: po podaniu podskórnym pojedynczej dawki średni t1/2 wynosi około 2,3 godziny. U dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu średni końcowy okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi około 0,4 godziny, natomiast po podaniu podskórnym 2–3 godziny. Różnica ta wynika prawdopodobnie z powolnego wchłaniania z miejsca wstrzyknięcia podskórnego. Po podaniu dożylnym średni t1/2β lub t1/2γ wynosi około 20 minut, a średni klirens mieści się w zakresie 116–174 ml/godzinę/kg. Populacje szczególne: dostępne dane wskazują, że wartości klirensu somatropiny są podobne u dorosłych i u dzieci. U pacjentów w podeszłym wieku nie wykazano różnicy klirensu osoczowego ani średniego stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym w porównaniu z młodszymi pacjentami. Farmakokinetyka jest podobna u mężczyzn i kobiet. U dzieci i dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu klirens i średni t1/2 są podobne do obserwowanych u osób zdrowych. W zespole Turnera okres półtrwania absorpcji i eliminacji oraz tmax są podobne do obserwowanych u osób zdrowych i u pacjentów z niedoborem hormonu wzrostu. Zaburzenia czynności nerek: dzieci i dorośli z przewlekłą niewydolnością nerek i w schyłkowej fazie choroby nerek wykazują skłonność do zmniejszonego klirensu w porównaniu ze zdrowymi osobami. Endogenne wytwarzanie hormonu wzrostu może się również zwiększyć u pacjentów w schyłkowej fazie choroby nerek. Nie stwierdzono kumulacji somatropiny u dzieci z przewlekłą niewydolnością nerek oraz w schyłkowej fazie choroby nerek, u których podano zalecaną dawkę. Zaburzenia czynności wątroby: u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby odnotowano obniżenie klirensu somatropiny, którego kliniczne znaczenie nie jest znane.