Symetykon

Powierzchniowo czynny polidimetylosiloksan (dimetykon aktywowany dwutlenkiem krzemu); grupa: leki stosowane w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego, polisiloksan, środek zmniejszający pienienie; silikony, kod ATC: A03AX13. Mechanizm: zmniejsza napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu zawartych w masach pokarmowych i w śluzie przewodu pokarmowego, powodując ich pękanie. Wg innego opisu obniża napięcie powierzchniowe cienkiego filmu śluzowego w świetle jelit poprzez zlepianie cząsteczek śluzu kropelkami polidimetylosiloksanowymi, co prowadzi do pękania powierzchni warstwy śluzowej i uwolnienia gazu. Po podaniu doustnym powoduje łączenie się (koalescencję) pęcherzyków gazu w przewodzie pokarmowym, ułatwiając ich rozproszenie. Los uwolnionego gazu: gazy uwolnione tą drogą mogą być wchłaniane przez ścianę jelita lub usuwane z przewodu pokarmowego w wyniku ruchów perystaltycznych jelit. Charakter działania: wyłącznie powierzchniowe; nie wchodzi w żadne reakcje chemiczne, farmakologicznie i fizjologicznie obojętny. Dodatkowo nie wchodzi w reakcje enzymatyczne. Zastosowanie diagnostyczne: podczas badań radiologicznych i ultrasonograficznych przewodu pokarmowego poprawia widoczność, zapobiegając nakładaniu się gazów i pieniącej się treści pokarmowej na obraz badanych narządów.

Objawowe leczenie zaburzeń żołądkowo-jelitowych związanych z nadmiernym gromadzeniem się gazów: wzdęcia lub nasilone powstawanie gazów w przewodzie pokarmowym; uczucie pełności w jamie brzusznej, długotrwałe wzdęcia, bębnica pooperacyjna; nadmierne gromadzenie się gazów w okresie pooperacyjnym. Niemowlęca kolka jelitowa u niemowląt powyżej 1 miesiąca życia. Wspomagająco w przygotowaniu do badań diagnostycznych jamy brzusznej – badania radiologiczne, ultrasonograficzne oraz gastroskopia; wziernikowanie żołądka i dwunastnicy; w celu redukcji cieni wywołanych gazami w badaniach radiologicznych i ultrasonograficznych, w badaniach endoskopowych oraz jako dodatek do zawiesiny środka kontrastowego. Jako środek zmniejszający pienienie w zatruciach środkami powierzchniowo czynnymi. Zakres wiekowy: niemowlęta, dzieci, młodzież i dorośli; w postaci o zwiększonej mocy młodzież w wieku od 15 lat i dorośli.

Podanie doustne. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe z nadmiernym gromadzeniem się gazów (wzdęcia, niemowlęca kolka jelitowa): Postać kropli/emulsji (100 mg/ml): niemowlęta powyżej 1. miesiąca życia – 13–25 kropli (0,5–1 ml) do butelki przed karmieniem piersią lub po karmieniu; dawka maksymalna nie większa niż 480 mg (tj. 12 razy na dobę). Niemowlęta – 5–10 kropli do każdej butelki mleka lub przed każdym karmieniem piersią; 1–6 lat – 10 kropli 3 do 5 razy na dobę; 6–14 lat – 10 do 20 kropli 3 do 5 razy na dobę; młodzież i dorośli – 20 kropli 3 do 5 razy na dobę. Dzieci 1 rok – 25 kropli (1 ml) 3 do 5 razy na dobę; dzieci i młodzież od 4 lat – 25–50 kropli (1–2 ml) 3 do 5 razy na dobę; młodzież od 14 lat i dorośli – 50 kropli (2 ml) 3 do 5 razy na dobę. Odmierzanie: 25 kropli odpowiada 1 ml (lub 100 mg symetykonu). Wariant o innej mocy (dawka na kroplę): 1 ml produktu zawiera około 27 kropli. Dzieci od 28. dnia życia do 3. rż. – 8 kropli (20 mg symetykonu) 4 razy na dobę; od 3. do 6. rż. – 14 kropli (35 mg symetykonu) 4 razy na dobę; od 6. rż. i dorośli – 16 kropli (40 mg symetykonu) 4 razy na dobę, zwykle po 3 głównych posiłkach oraz przed snem. Postać kapsułek (dla młodzieży od 15 lat i dorosłych): jedna kapsułka po każdym posiłku głównym (obiad i kolacja); dawka maksymalna 3 kapsułki na dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 15 lat. Przygotowanie do badań diagnostycznych w obrębie jamy brzusznej (radiologiczne, USG): W przeddzień badania 3 razy na dobę 2 ml (50 kropli) oraz rano w dniu badania 2 ml (50 kropli). Wariant o innej mocy: w przeddzień badania dzieci od 28. dnia życia do 3. rż. – 10 kropli (25 mg symetykonu) 2 razy na dobę, od 3. do 6. rż. – 16 kropli (40 mg symetykonu) 2 razy na dobę, od 6. rż. i dorośli – 20 kropli (50 mg symetykonu) 2 razy na dobę; rano w dniu badania, na czczo, dawkę jednorazową powtórzyć. Zalecaną dawkę przyjmuje się w dzień poprzedzający badanie i rano w dniu badania. Postać kapsułek: na polecenie lekarza pomocniczo w przygotowaniu do badań radiologicznych i ultrasonograficznych – jedna kapsułka na dobę przed badaniem. Jako dodatek do zawiesiny środka kontrastowego (badanie z podwójnym kontrastem): 4–8 ml (100–200 kropli) na 1 litr środka cieniującego. Przygotowanie do gastroskopii: przed endoskopią 4–8 ml (100–200 kropli). W razie konieczności w czasie badania można wlać dodatkowo kilka ml emulsji przez kanał instrumentalny endoskopu, aby zmniejszyć pienienie treści przewodu pokarmowego. Zatrucie środkami powierzchniowo-czynnymi (detergentami), zależnie od ciężkości zatrucia: dzieci – 2,5–10 ml, dorośli – 10–20 ml. Sposób i czas podawania: może być przyjmowany bezpośrednio przed posiłkiem, w trakcie lub po posiłku, w razie konieczności również przed snem. Postać do przyjmowania po głównych posiłkach, popijana szklanką wody. Może być podawany także pacjentom w okresie pooperacyjnym. Leczenie prowadzi się do momentu ustąpienia dolegliwości; w razie konieczności może być podawany przez dłuższy czas. Dla postaci kapsułek przyjmuje się dopóki występują dolegliwości, a czas trwania leczenia ograniczony jest do 30 dni. W przypadku pojawienia się nowych i (lub) utrzymujących się po 14 dniach stosowania dolegliwości brzusznych wymagana jest konsultacja lekarza. Populacje szczególne: u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek nie jest konieczne dostosowanie dawki.

Bezwzględne przeciwwskazania: - niemowlęta poniżej 28. dnia życia Ostrożnie: - nowe lub uporczywe dolegliwości brzuszne wymagające konsultacji lekarskiej - dolegliwości brzuszne utrzymujące się przez 3 dni - konieczność unikania napojów gazowanych w trakcie stosowania

Klinicznie istotne interakcje w zasadzie nie występują. Pojawiły się doniesienia, że symetykon może upośledzać wchłanianie doustnych leków przeciwzakrzepowych. Ze względu na powierzchniowo czynne właściwości cząsteczki nie można wykluczyć interakcji farmakokinetycznych. Wpływ na testy diagnostyczne: może fałszować (wynik fałszywie ujemny) testy z żywicą gwajakową, natomiast nie zaburza szybkiego testu ureazowego stosowanego w diagnostyce Helicobacter pylori.

Symetykon praktycznie nie wchłania się z przewodu pokarmowego, dlatego działania niepożądane są bardzo rzadkie. Zaburzenia układu immunologicznego: z częstością nieznaną reakcje nadwrażliwości. Objawami mogą być pokrzywka, wysypka, rumień, świąd, alergiczne zapalenie skóry i inne reakcje skórne.

Brak danych klinicznych oraz kontrolowanych badań dotyczących stosowania w ciąży. Brak danych dotyczących stosowania symetykonu w leczeniu kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach są niewystarczające do oceny toksycznego wpływu na reprodukcję. Ze względu na farmakokinetykę nie oczekuje się jednak zagrożenia – nie należy się spodziewać wpływu na ciążę i karmienie piersią, ponieważ ekspozycja ogólnoustrojowa na symetykon jest nieistotna. Może być przyjmowany w okresie ciąży i laktacji. Laktacja: dozwolony – nie oczekuje się wpływu na noworodki/niemowlęta karmione piersią, ponieważ ogólnoustrojowa ekspozycja matki karmiącej na symetykon jest znikoma. Płodność: jest mało prawdopodobne, aby symetykon wywierał ogólnoustrojowy toksyczny wpływ na reprodukcję. Badania niekliniczne dotyczące wpływu na płodność nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.

Symetykon nie wywiera wpływu lub jego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest nieistotny.

Nie wchłania się z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym; wydalany z kałem w postaci niezmienionej po przejściu przez przewód pokarmowy. Nie wpływa na wchłanianie substancji pokarmowych; nie zmienia odczynu ani objętości soku żołądkowego. Mechanizm miejscowy: mieszanina ciekłych dimetykonów z drobno rozproszoną krzemionką wzmacniającą właściwości odpieniające silikonu; obniża napięcie powierzchniowe, a po podaniu doustnym powoduje łączenie się pęcherzyków gazu w przewodzie pokarmowym, ułatwiając ich rozproszenie.