Tolperyzon

Ośrodkowo działający lek zwiotczający mięśnie szkieletowe; kod ATC M03BX04. Dokładny mechanizm działania nie jest w pełni poznany. Wykazuje duże powinowactwo do tkanki nerwowej, osiągając największe stężenia w pniu mózgu, rdzeniu kręgowym i tkance nerwów obwodowych. Kluczowe działanie: hamowanie czynności odruchowej rdzenia kręgowego, które wraz z hamującym wpływem na drogi zstępujące rdzenia kręgowego stanowi prawdopodobnie główny mechanizm odpowiadający za przydatność leczniczą. Budowa chemiczna zbliżona do lidokainy; podobnie jak lidokaina stabilizuje błonę komórkową oraz zmniejsza pobudliwość elektryczną neuronów ruchowych i włókien czuciowych. Zależnie od dawki wpływa na kanały jonowe: hamuje zależne od potencjału kanały sodowe, zmniejszając amplitudę i częstotliwość potencjału czynnościowego (najsilniej w neuronach rogów grzbietowych rdzenia kręgowego); ponadto wykazuje działanie hamujące na kanały wapniowe napięciowo-zależne, co obok stabilizacji błony neuronów może zmniejszać uwalnianie przekaźników. Dodatkowo słabe właściwości antagonistyczne wobec receptorów alfa-adrenergicznych oraz muskarynowych.

Objawowe leczenie spastyczności po udarze mózgu u dorosłych.

Dorośli: doustnie średnia dawka dobowa 150–450 mg, w trzech dawkach podzielonych, zgodnie z indywidualnym zapotrzebowaniem i tolerancją pacjenta. Zaburzenia czynności nerek: doświadczenie ograniczone, z większą częstością działań niepożądanych. W postaci umiarkowanej zaleca się indywidualne stopniowe zwiększanie dawki wraz ze ścisłym monitorowaniem stanu pacjenta i czynności nerek. W ciężkich zaburzeniach czynności nerek stosowanie nie jest zalecane. Zaburzenia czynności wątroby: doświadczenie ograniczone, z większą częstością działań niepożądanych. W postaci umiarkowanej zaleca się indywidualne stopniowe zwiększanie dawki wraz ze ścisłym monitorowaniem stanu pacjenta i czynności wątroby. W ciężkich zaburzeniach czynności wątroby stosowanie nie jest zalecane. Dzieci i młodzież: nie ustalono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności u dzieci. Sposób podania: doustnie, po posiłkach, popijając szklanką wody. Niedostateczna ilość spożytego pokarmu może zmniejszać dostępność biologiczną tolperyzonu.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na eperyzon, zbliżony budową chemiczną - miastenia - okres karmienia piersią - ciąża, zwłaszcza w pierwszym trymestrze Ostrożnie: - znana nadwrażliwość na lidokainę, z uwagi na możliwe reakcje krzyżowe - płeć żeńska, nadwrażliwość na inne leki lub alergia w wywiadzie jako czynniki zwiększonego ryzyka reakcji nadwrażliwości

Substrat metabolizowany przy udziale CYP2D6; jednoczesne stosowanie może zwiększać stężenie we krwi leków metabolizowanych głównie przez CYP2D6, takich jak tiorydazyna, tolterodyna, wenlafaksyna, atomoksetyna, dezypramina, dekstrometorfan, metoprolol, nebiwolol i perfenazyna. In vitro nie stwierdzono istotnego hamowania ani indukcji innych izoenzymów CYP (CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP1A2, CYP3A4). Nie oczekuje się natomiast wzrostu ekspozycji na tolperyzon po jednoczesnym podaniu substratów CYP2D6 lub innych leków, z uwagi na różnorodność szlaków jego metabolizmu. Nasilenie działania: nasila działanie kwasu niflumowego – przy jednoczesnym stosowaniu należy rozważyć zmniejszenie dawki kwasu niflumowego lub innych NLPZ. Mimo działania ośrodkowego potencjał wywoływania sedacji jest niski; przy równoczesnym stosowaniu z innymi lekami zwiotczającymi mięśnie działającymi ośrodkowo należy rozważyć zmniejszenie dawki tolperyzonu. Pokarm: dostępność biologiczna zmniejsza się przy przyjmowaniu poza posiłkami, dlatego zaleca się przyjmowanie w czasie posiłku.

Profil bezpieczeństwa oparty na danych od ponad 12 000 pacjentów. Najczęściej dotyczą zaburzeń skóry i tkanki podskórnej, zaburzeń ogólnych, neurologicznych oraz żołądkowo-jelitowych. Reakcje nadwrażliwości odpowiadają za ok. 50–60% zgłaszanych przypadków; większość ma charakter łagodny i ustępuje samoistnie, a reakcje zagrażające życiu zgłaszane są bardzo rzadko. Zaburzenia krwi i układu chłonnego (bardzo rzadko): anemia, powiększenie węzłów chłonnych. Zaburzenia układu immunologicznego: rzadko – reakcja nadwrażliwości, reakcja anafilaktyczna; bardzo rzadko – wstrząs anafilaktyczny. Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: niezbyt często – brak łaknienia; bardzo rzadko – polidypsja (zwiększone pragnienie). Zaburzenia psychiczne: niezbyt często – bezsenność, zaburzenia snu; rzadko – obniżona aktywność, depresja; bardzo rzadko – splątanie. Zaburzenia układu nerwowego: niezbyt często – ból głowy, zawroty głowy, senność; rzadko – zaburzenia uwagi, drżenie, padaczka, hipoestezja (zmniejszenie reakcji na bodźce), parestezje, letarg. Zaburzenia oka (rzadko): nieostre widzenie. Zaburzenia ucha i błędnika (rzadko): szumy uszne, zawroty głowy. Zaburzenia serca: rzadko – dławica piersiowa, tachykardia, palpitacje; bardzo rzadko – bradykardia. Zaburzenia naczyniowe: niezbyt często – hipotensja; rzadko – wypieki. Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia (rzadko): duszność, krwawienie z nosa, przyspieszony oddech. Zaburzenia żołądka i jelit: niezbyt często – uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, biegunka, uczucie suchości w jamie ustnej, dyspepsja, nudności; rzadko – ból brzucha, zaparcia, wzdęcia, wymioty. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych (rzadko): łagodne uszkodzenie wątroby. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (rzadko): alergiczne zapalenie skóry, nadmierna potliwość, świąd, pokrzywka, wysypka. Zaburzenia nerek i dróg moczowych (rzadko): mimowolne oddawanie moczu, białkomocz. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: niezbyt często – osłabienie mięśniowe, ból mięśniowy, ból kończyny; rzadko – uczucie dyskomfortu w kończynach; bardzo rzadko – osteopenia (utrata masy kostnej). Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: niezbyt często – osłabienie, uczucie dyskomfortu, zmęczenie; rzadko – uczucie bycia nietrzeźwym, uczucie gorąca, pobudliwość, pragnienie; bardzo rzadko – uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej. Badania diagnostyczne: rzadko – zmniejszone ciśnienie krwi, zwiększone stężenie bilirubiny we krwi, zaburzenia aktywności enzymów wątrobowych, zmniejszona liczba trombocytów, zwiększona liczba leukocytów; bardzo rzadko – zwiększone stężenie kreatyniny we krwi. Po wprowadzeniu do obrotu (częstość nieznana): obrzęk naczynioruchowy, w tym obrzęk twarzy i warg.

Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego; wobec braku wystarczających danych klinicznych niewskazany w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, chyba że oczekiwane korzyści przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. Dostępne są jedynie nieliczne opisy przypadków stosowania w czasie ciąży. Wobec braku danych o przenikaniu tolperyzonu do mleka kobiecego stosowanie w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.

Tolperyzon nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W razie wystąpienia zawrotów głowy, senności, zaburzeń koncentracji, padaczki, zaburzeń widzenia lub osłabienia mięśni w trakcie stosowania wskazana konsultacja z lekarzem.

Wchłanianie: po podaniu doustnym dobrze wchłaniany z jelita cienkiego; maksymalne stężenie w osoczu osiągane po 0,5–1,5 h od przyjęcia. Wskutek nasilonego efektu pierwszego przejścia biodostępność wynosi ok. 20%. Wpływ pokarmu: posiłek bogatotłuszczowy zwiększa biodostępność podanego doustnie tolperyzonu o ok. 100% oraz maksymalne stężenie w osoczu o ok. 45% względem podania na czczo, wydłużając czas do stężenia maksymalnego o ok. 30 minut. Metabolizm: intensywnie metabolizowany w wątrobie i nerkach. Aktywność farmakologiczna metabolitów nie jest znana. Eliminacja: wydalanie niemal wyłącznie z moczem (>99%) w postaci metabolitów. Okres półtrwania: po podaniu dożylnym ok. 1,5 h, po podaniu doustnym ok. 2,5 h.