Trawoprost

Grupa: lek oftalmologiczny przeciwjaskrowy, pochodna prostaglandyny; analog prostaglandyny F2α, będący pełnym agonistą o dużej wybiórczości i powinowactwie do receptora prostaglandynowego FP. Chemicznie syntetyczny analog dinoprostu (prostaglandyny F2α). Kod ATC S01EE04. Mechanizm: obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej przez beleczkowanie kąta przesączania oraz drogami naczyniówkowo-twardówkowymi. Obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego rozpoczyna się po około 2 godzinach od zakroplenia, najsilniejsze działanie po 12 godzinach, a znaczne obniżenie może utrzymywać się przez ponad 24 godziny po pojedynczej dawce. Wtórne działania farmakologiczne: znacząco zwiększa przepływ krwi w tarczy nerwu wzrokowego u królików po 7 dniach podawania miejscowego do oka (1,4 µg raz na dobę).

Obniżanie podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u dorosłych z nadciśnieniem ocznym lub jaskrą z otwartym kątem przesączania. U dzieci i młodzieży w wieku od 2 miesięcy do poniżej 18 lat z nadciśnieniem ocznym lub jaskrą dziecięcą.

Podanie do oka. Dorośli, w tym pacjenci w podeszłym wieku: jedna kropla trawoprostu do worka spojówkowego chorego oka raz na dobę; optymalne działanie uzyskuje się podając dawkę wieczorem. Nie należy przekraczać jednej kropli do chorego oka raz na dobę. W razie pominięcia dawki leczenie kontynuuje się kolejną dawką w planowym czasie. Zamiana leczenia: przy zmianie innego leku przeciwjaskrowego na trawoprost odstawia się poprzedni lek i rozpoczyna podawanie trawoprostu następnego dnia. Po podaniu zaleca się uciśnięcie kanału nosowo-łzowego lub delikatne zamknięcie powieki, co może zmniejszyć wchłanianie układowe i ograniczyć ogólne działania niepożądane. Przy stosowaniu więcej niż jednego miejscowego leku okulistycznego należy zachować co najmniej 5-minutową przerwę między nimi; maści do oczu nakłada się na końcu. Zaburzenia czynności wątroby i nerek: badania prowadzono u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby o nasileniu łagodnym do ciężkiego oraz z zaburzeniami czynności nerek o nasileniu łagodnym do ciężkiego (klirens kreatyniny nawet 14 ml/min) – nie ma potrzeby zmiany dawkowania. Dzieci i młodzież: może być stosowany u dzieci i młodzieży w wieku od 2 miesięcy do poniżej 18 lat w takim samym dawkowaniu jak u dorosłych. Dane u pacjentów w wieku od 2 miesięcy do poniżej 3 lat (9 pacjentów) są ograniczone. Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności u dzieci w wieku poniżej 2 miesięcy – brak dostępnych danych.

Bezwzględne przeciwwskazania: Ostrożnie: - czynne zapalenie wewnątrz oka - bezsoczewkowość, bezsoczewkowość rzekoma z rozdarciem tylnej części torby soczewki lub soczewka przedniokomorowa - znane czynniki ryzyka torbielowatego obrzęku plamki - skłonność do zapaleń tęczówki lub błony naczyniowej oka - schorzenia oczu na tle chorób tarczycy - wiek od 2 miesięcy do poniżej 3 lat (ograniczone dane), brak danych poniżej 2 miesięcy

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji.

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są przekrwienie gałki ocznej oraz nadmierne zabarwienie tęczówki, występujące u odpowiednio około 20% i 6% pacjentów. W monoterapii postacią o mniejszym stężeniu najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym było przekrwienie oka (obejmujące gałkę oczną lub spojówkę), zgłaszane u około 12% pacjentów. Zaburzenia układu immunologicznego – niezbyt często: nadwrażliwość, alergia sezonowa. Zaburzenia psychiczne – częstość nieznana: depresja, lęk, bezsenność. Zaburzenia układu nerwowego – niezbyt często: bóle głowy; rzadko: zawroty głowy, ubytki w polu widzenia, zaburzenia smaku. Zaburzenia oka – bardzo często: przekrwienie gałki ocznej; często: nadmierne zabarwienie tęczówki, ból oka, uczucie dyskomfortu w oku, suchość oka, świąd oka, podrażnienie oka; niezbyt często: nadżerki rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zapalenie komory przedniej oka, zapalenie rogówki, punkcikowe zapalenie rogówki, światłowstręt, wydzielina z oka, zapalenie powiek, zaczerwienienie powiek, obrzęk wokół oczodołu, świąd powiek, zmniejszenie ostrości widzenia, niewyraźne widzenie, zwiększone łzawienie, zapalenie spojówek, wywinięcie powieki, zaćma, strupki na brzegach powiek, nadmierny wzrost rzęs; rzadko: zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, oczne zakażenia wirusem opryszczki zwykłej, zapalenie oka, fotopsja, wyprysk na powiekach, obrzęk spojówek, widzenie efektu halo, grudki na spojówkach, niedoczulica oka, podwinięcie rzęs, zapalenie gruczołów tarczkowych, zabarwienie komory przedniej, nadmierne rozszerzenie źrenic, astenopia, przebarwienie rzęs, pogrubienie rzęs; Nieznana | obrzęk plamki, pogłębienie się rowka powieki. Zaburzenia ucha i błędnika – częstość nieznana: zawroty głowy, szum w uszach. Zaburzenia serca – niezbyt często: kołatania serca; rzadko: zaburzenia rytmu serca, zwolnienie akcji serca; częstość nieznana: ból w klatce piersiowej, bradykardia, tachykardia, arytmia. Zaburzenia naczyniowe – rzadko: zmniejszenie ciśnienia rozkurczowego krwi, zwiększenie ciśnienia skurczowego krwi, niedociśnienie, nadciśnienie. Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia – niezbyt często: kaszel, zatkanie nosa, podrażnienie gardła; rzadko: duszność, astma, zaburzenia dróg oddechowych, ból gardła i krtani, dysfonia, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, suchość błony śluzowej nosa; częstość nieznana: zaostrzenie astmy, krwawienie z nosa. Zaburzenia żołądka i jelit – rzadko: nawrót choroby wrzodowej żołądka, zaburzenia żołądka i jelit, zaparcie, suchość w ustach; częstość nieznana: biegunka, ból brzucha, mdłości, wymioty. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej – niezbyt często: nadmierne zabarwienie skóry (w okolicy oczu), przebarwienie skóry, nieprawidłowy wygląd owłosienia, nadmierne owłosienie; rzadko: alergiczne zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, rumień, wysypka, zmiany zabarwienia włosów, utrata brwi lub rzęs; częstość nieznana: świąd, nieprawidłowy wzrost włosów. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej – rzadko: bóle mięśniowo-szkieletowe, ból stawów. Zaburzenia nerek i dróg moczowych – częstość nieznana: dyzuria, nietrzymanie moczu. Zaburzenia ogólne – rzadko: astenia. Badania diagnostyczne – częstość nieznana: zwiększenie stężenia swoistego antygenu gruczołu krokowego. Dzieci i młodzież – rodzaj oraz charakterystyka działań niepożądanych były podobne do obserwowanych u dorosłych pacjentów. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym w populacji pediatrycznej były przekrwienie gałki ocznej (16,9%) oraz wzrost rzęs (6,5%); w trwającym 3 miesiące podobnym badaniu w grupie dorosłych pacjentów te działania niepożądane wystąpiły z częstością odpowiednio 11,4% oraz 0,0%. Dodatkowe działania niepożądane zgłaszane u dzieci i młodzieży obejmowały zaczerwienienie powiek, zapalenie rogówki, zwiększone łzawienie oraz światłowstręt; wszystkie wymienione działania niepożądane były zgłaszane jako pojedyncze przypadki i ich częstość występowania wynosiła 1,3% wobec 0,0% u dorosłych. W pojedynczym przypadku ciężkie zapalenie tęczówki i obrzęk rogówki rozwinęły się u starszej kobiety 3 tygodnie po ponownym rozpoczęciu leczenia trawoprostem po zabiegu okulistycznym, z dodatnią próbą ponownego podania.

Wywiera szkodliwe działanie farmakologiczne na przebieg ciąży i (lub) rozwój płodu/noworodka; przeciwwskazany w okresie ciąży, jeśli jego zastosowanie nie jest bezwzględnie konieczne. Nie wolno stosować u kobiet, które mogą zajść w ciążę, chyba że stosują odpowiednie metody antykoncepcji. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy trawoprost w postaci kropli do oczu przenika do mleka ludzkiego. W badaniach na zwierzętach trawoprost i jego metabolity przenikały do mleka; niezalecany u matek karmiących piersią. Płodność: brak dostępnych danych na temat wpływu na płodność u ludzi. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono wpływu na płodność w dawkach ponad 250-krotnie przewyższających maksymalną zalecaną dawkę do oka u ludzi.

Brak lub nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Podobnie jak po innych kroplach do oczu, przemijające niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia widzenia mogą jednak wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W razie wystąpienia niewyraźnego widzenia po zakropleniu należy odczekać do powrotu ostrości widzenia przed rozpoczęciem prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn.

Estrowy prolek; wchłaniany przez rogówkę, w której ester izopropylowy ulega hydrolizie do czynnego wolnego kwasu. Wchłanianie: w badaniach na królikach wykazano, że stężenia maksymalne 20 ng/ml wolnego kwasu w cieczy wodnistej występowały po upływie jednej do dwóch godzin po miejscowym podaniu trawoprostu. Stężenia w cieczy wodnistej zmniejszały się przy okresie półtrwania wynoszącym około 1,5 godziny. Dystrybucja/ekspozycja układowa: po miejscowym podaniu do oka zdrowym ochotnikom mała ekspozycja układowa na czynny wolny kwas; maksymalne stężenia wolnego kwasu w osoczu ≤25 pg/ml między 10. a 30. minutą od podania, następnie przed upływem 1 godziny szybki spadek poniżej granicy oznaczalności ilościowej 10 pg/ml. Ze względu na małe stężenia w osoczu i szybką eliminację po podaniu miejscowym nie można było określić okresu półtrwania w fazie eliminacji czynnego wolnego kwasu u człowieka. Metabolizm: główna droga eliminacji zarówno trawoprostu, jak i czynnego wolnego kwasu. Układowe szlaki metaboliczne są takie same jak dla endogennej prostaglandyny F2α: redukcja wiązania podwójnego w położeniu 13-14, utlenianie grupy 15-hydroksylowej oraz β-oksydacyjne stopniowe skracanie górnego łańcucha bocznego. Farmakologia (klasa): syntetyczny analog dinoprostu (prostaglandyny F2α). Obniżenie ciśnienia rozpoczyna się ok. 2 godziny po zakropleniu, jest maksymalne po 12 godzinach, a efekt utrzymuje się co najmniej 24 godziny. Eliminacja: wolny kwas i jego metabolity wydalane głównie przez nerki. Zaburzenia czynności wątroby i nerek: badano w łagodnych do ciężkich zaburzeniach czynności wątroby oraz łagodnych do ciężkich zaburzeniach czynności nerek (klirens kreatyniny zmniejszony nawet do 14 ml/min) – nie ma potrzeby zmiany dawkowania u tych pacjentów. Dzieci i młodzież: u dzieci i młodzieży w wieku od 2 miesięcy do poniżej 18 lat bardzo mała ekspozycja na wolny kwas trawoprostu w osoczu, w zakresie stężeń od poniżej 10 pg/ml (granica oznaczalności) do 54,5 pg/ml. U dorosłych stężenia w osoczu w zakresie od poniżej granicy oznaczalności do 52,0 pg/ml. W większości przypadków stężenia w osoczu były nieoznaczalne, a ogólny trend wskazuje, że ekspozycja na wolny kwas trawoprostu w osoczu po podaniu miejscowym jest bardzo mała we wszystkich badanych grupach wiekowych.