Trokserutyna

Bioflawonoid; półsyntetyczna pochodna rutozydu (rutyny, witaminy P), będąca mieszaniną hydroksyetylorutozydów; klasa leków ochraniających ścianę naczyń i wpływających na ich elastyczność. Działanie naczynioochronne: zmniejsza kruchość i przepuszczalność naczyń włosowatych. Kluczowy mechanizm ochronnego wpływu na naczynia to hamowanie niefizjologicznej, nadmiernej aktywności hialuronidazy – enzymu regulującego w warunkach fizjologicznych gęstość poprzecznego utkania elementów kolagenowych ścian naczyń; wzmożona aktywność hialuronidazy zwiększa kruchość i przepuszczalność naczyń, powoduje zatrzymywanie płynów na zewnątrz naczyń i utrudnia wymianę substancji w zrębie. Hamowanie hialuronidazy zachodzi w stanach zapalnych tkanek, co zmniejsza przepuszczalność ścian naczyń, a w konsekwencji wysięk i obrzęk; zapobiega procesom wysiękowym i powstawaniu obrzęków. Wpływ na tkankę łączną: hamuje utlenianie kwasu askorbowego i pośrednio uczestniczy w syntezie kolagenu; bierze udział w powstawaniu fizjologicznego inhibitora hialuronidazy (PHI), odpowiedzialnego za prawidłowy stan śródbłonka naczyń. Wpływ na napięcie i elastyczność naczyń: zwiększa napięcie i elastyczność naczyń krwionośnych, przeciwdziałając ich pękaniu; zwiększa napięcie mięśniówki naczyń, usprawniając przepływ krwi. Wpływ na reologię krwi: ułatwia przepływ krwinek przez naczynia włosowate oraz hamuje agregację płytek krwi i krwinek. W dużych dawkach zwiększa plastyczność błony krwinek czerwonych i przeciwdziała agregacji płytek krwi, poprawiając przepływ w małych naczyniach; działanie ochronne dotyczy także błon erytrocytów, co zmniejsza ich tendencję do agregacji. Działanie antyagregacyjne może wynikać z hamowania lipooksygenazy i cyklooksygenazy. O-(beta-hydroksyetylo)-rutozydy hamują adherencję leukocytów zarówno u osób zdrowych, jak i chorych na miażdżycę zarostową tętnic, niezależnie od aktywności cAMP i tromboksanu w osoczu. Działanie przeciwutleniające i narządowe: hamuje wytwarzanie reaktywnych nadtlenków, wykazuje działanie kardioprotekcyjne oraz może chronić śródbłonek naczyń przed toksycznym wpływem reaktywnych nadtlenków. W badaniach eksperymentalnych wywiera działanie hepatoprotekcyjne podczas jednoczesnego stosowania z kumaryną, polegające na hamowaniu peroksydacji lipidów wywołanej kumaryną. Działa ochronnie na naczynia i wykazuje działanie lecznicze w mikroangiopatii spowodowanej zaburzeniem krążenia żylnego.

Doustnie: zwykle 300 mg dwa lub trzy razy na dobę po posiłkach, dawka podtrzymująca 300 mg raz na dobę po posiłku. Alternatywnie 400 mg (2 kapsułki po 200 mg) 3 razy na dobę lub 300 mg 4 razy na dobę przez 2 do 4 tygodni; w leczeniu podtrzymującym lub w razie nawrotów 400 mg 2 razy na dobę lub 300 mg 3 razy na dobę, zwykle przez 3 do 4 tygodni. Przyjmowanie w trakcie posiłku. Miejscowo na skórę: cienką warstwę żelu nanosi się 2 razy na dobę na zmienioną chorobowo powierzchnię skóry i delikatnie wmasowuje aż do wchłonięcia. Do worka spojówkowego: 1 kropla 3 razy na dobę; przeznaczony do długotrwałej terapii.

Bezwzględne przeciwwskazania: - wiek dziecięcy Ostrożnie: - obrzęki w okolicach kostek wtórne do chorób serca, wątroby lub nerek, z powodu możliwego braku spodziewanego działania terapeutycznego - niestosowanie na błony śluzowe i otwarte rany - unikanie noszenia miękkich soczewek kontaktowych podczas kuracji ocznej z uwagi na ryzyko ich uszkodzenia w kontakcie z lekiem; przy braku przeciwwskazań soczewki zdjąć przed zakropleniem i założyć ponownie po 15 minutach - przy jednoczesnym podawaniu innych leków do oka zachowanie odstępu co najmniej 15 minut, a maści okulistyczne podawane jako ostatnie

Nie odnotowano interakcji z innymi lekami. Trokserutyna nie zmienia działania innych leków, nie wpływa też – w sposób statystycznie istotny – na wyniki podstawowych badań laboratoryjnych.

Po podaniu doustnym rzadko: nudności (przemijające, jeśli produkt przyjmowany jest w trakcie posiłku), wzdęcia, bóle brzucha; pokrzywka, zaczerwienienie twarzy, nadwrażliwość na światło; bóle głowy. Po stosowaniu miejscowym działania niepożądane występują bardzo rzadko; może wystąpić zaczerwienienie skóry i pokrzywka.

Brak danych na temat wpływu trokserutyny na płód i przebieg ciąży, dlatego nie zaleca się stosowania w całym okresie ciąży. Brak danych o ewentualnym niekorzystnym działaniu na płód, jednak zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami nie zaleca się stosowania w pierwszych trzech miesiącach ciąży. Nie prowadzono kontrolowanych badań u kobiet w ciąży; nie należy stosować w pierwszym trymestrze ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko związane ze stosowaniem. Płodność: brak niekorzystnego wpływu na płodność u kobiet i mężczyzn. Laktacja: ograniczone – brak dokładnych informacji o przenikaniu trokserutyny i jej metabolitów do mleka, dlatego nie zaleca się stosowania w okresie karmienia piersią. W badaniach na zwierzętach śladowe ilości wykrywano u płodów i w mleku karmiących samic, bez istotnego znaczenia klinicznego.

Trokserutyna nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie: po podaniu doustnym wchłania się z przewodu pokarmowego w postaci niezmienionej lub po odłączeniu fragmentu cukrowego (rutynozy), czyli w postaci aglikonu – hydroksyetylokwercetyny. Doustnie wchłania się głównie w obrębie jelita cienkiego. Wchłania się także przez skórę; przekrwienie oraz zwiększenie temperatury ciała mogą zwiększać wchłanianie do krążenia ogólnoustrojowego. Biodostępność po podaniu doustnym i miejscowym na skórę jest podobna i waha się od 10% do 20% zastosowanej jednorazowo dawki. Po jednorazowej dawce 0,5–4 g wchłanianie jest proporcjonalne do dawki. Podawana do oka działa w przednim odcinku oraz dyfunduje przez rogówkę. C max: maksymalne stężenie występuje po 1 godzinie; wg innych danych po 2 do 3 godzinach. Wiązanie z białkami: wiąże się odwracalnie z białkami osocza; frakcja docierająca do surowicy łączy się w około 30% z białkami. Dystrybucja: wykrywana w narządach biorących udział w wydalaniu. Nie przenika przez barierę krew–płyn mózgowo-rdzeniowy. Przez łożysko przenika w ilościach śladowych; w badaniach na zwierzętach (myszy) stwierdzono, że przenikają jedynie pomijalnie małe ilości. W badaniach na zwierzętach wykazano, że trokserutyna w niewielkim stopniu przechodzi do organizmu płodu, z którego jest szybko eliminowana. Nie przenika do mleka kobiet karmiących. Metabolizm: oprócz powstawania pochodnej kwercetyny w przewodzie pokarmowym, metabolizm u człowieka polega na sprzęganiu z kwasem glukuronowym. Ulega przemianom do glukuronianów, aglikonów i kwasów arylooctowych. We krwi występuje w postaci wolnej, pochodnych glukuronowych oraz trihydroksyetylokwercetyny. Okres półtrwania: 8,73 ± 0,88 godziny; wg innych danych od 10 do 18 godzin, a u zdrowych ochotników 18 godzin. Eliminacja: kinetyka eliminacji po podaniu dawki 0,5–4 g ma charakter liniowy, bez zależności od dawki. Pochodne trokserutyny są w większości wydalane z żółcią do dwunastnicy i mogą podlegać krążeniu wątrobowo-jelitowemu, stąd dosyć długi okres eliminacji (72 godziny). Wydalanie nerkowe zachodzi tylko w niewielkim stopniu, po uprzednim sprzęgnięciu z kwasem glukuronowym. Ok. 65% wchłoniętej trokserutyny wydalane jest z kałem w postaci glukuronianów, a pozostała ilość podlega krążeniu jelitowo-wątrobowemu. Niewchłonięta w przewodzie pokarmowym trokserutyna w większości rozkładana jest przez żółć i wydalana z kałem. Produkty przemian metabolicznych wydalane są w moczu i w kale.