Tropikamid

Trzeciorzędowa amina o działaniu przeciwmuskarynowym, zbliżonym do atropiny. Antagonista muskarynowy o działaniu podobnym do atropiny. Mechanizm polega na kompetycyjnym antagonizmie wobec acetylocholiny. Poraża mięsień zwieracz źrenicy oraz mięsień rzęskowy, co powoduje rozszerzenie źrenicy. W porównaniu z atropiną działa szybciej i krócej rozszerza źrenicę. W stężeniu 1% wywołuje ponadto porażenie akomodacji oka. Efekty kliniczne: wywołuje mydriazę i cykloplegię, o szybszym początku i krótszym czasie działania niż atropina – mydriaza powstaje w ciągu 20–40 minut i utrzymuje się zwykle około 6 godzin, cykloplegia osiąga maksimum w ciągu około 30 minut i jest krótkotrwała, z pełnym powrotem akomodacji zwykle w ciągu 6 godzin.

Stosowany miejscowo w okulistyce w diagnostyce – do porażenia akomodacji; w diagnostyce okulistycznej – do wziernikowania dna oka. Jako krótko działający środek rozszerzający źrenicę: w stanach przedoperacyjnych i pooperacyjnych, wymagających zastosowania krótko działającego środka rozszerzającego źrenicę.

Bezwzględne przeciwwskazania: - jaskra pierwotna z tendencją do zamykania kąta - jaskra z wąskim kątem - założone miękkie soczewki kontaktowe Ostrożnie: - osoby starsze oraz ze skłonnością do podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego z uwagi na ryzyko ostrego ataku jaskry - dzieci oraz osoby wrażliwe na alkaloidy belladonny ze względu na zwiększone ryzyko ogólnoustrojowego działania toksycznego - stany zapalne oczu z powodu nasilonego wchłaniania do krążenia ogólnego - zwiększona wrażliwość na leki przeciwcholinergiczne z ryzykiem reakcji psychotycznych i zaburzeń zachowania - niemowlęta i dzieci z uwagi na możliwe zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego - zespół suchego oka lub uszkodzenia rogówki

Nasilenie działania przeciwcholinergicznego przy jednoczesnym stosowaniu: amantadyny, niektórych leków przeciwhistaminowych, pochodnych fenotiazyny i butyrofenonu oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Przy jednoczesnym podaniu innych leków do worka spojówkowego zachować 15-minutowy odstęp między kolejnymi lekami; maści do oczu podawane zawsze jako ostatnie.

Profil działań niepożądanych jak dla atropiny (w postaci siarczanu). Jako trzeciorzędowa amina o działaniu przeciwmuskarynowym, o działaniu zbliżonym do atropiny, może wywoływać typowe objawy antycholinergiczne. Miejscowo w postaci kropli do oczu wywołuje rozszerzenie źrenicy i porażenie akomodacji; rozszerzenie źrenicy pojawia się w ciągu 20–40 minut i utrzymuje się zwykle około 6 godzin, a porażenie akomodacji jest maksymalne w ciągu około 30 minut i krótkotrwałe, z pełnym powrotem akomodacji zwykle w ciągu 6 godzin. Stosowanie leków rozszerzających źrenicę uznaje się za mogące wywołać ostry atak u pacjentów z jaskrą lub ze skłonnością do jaskry.

Nie zbadano bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i laktacji. W ciąży dopuszczalny jedynie wówczas, gdy w opinii lekarza jego zastosowanie jest konieczne. W okresie karmienia piersią nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią; decyzję o kontynuowaniu lub zaprzestaniu karmienia piersią albo stosowania tropikamidu należy podjąć po rozważeniu korzyści z karmienia dla dziecka oraz z leczenia matki. Brak danych dotyczących wpływu na płodność.

Może powodować zaburzenia widzenia oraz światłowstręt. Do czasu powrotu prawidłowego widzenia, następującego po około 6 godzinach od zastosowania, przeciwwskazane prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn.

Amina trzeciorzędowa o działaniu przeciwmuskarynowym, zbliżonym do atropiny. Po podaniu do worka spojówkowego w niewielkim stopniu przenika do krążenia ogólnego, zwłaszcza u dzieci i osób w podeszłym wieku. Farmakodynamika po podaniu miejscowym: rozszerzenie i porażenie źrenicy następuje po 5 minutach od podania do worka spojówkowego. Maksymalne rozszerzenie źrenicy występuje po 15–20 minutach i utrzymuje się przez 2 godziny (dla stężenia 0,5% – maksymalne rozszerzenie po 15–20 minutach, utrzymujące się przez godzinę). Całkowite ustąpienie objawów rozszerzenia źrenicy następuje po 3–5 godzinach. Porażenie akomodacji: maksymalne porażenie akomodacji po 2-krotnym podaniu stężenia 1% uzyskuje się po 25 minutach i trwa około 30 minut. Całkowite ustąpienie porażenia występuje po około 3 godzinach. Cechuje się szybszym początkiem i krótszym czasem działania niż atropina.