Tynidazol

Pochodna 5-nitroimidazolu; wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe zbliżone do metronidazolu, stosowana w zakażeniach pierwotniakowych oraz w leczeniu i profilaktyce zakażeń wywołanych bakteriami beztlenowymi. Spektrum: działanie przeciwpierwotniakowe i przeciwbakteryjne; aktywna wobec Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica i Giardia lamblia. Ponadto aktywna wobec Helicobacter pylori, Gardnerella vaginalis oraz bakteriobójcza wobec większości bakterii beztlenowych: Bacteroides fragilis, Bacteroides melaninogenicus, Bacteroides spp., Clostridium spp., Eubacterium spp., Fusobacterium spp., Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp. i Veillonella spp. Mechanizm: przenika do komórki drobnoustroju, gdzie uszkadza strukturę DNA lub hamuje jego syntezę.

Zakażenia bakteriami beztlenowymi wywołane przez wrażliwe drobnoustroje: zakażenia wewnątrzotrzewnowe (zapalenie otrzewnej, ropień); zakażenia ginekologiczne (zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie błony mięśniowej macicy, ropień jajowodowo-jajnikowy); posocznica; zakażenia ran po zabiegach chirurgicznych; zakażenia skóry i tkanki miękkiej; zakażenia układu oddechowego – zapalenie płuc, ropniak, ropień płuc. Zakażenia miejscowe i pierwotniakowe: niespecyficzne zapalenie pochwy; ostre wrzodziejące zapalenie dziąseł; rzęsistkowica układu moczowo-płciowego u kobiet i mężczyzn; giardiaza (lamblioza); pełzakowica (ameboza) jelitowa; pełzakowy ropień wątroby. Eradykacja: zakażenie Helicobacter pylori w chorobie wrzodowej dwunastnicy i żołądka, w skojarzeniu z innymi lekami. Profilaktyka: zapobieganie zakażeniom pooperacyjnym wywołanym przez bakterie beztlenowe, zwłaszcza po zabiegach na okrężnicy, żołądku i jelitach oraz zabiegach ginekologicznych.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na inne pochodne 5-nitroimidazolu - organiczne choroby neurologiczne - zmiany w obrazie krwi, także w wywiadzie - I trymestr ciąży oraz okres karmienia piersią Ostrożnie: - wystąpienie zaburzeń neurologicznych (zawroty głowy, ataksja, neuropatia obwodowa) – konieczność przerwania leczenia - spożywanie alkoholu w trakcie i przez co najmniej 3 dni po zakończeniu leczenia – ryzyko reakcji disulfiramowej

Alkohol: przeciwwskazany – nasila toksyczne działanie alkoholu; jednoczesne spożycie może wywołać reakcję disulfiramową – uczucie gorąca, bóle brzucha, wymioty, tachykardia. Doustne leki przeciwzakrzepowe: możliwe nasilenie działania – wskazana ścisła kontrola czasu protrombinowego i w razie potrzeby modyfikacja dawki leku przeciwzakrzepowego.

Ogólnie działania niepożądane występują rzadko, mają lekkie lub umiarkowane nasilenie i najczęściej ustępują samoistnie. Krew: przemijająca leukopenia. Układ nerwowy: zawroty i ból głowy, ataksja, osłabienie czucia dotyku, neuropatia obwodowa, drgawki, zaburzenia czucia, nagłe zaczerwienienie skóry. Przewód pokarmowy: nudności, wymioty, brak łaknienia, biegunka, bóle brzucha, obłożony język, zapalenie języka oraz jamy ustnej, metaliczny smak w ustach. Skóra: reakcje nadwrażliwości, niekiedy o ciężkim przebiegu, w postaci wysypki, pokrzywki, świądu lub obrzęku naczynioruchowego. Nerki i drogi moczowe: ciemne zabarwienie moczu, kandydoza dróg moczowo-płciowych. Objawy ogólne: gorączka, uczucie zmęczenia. Reakcje ciężkie: opisano ostrą ciężką reakcję toksyczną (uznaną za niealergiczną) wkrótce po wlewie dożylnym – z krótkotrwałą utratą przytomności, spadkiem ciśnienia, nudnościami i długo utrzymującym się zmęczeniem oraz skurczami mięśni jednej kończyny, bez uogólnionych drgawek. Zgłoszono również wstrząs anafilaktyczny z ciężkim skurczem oskrzeli i następczym rozwojem zespołu Stevensa-Johnsona u pacjenta z reakcjami o narastającym nasileniu po kolejnych ekspozycjach.

Brak badań u ciężarnych. W badaniach na szczurach nie stwierdzono wpływu na płodność, przebieg ciąży ani laktację. Przenika przez łożysko; z uwagi na nieznany wpływ na rozwój płodu – przeciwwskazany w I trymestrze. W II i III trymestrze dopuszczalny tylko, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Przenika do mleka kobiecego i jest w nim wykrywalny ponad 72 h po podaniu, dlatego w trakcie leczenia oraz przez co najmniej 3 dni po jego zakończeniu nie należy karmić piersią.

Możliwe objawy niepożądane ze strony układu nerwowego zaburzające sprawność psychofizyczną: zawroty głowy, bezład, neuropatia obwodowa, rzadko drgawki. Ryzyko wynikające z tych objawów istotne podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Wystąpienie jakichkolwiek objawów ze strony układu nerwowego jest wskazaniem do przerwania stosowania.

Wchłanianie: po podaniu doustnym szybko i prawie całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego. Porównywalne stężenia osiąga się po równoważnych dawkach dożylnych. Dystrybucja: przenika do wszystkich tkanek organizmu, osiągając w nich stężenia terapeutyczne. Po dawce doustnej 2 g maksymalne stężenie w surowicy 40–51 µg/ml występuje w ciągu 2 h, zmniejszając się do 11–19 µg/ml po 24 h; po 72 h stężenie w surowicy nie przekracza 1 µg/ml. Stężenia powyżej 8 µg/ml utrzymują dobowe dawki podtrzymujące 1 g. Przenika przez barierę łożyska i do mleka kobiecego oraz przez barierę krew–mózg. Osiąga stężenia zbliżone do osoczowych w żółci, ślinie i płynie mózgowo-rdzeniowym. Objętość dystrybucji ok. 50 l; z białkami osocza wiąże się ok. 12%. Metabolizm: zidentyfikowano czynny metabolit hydroksylowy. Eliminacja: okres półtrwania w fazie eliminacji 12–14 h. Wydalany z moczem i kałem – w ciągu 5 dni przez nerki 60–65% dawki (w tym 20–25% w postaci niezmienionej), a z kałem ok. 12%. Niewydolność nerek: u pacjentów z klirensem kreatyniny <22 ml/min nie obserwuje się znaczących zmian parametrów farmakokinetycznych w porównaniu z osobami zdrowymi. Dostosowanie dawki zwykle nie jest konieczne. Jest jednak usuwany podczas hemodializy, co może wymagać podania dawek dodatkowych.