Urofollitropina

Gonadotropina o aktywności hormonu folikulotropowego (FSH), pozyskiwana z moczu kobiet po menopauzie; wykazuje aktywność FSH, natomiast praktycznie pozbawiona jest aktywności luteinizującej. W wysokim stopniu oczyszczony ludzki hormon folikulotropowy uzyskiwany z ludzkiej menopauzalnej gonadotropiny (HMG). Podstawowe działanie FSH polega na pobudzaniu wzrostu i dojrzewania pęcherzyków Graafa.

Brak owulacji, w tym w przebiegu zespołu policystycznych jajników (PCOS), u kobiet nieodpowiadających na leczenie cytrynianem klomifenu. Stymulacja wielopęcherzykowa u pacjentek poddawanych technikom wspomaganego rozrodu (ART): zapłodnienie pozaustrojowe (IVF), transfer gamet do jajowodu (GIFT) oraz transfer zygoty do jajowodu (ZIFT).

Podawanie domięśniowe lub podskórne; proszek rozpuszcza się bezpośrednio przed wstrzyknięciem za pomocą dołączonego rozpuszczalnika, a podanie należy wykonać powolnym wstrzyknięciem domięśniowym lub podskórnym, aby uniknąć bólu i wycieku z miejsca wstrzyknięcia. Miejsca wstrzyknięć podskórnych należy zmieniać, by zapobiec lipoatrofii. Dawkowanie ustalane indywidualnie. Z uwagi na dużą różnorodność reakcji jajników na zewnątrzpochodne gonadotropiny nie da się ustalić ogólnego schematu; dawkę dobiera się w zależności od reakcji jajników, co wymaga badań USG oraz oznaczania stężenia estradiolu. Brak owulacji (w tym PCOS): celem jest doprowadzenie do rozwoju pojedynczego, dojrzałego pęcherzyka Graafa, z którego po podaniu gonadotropiny kosmówkowej (hCG) zostaje uwolniona komórka jajowa. Można podawać raz na dobę; u pacjentek miesiączkujących leczenie rozpoczyna się w ciągu pierwszych 7 dni cyklu. Dawka początkowa zwykle 75–150 j.m. FSH na dobę, zwiększana w razie potrzeby o 37,5 j.m. (do 75 j.m.) w odstępach 7–14 dni, w celu osiągnięcia odpowiedniej, ale nie za dużej dawki, w zależności od indywidualnej reakcji ocenianej w USG i (lub) przez oznaczanie estradiolu. Dawkę dobową utrzymuje się do osiągnięcia pęcherzyka owulacyjnego o wielkości 17–19 mm, co zwykle następuje po 7–14 dniach leczenia. W tym momencie podawanie przerywa się i można indukować owulację podaniem hCG. Przy zbyt dużej liczbie pęcherzyków lub zbyt szybkim wzroście estradiolu, np. dwukrotnym w ciągu doby przez dwa lub trzy dni, dawkę dobową należy zmniejszyć. W kolejnym cyklu leczenie rozpoczyna się od dawki mniejszej niż w poprzednim cyklu. Maksymalna dawka dobowa FSH zwykle nie przekracza 225 j.m. Brak odpowiedniej reakcji po 4 tygodniach leczenia oznacza konieczność przerwania i rozpoczęcia w następnym cyklu od większej dawki początkowej. Po uzyskaniu odpowiedzi, w ciągu 24–48 godzin od ostatniego wstrzyknięcia, podaje się pojedyncze wstrzyknięcie 5 000–10 000 j.m. hCG; stosunek zaleca się w dniu podania hCG oraz następnego dnia, alternatywnie możliwe zapłodnienie domaciczne. Stymulacja wielopęcherzykowa w programach wspomaganego rozrodu (ART): obniżenie progu przysadkowego w celu zniesienia endogennego wzrostu LH i kontroli tonicznego poziomu LH zwykle uzyskuje się skojarzonym podaniem agonisty GnRH, a podawanie FSH rozpoczyna się około dwa tygodnie po rozpoczęciu leczenia skojarzonego, kontynuując obie kuracje do uzyskania odpowiednio rozwiniętego pęcherzyka. Po dwóch tygodniach stosowania środka obniżającego próg przysadkowy dawka 150–225 j.m. podawana jest przez siedem dni, następnie dostosowywana do odpowiedzi pacjentki. Postępowanie alternatywne: 150–225 j.m. FSH na dobę, poczynając od drugiego lub trzeciego dnia cyklu, kontynuowane do uzyskania rozwiniętych pęcherzyków (ocena stężenia estradiolu i (lub) USG), z dawką dostosowaną do reakcji, zwykle nie większą niż 450 j.m. na dobę; odpowiedni rozwój pęcherzyków następuje zwykle około dziesiątego dnia leczenia (od 5 do 20 dnia). Po uzyskaniu optymalnej odpowiedzi, w ciągu 24–48 godzin od ostatniego wstrzyknięcia, podaje się pojedyncze wstrzyknięcie 5 000–10 000 j.m. hCG w celu ostatecznego dojrzewania pęcherzyka; owulacja następuje 34–35 godzin później.

Bezwzględne przeciwwskazania: - powiększenie lub torbiele jajników niezwiązane z zespołem policystycznych jajników - krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej przyczynie - nowotwory jajników, macicy lub piersi - nowotwory podwzgórza lub przysadki - pierwotna niewydolność jajników - wady rozwojowe narządów płciowych uniemożliwiające prawidłowy przebieg ciąży - guzy macicy uniemożliwiające prawidłowy przebieg ciąży Ostrożnie: - nadwrażliwość na gonadotropiny z ryzykiem reakcji anafilaktycznych - niedoczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy lub hiperprolaktynemia wymagające wcześniejszego leczenia - czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowego, jak dodatni wywiad rodzinny, znaczna otyłość (WMC >30 kg/m²) lub skłonność do zakrzepicy

Nie badano interakcji z innymi lekami u ludzi; przypuszcza się, że jednoczesne podawanie z cytrynianem klomifenu może zwiększać liczbę powstających pęcherzyków.

Większość obserwowanych działań miała charakter łagodny do umiarkowanego. Często: ból głowy; zaparcia, wzdęcia; zespół hiperstymulacji jajników; ból. Niezbyt często: nadczynność tarczycy; zaburzenia nastroju; letarg, zawroty głowy; duszność, krwawienie z nosa; nudności, bóle brzucha, niestrawność; rumień, świąd; zapalenie pęcherza moczowego; przerost piersi, ból piersi, uderzenia gorąca; zmęczenie; przedłużony czas krwawienia. Reakcje w miejscu podania: rzadko ból, zaczerwienienie i krwiaki. Rzadko zakrzep tętniczy z zatorami, powiązany z leczeniem menotropinami/gonadotropinami kosmówkowymi. Ciąża: częstość poronień w trakcie leczenia gonadotropinami jest porównywalna z częstością u kobiet z innymi zaburzeniami płodności. Obserwowano nieznacznie częstsze występowanie ciąży pozamacicznej oraz ciąży mnogiej.

Nie zalecany w ciąży i w okresie karmienia piersią. Podczas kontrolowanej stymulacji jajników gonadotropinami pozyskiwanymi z moczu nie odnotowano ryzyka działania teratogennego, brak jednak innych istotnych danych epidemiologicznych. Badania na zwierzętach nie wykazały potencjału teratogennego. W okresie laktacji zwiększone wydzielanie prolaktyny może osłabiać odpowiedź jajników na stymulację.

Nie prowadzono badań nad wpływem na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn; wywieranie takiego wpływu uznaje się jednak za mało prawdopodobne.

Biodostępność FSH po podaniu domięśniowym lub podskórnym wynosi około 70%. 72 godziny po podaniu stężenie w osoczu jest zawsze znacząco wyższe niż wartość podstawowa. Po podaniu 150 j.m. FSH Cmax i Tmax wynoszą odpowiednio 8,9 ± 2,5 m j.m./ml i 7,7 ± 2,1 godziny, a AUC 258,6 ± 47,9 m j.m./ml × godzinę. Po wielokrotnym podaniu domięśniowym lub podskórnym maksymalne stężenie FSH w osoczu występuje po około 10 godzinach od dawki, z okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym odpowiednio ok. 15 lub 20 godzin. Wg innych danych okres półtrwania wynosi między 30 a 40 godzin. Zaburzenia czynności nerek i wątroby: nie badano farmakokinetyki FSH u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.