Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma

1 ampułka o pojemności 20 ml zawiera 1,68 g sodu wodorowęglanu (Natrii hydrogenocarbonas). 1 ml roztworu Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma zawiera 23 mg sodu.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

Roztwór do wstrzykiwań.

• Kwasica metaboliczna występująca w przebiegu ciężkich chorób nerek, zastoinowej niewydolności krążenia, we wstrząsie i odwodnieniu, chorobie alkoholowej i podczas stosowania leków z grupy inhibitorów anhydrazy węglanowej oraz chlorku amonu.
• Kwasica mleczanowa.
• Konieczność szybkiej alkalizacji moczu np. w zatruciu salicylanami i barbituranami lub w nerczycy sulfonamidowej.

Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma można podawać:

• w bezpośredniej iniekcji dożylnej nierozcieńczony (ze wskazań życiowych, np. podczas zatrzymania akcji serca);
• rzadko podskórnie po rozcieńczeniu i doprowadzeniu roztworu do izotoniczności (np. 1,5% roztwór), stopień wchłaniania trudny do przewidzenia;
• w dożylnym wlewie kroplowym wyłącznie przez cewnik wprowadzony do żyły, w postaci rozcieńczonej 5% roztworem glukozy w stosunku 1 : 1, z szybkością 60 kropli/min.

Dawka Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma zależy od stanu równowagi kwasowo-zasadowej i masy ciała pacjenta. Można ją określić według następującego wzoru:

NaHCO3 (mmol) = niedobór zasad (mmol) x masa ciała x 0,3.

1 ml roztworu zawiera: 1 mmol Na+ i 1 mmol HCO3

• (= 1 mEq wodorowęglanu sodu NaHCO3).

U niemowląt i dzieci poniżej 2 lat, roztwór podaje się w powolnym wlewie kroplowym do 8 mEq/kg mc./dobę (8 ml/kg mc./dobę). Początkowa dawka powinna wynosić 1 mEq/kg mc. Z uwagi na niebezpieczeństwo krwawienia wewnątrzczaszkowego roztwór należy podawać w postaci rozcieńczonej. W razie potrzeby szybkiego zastosowania produktu w bezpośredniej iniekcji dożylnej, należy początkowo zastosować 33-50% wyliczonej dawki produktu.

Nie należy dążyć do całkowitego wyrównania deficytu zasad w ciągu 24 godzin terapii, ponieważ może wystąpić alkaloza metaboliczna i związane z nią objawy niepożądane. Roztwór do wstrzykiwań Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma nie jest wskazany do rutynowego stosowania w celu podtrzymania akcji serca np. podczas reanimacji. W razie zastosowania u chorych z zatrzymaniem akcji serca, dawka początkowa nie powinna być większa niż 1 mEq/kg mc. Przy braku efektu leczniczego, kolejną dawkę produktu w ilości do 0,5 mEq/kg mc. można podać po 10 minutach.

W lżejszych postaciach kwasicy metabolicznej u starszych dzieci i dorosłych produkt stosuje się w infuzji dożylnej w dawce 2 do 5 mEq/kg mc. (2 do 5 ml/kg mc.) co 4-8 godzin. Dawka podtrzymująca powinna być zależna od odpowiedzi terapeutycznej na produkt i wyników badań laboratoryjnych: oceny stanu równowagi kwasowo zasadowej.

• nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1;
• alkaloza metaboliczna;
• alkaloza oddechowa;
• hipowentylacja;
• hipernatremia i stany, w których dostarczanie sodu jest przeciwwskazane, np. w zastoinowej niewydolności krążenia, obrzękach, chorobie nadciśnieniowej, rzucawce, niewydolności nerek;
• hipokalcemia, w której alkaloza może wywołać tężyczkę;
• nadmierna utrata chlorków spowodowana m.in. wymiotami;
• u pacjentów z ryzykiem rozwoju alkalozy indukowanej przez leki moczopędne.

• Specjalną ostrożność należy zachować w zagrażającej hipokaliemii.
• Jeśli dostarczanie sodu nie jest wskazane, a czynność nerek niezaburzona, wskazana jest alkalizacja przy pomocy roztworu trometamolu (THAM).
• Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma należy stosować ostrożnie u pacjentów:
• z niewyrównaną zastoinową niewydolnością krążenia i w innych stanach obrzękowych lub związanych z zatrzymaniem sodu,
• z ciężką niewydolnością nerek i skąpomoczem lub bezmoczem.
• Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma może wywołać hipokaliemię i hipokalcemię. Hipokaliemia może być przyczyną alkalozy metabolicznej, a hipokalcemia przyczyną tężyczki i skurczu śródstopia. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia hipokalcemii i hipokaliemii należy przed zastosowaniem Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma wyrównać niedobory elektrolitów.
• Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma należy podawać dokładnie do żyły, ponieważ po podaniu pozanaczyniowym może wystąpić martwica tkanek.
• Szybkie wstrzyknięcie (10 ml/min.) hipertonicznego roztworu Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma noworodkom i dzieciom poniżej 2 lat może wywołać hipernatremię, obniżyć ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego i wywołać krwawienia wewnątrzczaszkowe. U dzieci zaleca się dożylną infuzję Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma w dawce nie większej niż 8 mEq/kg masy ciała na dobę.

Produkt leczniczy zawiera 23 mg sodu w 1 ml roztworu co odpowiada 1,15% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.

Produkt może być rozcieńczany np. w 0,9% roztworze NaCl lub w 5% roztworze glukozy - patrz punkt 4.2. i 6.2. Zawartość sodu pochodzącego z rozcieńczalnika, powinna być brana pod uwagę w obliczeniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym rozcieńczeniu produktu. W celu uzyskania dokładnej informacji dotyczącej zawartości sodu w roztworze wykorzystanym do rozcieńczenia produktu, należy zapoznać się z Charakterystyką Produktu Leczniczego stosowanego rozcieńczalnika.

• Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma zwiększa wydalanie soli litu podczas łącznego stosowania.
• Zachować ostrożność u pacjentów stosujących kortykosteroidy lub kortykotropinę, ponieważ 1 g Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma zawiera około 12 mEq Na+.
• Alkalizacja moczu może spowodować wzrost klirensu nerkowego tetracyklin (zwłaszcza doksycykliny) oraz wydłużenie okresu półtrwania takich leków jak: chinidyna, pochodne amfetaminy, efedryna i pseudoefedryna.
• Jednoczesne stosowanie Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma z: bumetamidem, kwasem etakrynowym, furosemidem i tiazydowymi lekami moczopędnymi może doprowadzić do alkalozy hipochloremicznej.
• Produkt leczniczy Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma stosowany równocześnie z produktami potasu może spowodować zmniejszenie stężenia potasu w surowicy krwi.

Ciąża Bezpieczeństwo stosowania Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma u kobiet w ciąży nie zostało ustalone. Produkt leczniczy powinien być stosowany u kobiet w ciąży tylko wtedy, jeśli zdaniem lekarza oczekiwane korzyści przewyższają ryzyko uszkodzenia płodu.

Karmienie piersią Należy unikać stosowania produktu leczniczego w czasie karmienia piersią.

Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

• Alkaloza metaboliczna, tężyczka (w szczególności u pacjentów z hipokalcemią i po zastosowaniu dużych dawek produktu).
• Hipokaliemia.
• Hipernatremia
• Hiperosmolarność (ciężka hiperosmolarność może wystąpić podczas resuscytacji sercowo płucnej i stosowania produktu w dużych dawkach).

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

• Miejscowe owrzodzenia.
• Martwica tkanek.
• Obrzęki (retencja wody i sodu oraz obrzęki mogą wystąpić podczas stosowania dużych dawek produktu, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, z niewydolnością krążenia oraz skłonnych do retencji sodu i obrzęków).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania

Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

W razie przedawkowania Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma może wystąpić alkaloza metaboliczna.

Leczenie przedawkowania W razie przedawkowania produktu należy przerwać infuzję i kontrolować objawy alkalozy. Należy zapewnić pacjentowi oddychanie zwrotne z ponownym wdychaniem wydychanego powietrza. W cięższych przypadkach zastosować 0,9% roztwór chlorku sodu w infuzji dożylnej. W hipokaliemii podać chlorek potasu. W razie wystąpienia tężyczki, której nie udaje się opanować przy pomocy oddychania zwrotnego, zastosować glukonian wapnia dożylnie. W razie wystąpienia odczynów w miejscu wstrzyknięcia zastosować ciepły okład oraz miejscowo lidokainę lub hialuronidazę.

5.1 Farmakodynamika

Grupa farmakoterapeutyczna: roztwory elektrolitów; kod ATC: B05XA02

Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma jest produktem alkalizującym, który na drodze dysocjacji uwalnia jony wodorowęglanowe. Podwyższa stężenie wodorowęglanów w surowicy krwi i pH surowicy. Zastosowanie Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma przy obniżonym pH surowicy może spowodować redystrybucję jonów potasowych w komórkach u pacjentów z kwasicą. In vitro 1 gram Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma zobojętnia około 12 mEq kwasu. W płynach ustrojowych znajduje się wiele układów buforowych, włączając hemoglobinę, białka i fosforany, ale głównym buforem wewnątrzkomórkowym jest bufor wodorowęglanowy (wodorowęglany: kwas węglowy). Bufor ten jest bardzo skuteczny w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej. Jego działanie może być podtrzymywane przez fizjologiczne mechanizmy, takie jak zatrzymywanie i wydalanie CO2.

5.2 Farmakokinetyka

Dystrybucja Fizjologiczne stężenie wodorowęglanów we krwi wynosi 24 – 31 mEq/l. Ponieważ jon wodorowęglanowy jest składnikiem ważnego buforu w organizmie (HCO3 -/H2CO3), eliminacja tego jonu zależy od potrzeb organizmu czyli utrzymania lub też wyrównania zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej.

Metabolizm Wodorowęglany w płynie kanalikowym w nerce są rozkładane do dwutlenku węgla, który dyfunduje do krwi zgodnie z gradientem stężeń. Wewnątrz komórki kanalika, przy udziale dehydratazy węglanowej, ulegają odtwarzaniu jony wodorowęglanowe i wodorowe. Jony wodorowęglanowe przemieszczają się do przestrzeni pozakomórkowej, natomiast jony wodorowe są wymieniane na pozakomórkowe jony sodowe. W ten sposób nerka bierze czynny udział w zachowaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu poprzez wydalanie nadmiaru z moczem bądź odtwarzanie wodorowęglanów i ich powrót do krwiobiegu.

Eliminacja Nadmiar podanego wodorowęglanu sodu ulega szybkiej eliminacji z organizmu (w ciągu 3 do 4 godzin), głównie przez nerki, powodując alkalizację moczu.

5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Toksyczność ostra Dawka LD50 wyznaczona na szczurach po podaniu per os wynosiła 4220 mg/kg mc. Dorośli bez zaburzeń funkcji nerek mogą tolerować dawki do 1700 mEq/dobę z lekko zaznaczonymi objawami przedawkowania. U małych dzieci oraz u pacjentów z niewydolnością nerek objawy mogą być ciężkie.

Toksyczność przewlekła W piśmiennictwie brak jest danych nieklinicznych dotyczących toksyczności wodorowęglanu sodu u zwierząt po podaniu wielokrotnym. Objawy kliniczne po podaniu wielokrotnych dawek wodorowęglanu są zbliżone do obserwowanych po podaniu dawki jednorazowej, a nasilenie tych objawów zależy od podanej dawki i aktualnego stanu równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie.

Genotoksyczność Nie stwierdzono działania mutagennego w teście Amesa zarówno bez metabolicznej aktywacji, jak i z metaboliczną aktywacją. Pomimo, że test Amesa nie jest wystarczającym dowodem braku mutagenności, jednak ze względu na fizjologiczne występowanie w organizmie, krótki czas leczenia (stosowanie doraźne) oraz wieloletnie stosowanie w lecznictwie można uznać, że wodorowęglan sodu nie stanowi zagrożenia mutagennego.

Rakotwórczość Wodorowęglan sodu nie wykazuje działania rakotwórczego, natomiast należy do promotorów procesu kancerogenezy. W badaniu na szczurach, którym przez 104 tygodnie podawano wodorowęglan sodu (w paszy zawierającej 0,64% tego związku) nie stwierdzono żadnych zmian nowotworowych. W innym badaniu, w którym podawano szczurom wodorowęglan sodu w stężeniu 3% przez 4 tygodnie nie stwierdzono zmian patomorfologicznych w komórkach nabłonkowych miedniczki nerkowej.

Toksyczny wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa Nie stwierdzono działania teratogennego podczas badania wykonanego na myszach (wodorowęglan sodu podany w dawce 580 mg/kg mc./dobę), szczurach (340 mg/kg mc./dobę) oraz królikach (330 mg/kg mc./dobę). W badaniu na szczurach stwierdzono, iż w przypadku zasadowicy u matki rośnie ilość zmian szkieletowych płodu.

6.1 Substancje pomocnicze

Disodu edetynian Woda do wstrzykiwań.

6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Produktu leczniczego Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma nie należy podawać równocześnie z roztworami zawierającymi fosforany, sole wapnia lub magnezu.

Do roztworu Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma nie należy dodawać innych produktów leczniczych bez sprawdzenia zgodności fizykochemicznej. W przypadku widocznego zmętnienia lub wytrącenia osadu, roztworu nie należy stosować.

Produkt leczniczy jest zgodny z następującymi roztworami:

• 6% dekstran w 5% glukozie
• 6% dekstran w 0,9% chlorku sodu
• 5% glukoza w 0,9% chlorku sodu
• 0,45% i 0,9% chlorek sodu.

6.3 Okres ważności

3 lata

6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C. Nie przechowywać w lodówce.

6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

Ampułki z bezbarwnego szkła w tekturowym pudełku. Każde opakowanie zawiera 10 ampułek o pojemności 20 ml.

6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania

Bez specjalnych wymagań.

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.

7. Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA SA ul. Pelplińska 19, 83-200 Starogard Gdański

8. Numer pozwolenia

Pozwolenie nr R/2485

9. Data wydania lub przedłużenia pozwolenia

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 06.09.1984 r. Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 13.08.2012 r.