Abaloparatyd

Grupa: leki wpływające na homeostazę wapnia, analogi hormonu przytarczyc; kod ATC H05AA04. Peptyd 34-aminokwasowy, wykazujący 41% zgodności z hormonem przytarczyc [PTH(1-34)] i 76% z peptydem PTH-podobnym [PTHrP(1-34)]; aktywuje szlak sygnałowy receptora PTH1. Pobudza tworzenie nowej tkanki kostnej w warstwie beleczkowej i korowej poprzez stymulację aktywności osteoblastów. Wywołuje przemijające i ograniczone nasilenie resorpcji kości oraz zwiększa gęstość kości.

Osteoporoza u kobiet po menopauzie ze zwiększonym ryzykiem złamań.

Podskórnie, 80 µg raz na dobę; maksymalny łączny czas leczenia do 18 miesięcy. Wstrzyknięcie w okolicę podbrzusza, ze zmianą miejsca każdego dnia, o zbliżonej porze. Zalecana suplementacja wapnia i witaminy D przy niedostatecznej podaży w diecie. Po zakończeniu możliwa kontynuacja leczenia osteoporozy innymi lekami, np. bifosfonianami. Pominięta dawka: możliwe podanie w ciągu 12 godzin od zwykłej pory; nie podawać więcej niż jednego wstrzyknięcia w ciągu doby ani uzupełniać dawki pominiętej. Podeszły wiek: bez modyfikacji dawki. Zaburzenia czynności nerek: przy łagodnych do umiarkowanych bez modyfikacji dawki; przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach, w tym schyłkowej niewydolności nerek. Zaburzenia czynności wątroby: modyfikacja dawki niewymagana. Dzieci i młodzież: nie stosować poniżej 18 lat.

Bezwzględne przeciwwskazania: - ciąża i karmienie piersią - kobiety w wieku rozrodczym - istniejąca wcześniej hiperkalcemia - ciężkie zaburzenia czynności nerek - niewyjaśnione zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej - czynniki ryzyka kostniakomięsaka, m.in. wcześniejsza radioterapia wiązką zewnętrzną lub brachyterapia kośćca - nowotwory złośliwe kośćca lub przerzuty do kości Ostrożnie: - choroba serca ze względu na ryzyko jej zaostrzenia - skłonność do niedociśnienia ortostatycznego i przemijającego przyspieszenia akcji serca w ciągu 4 godzin od wstrzyknięcia - czynna kamica moczowa lub kamica moczowa w wywiadzie oraz istniejąca wcześniej hiperkalciuria - ograniczenie całkowitego czasu leczenia do 18 miesięcy

Nie badano interakcji lek–lek; z uwagi na właściwości farmakokinetyczne ryzyko istotnych interakcji uznaje się za małe. Równoczesne podawanie leków wazoaktywnych może sprzyjać niedociśnieniu ortostatycznemu wskutek nasilenia hipotensyjnego działania abaloparatydu. Glikozydy naparstnicy: hiperkalcemia może predysponować do toksyczności naparstnicy, a ponieważ abaloparatyd zwiększa stężenie wapnia w surowicy, wymagana jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu glikozydów naparstnicy. Brak danych o skuteczności u pacjentek leczonych wcześniej lub równolegle bisfosfonianami albo glukokortykoidami.

Bardzo często: hiperkalciuria; zawroty głowy. Często: hiperkalcemia, hiperurykemia; bezsenność; ból głowy; kołatanie serca, częstoskurcz; nadciśnienie tętnicze; nudności, ból brzucha, zaparcie, biegunka, wymioty; świąd, wysypka; ból pleców, ból stawów, ból kończyn, kurcze mięśni (pleców i kończyn dolnych), ból kości; kamica nerkowa; reakcja w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie, astenia, złe samopoczucie. Niezbyt często: nadwrażliwość; niedociśnienie ortostatyczne; wzdęcie brzucha; ból. Częstość nieznana: reakcja anafilaktyczna. Zwiększenie częstości akcji serca: w badaniu odstępu QT średnie zwiększenie skorygowane względem placebo wynosiło 14,5 uderzeń/min po 15 minutach od podania; było bardziej widoczne w ciągu pierwszej godziny po podaniu dawki, a u niektórych utrzymywało się do 6 godzin. Mediana wzrostu względem wartości sprzed dawki wynosiła 14 uderzeń/min wobec 7 uderzeń/min przy placebo. U pacjentek z przyrostem > 20 uderzeń/min po 1 godzinie od pierwszej dawki bardziej prawdopodobne było wystąpienie kołatania serca i (lub) ponownego przyrostu > 20 uderzeń/min przy kolejnym wstrzyknięciu. Częstoskurcz i częstoskurcz zatokowy zgłaszano u 1,6% wobec 0,4% przy placebo. Niedociśnienie ortostatyczne: u kobiet z osteoporozą pomenopauzalną zgłaszano u 1% wobec 0,6% przy placebo. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia: obejmują zasinienie, rumień, krwotok, nadwrażliwość, ból, wysypkę i obrzęk; całkowita częstość 5,3% wobec 4,0% przy placebo. Zaburzenia laboratoryjne: możliwe przemijające zwiększenie stężenia wapnia w surowicy oznaczonego po 4 godzinach od podania; hiperkalcemia (wapń skorygowany o albuminy ≥ 2,67 mmol/l lub ≥ 10,7 mg/dl) występowała u 3,3% wobec 0,4% przy placebo. Zwiększa stężenie kwasu moczowego – u 25% pacjentek z prawidłowym stężeniem wyjściowym wzrosło ono powyżej normy, wobec 5% przy placebo. Hiperkalciuria i kamica moczowa: współczynnik wapń:kreatynina w moczu > 0,00113 mmol/µmol (lub > 400 mg/g) występował u 20% wobec 15% przy placebo; kamicę moczową zgłaszano u 1,4% wobec 1,2% przy placebo. Immunogenność: po 18 miesiącach leczenia przeciwciała przeciw abaloparatydowi wytworzyło 42,9% pacjentek, a przeciwciała neutralizujące in vitro 28,5%. Powstawanie przeciwciał wiąże się ze zwiększeniem klirensu abaloparatydu. Nie obserwowano istotnych klinicznie różnic w bezpieczeństwie ani skuteczności między pacjentkami z przeciwciałami i bez nich.

Przeciwwskazany w okresie ciąży; nie jest wskazany u kobiet w wieku rozrodczym; nie stosuje się u kobiet będących lub mogących być w ciąży, ani karmiących piersią. Przeciwwskazany również podczas karmienia piersią; nie wiadomo, czy abaloparatyd przenika do mleka ludzkiego, nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/dzieci. Płodność: brak danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi; badania na szczurach nie wykazały wpływu na płodność u samców.

Brak lub nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Po podaniu może wystąpić przemijające niedociśnienie ortostatyczne lub zawroty głowy. Do czasu ustąpienia objawów należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Wchłanianie: po podaniu podskórnym mediana czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia wynosi 0,5 h (zakres 0,25 do 0,52 h) dla dawki 80 mikrogramów; bezwzględna biodostępność u zdrowych uczestniczek po podaniu podskórnym wynosiła około 39%. Dystrybucja: wiązanie z białkami osocza in vitro ok. 70%; objętość dystrybucji ok. 45 l. Metabolizm: niespecyficzna proteolityczna degradacja do mniejszych fragmentów peptydowych, po czym następuje eliminacja przez nerki. W klinicznie istotnych stężeniach nie hamuje ani nie indukuje enzymów cytochromu P450. Eliminacja: średni pozorny całkowity klirens w osoczu po podaniu podskórnym 168 l/h u zdrowych pacjentek, średni okres półtrwania ok. 1 h; fragmenty peptydów eliminowane głównie przez nerki. Nie można wykluczyć czynnego wydzielania nerkowego. Nie jest substratem transporterów nerkowych P-gp, OAT1, OAT3, OCT2, MATE1 ani MATE2K; in vitro w istotnych klinicznie stężeniach nie hamuje P-gp, BCRP, OAT1, OAT3, OCT2, OATP1B1 i OATP1B3. Liniowość: ekspozycja ogólnoustrojowa rośnie wraz z dawką podskórną w zakresie od 5 do 240 mikrogramów; z tendencją do wzrostu mniej niż proporcjonalnego do dawki i brakiem dalszego wzrostu po zwiększeniu dawki do 280 i 320 mikrogramów. Zaburzenia czynności nerek: ekspozycja zwiększa się wraz ze zmniejszającym się klirensem kreatyniny. Nie badano u pacjentek poddawanych dializie z powodu przewlekłej niewydolności nerek. Zaburzenia czynności wątroby: nie prowadzono badań u pacjentek z zaburzeniami czynności wątroby; ponieważ eliminacja następuje poprzez proteolityczną degradację i wydalanie nerkowe, mało prawdopodobne, aby zaburzenia czynności wątroby istotnie wpływały na ekspozycję. Peptyd, nie inhibitor ani induktor enzymów metabolizujących leki. Modyfikacja dawki nie jest konieczna. Wiek: brak różnic farmakokinetycznych zależnych od wieku, w tym u kobiet w okresie pomenopauzalnym w wieku od 49 do 86 lat.