Asparaginian ornityny

Lek stosowany w chorobach wątroby (kod ATC A05BA). L-ornityny L-asparaginian uczestniczy w dwóch głównych szlakach detoksykacji amoniaku: syntezie mocznika i syntezie glutaminy. Synteza mocznika: zachodzi w hepatocytach okołowrotnych. Ornityna działa tu jako aktywator karbamoilotransferazy ornitynowej i syntetazy karbamoilofosforanowej oraz jest substratem cyklu mocznikowego. Synteza glutaminy: zachodzi w hepatocytach okołożylnych. W stanach patologicznych asparaginian oraz produkty metabolizmu ornityny są wychwytywane przez komórki i biorą udział w wiązaniu amoniaku z wytworzeniem glutaminy. Glutamina jest aminokwasem wiążącym amoniak w warunkach zarówno fizjologicznych, jak i patologicznych. Umożliwia eliminację amoniaku w postaci nietoksycznej, a ponadto aktywuje cykl mocznikowy poprzez wewnątrzkomórkowe przemiany glutaminy. W badaniach na zwierzętach obniżenie stężenia amoniaku wywołane przez L-ornityny L-asparaginian przypisywano nasileniu syntezy glutaminy. W pojedynczych badaniach klinicznych obserwowano wzrost stosunku aminokwasów rozgałęzionych do aromatycznych. Dodatkowe działania na hepatocyty: wg danych literaturowych korzystny wpływ na procesy metaboliczne komórek wątroby, w tym funkcję mitochondriów i stan redoks hepatocytów. W badaniach eksperymentalnych i klinicznych obserwowano ograniczenie stresu oksydacyjnego, wzrost syntezy glutationu oraz poprawę mikrokrążenia wątroby, co może wspierać funkcjonowanie komórek wątrobowych w przewlekłych chorobach wątroby, takich jak niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD). Wpływ na metabolizm mięśniowy: zwiększenie dostępności substratów cyklu mocznikowego i wzrost syntezy glutaminy mogą pośrednio poprawiać metabolizm mięśniowy. U pacjentów z marskością wątroby obserwowano korzystny wpływ na parametry związane z sarkopenią, w tym siłę i masę mięśniową, co może wynikać ze wspomagania przemian białkowych oraz ograniczenia katabolicznych szlaków mięśniowych.

Encefalopatia wątrobowa w przebiegu ostrych i przewlekłych schorzeń wątroby, m.in. stłuszczenia, marskości oraz hiperamonemii; także w przewlekłym zapaleniu wątroby w przebiegu przewlekłych schorzeń wątroby. Leczenie wspomagające w przewlekłych chorobach wątroby: stłuszczeniu, zapaleniu, marskości, chorobach wątroby związanych z infekcjami wirusowymi oraz toksycznych uszkodzeniach wątroby.

Doustnie: 1 lub 2 saszetki 1 do 3 razy na dobę, rozpuszczone w szklance wody; przyjmować podczas lub po posiłku. Dożylnie: przeważnie do 20 g (4 ampułki) na dobę. W stanach przedśpiączkowych oraz w śpiączce do 40 g (8 ampułek) na dobę, w zależności od stanu pacjenta. Zawartość ampułki rozpuszcza się w płynie do infuzji; można stosować we wszystkich powszechnie stosowanych płynach infuzyjnych – dotychczas nie obserwowano niezgodności związanych z rozpuszczaniem. Ze względu na ryzyko uszkodzenia żył nie należy rozpuszczać więcej niż 6 ampułek w 500 ml płynu. Szybkość wlewu: maksymalnie 5 g (1 ampułka)/godzinę. Nie podawać dotętniczo. Ocena skuteczności (droga doustna): jeśli po 4 tygodniach nie nastąpiła poprawa lub pacjent czuje się gorzej, powinien zwrócić się do lekarza. Dzieci i młodzież: brak danych dotyczących stosowania u dzieci i młodzieży.

Bezwzględne przeciwwskazania: - ciężka niewydolność nerek ze stężeniem kreatyniny w surowicy powyżej 3 mg/100 ml - zaburzenia metabolizmu aminokwasów cyklu mocznikowego, np. na tle defektu enzymatycznego - wrodzona nietolerancja fruktozy Ostrożnie: - konieczność kontroli stężenia mocznika w surowicy i moczu podczas stosowania dużych dawek - ciężkie zaburzenia czynności wątroby, gdzie szybkość wlewu dostosowuje się indywidualnie, aby uniknąć nudności i wymiotów - brak danych o stosowaniu u dzieci

Nie prowadzono badań dotyczących interakcji; dotychczas nie stwierdzono interakcji z innymi produktami leczniczymi.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: niezbyt często – nudności, wymioty, ból żołądka, wzdęcia, biegunka; wg innego ujęcia niezbyt często nudności, a rzadko wymioty. Bardzo rzadko – ból kończyn (zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej). Reakcje immunologiczne: z częstością nieznaną nadwrażliwość oraz reakcja anafilaktyczna. Działania niepożądane są zwykle przemijające i nie powodują konieczności odstawienia leku; ustępują po zmniejszeniu dawki lub szybkości wlewu.

Ciąża: brak danych klinicznych dotyczących stosowania podczas ciąży. Wpływ L-ornityny L-asparaginianu na reprodukcję oceniano jedynie w ograniczonym zakresie w badaniach eksperymentalnych na zwierzętach, dlatego należy unikać stosowania podczas ciąży. Jeżeli zastosowanie w okresie ciąży uważa się za konieczne, należy rozważyć potencjalną korzyść w stosunku do ryzyka. Laktacja: przeciwwskazany – nie wiadomo, czy L-ornityny L-asparaginian przenika do mleka kobiecego. Należy unikać stosowania w okresie karmienia piersią; jeżeli jednak uznaje się je za konieczne, należy rozważyć potencjalną korzyść w stosunku do ryzyka. Płodność: brak danych klinicznych dotyczących wpływu na płodność.

Zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn może być zaburzona przez chorobę podstawową stanowiącą wskazanie do stosowania.

Po podaniu wchłania się i natychmiast rozpada się na ornitynę i kwas asparaginowy. Okres półtrwania w fazie eliminacji obydwu aminokwasów wynosi 0,3-0,4 godziny. Część kwasu asparaginowego jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem.