Flortaucipir

Radiofarmaceutyk diagnostyczny do obrazowania ośrodkowego układu nerwowego; kod ATC V09AX07. Znacznik znakowany fluorem-18. Flortaucypir (18F) wiąże się z zagregowanym białkiem tau. W mózgu w przebiegu AD sparowane spiralnie skręcone włókna (PHF) tau tworzą agregaty łączące się w splątki neurofibrylarne (NFT) – element neuropatologicznej diagnostyki AD. In vitro wiąże się z PHF białka tau oczyszczonymi z homogenatów mózgu dawców z AD. Słabe wiązanie i słabą kolokalizację obserwowano dla agregatów tau w tauopatiach innych niż AD. In vivo jest w zróżnicowany sposób zatrzymywany w obszarach neokortykalnych zawierających zagregowane białko tau. Nie jest ukierunkowany na amyloid. Działanie farmakodynamiczne: w stężeniach chemicznych stosowanych w diagnostyce nie wykazuje aktywności farmakologicznej.

Radiofarmaceutyk przeznaczony wyłącznie do celów diagnostycznych. Flortaucypir (18F) stosowany w obrazowaniu mózgu metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) do oceny neokortykalnego rozmieszczenia zagregowanych splątków neurofibrylarnych białka tau (NFT) u dorosłych z zaburzeniami funkcji poznawczych, badanych pod kątem choroby Alzheimera. Uzupełnia ocenę kliniczną i inne badania diagnostyczne.

Podawany dożylnie. Zalecana pojedyncza dawka dożylna wynosi 370 MBq dla osoby dorosłej o masie ciała 70 kg, w objętości ≤10 ml. Wstrzyknięcie w bolusie, a następnie przepłukanie wenflonu ok. 10 ml roztworu chlorku sodu 9 mg/ml (0,9%) w celu pełnego podania dawki. Szczególne grupy: u osób w podeszłym wieku modyfikacja dawki ze względu na wiek nie jest konieczna. Nie badano u pacjentów z klinicznie istotną chorobą nerek lub wątroby; w tych stanach może wystąpić większa ekspozycja na promieniowanie, dlatego należy starannie rozważyć aktywność do podania. Nie ma zastosowania u dzieci i młodzieży. Pozyskiwanie obrazu: 20-minutowy obraz PET rozpoczynający się ok. 80 minut po wstrzyknięciu dożylnym. Pacjent leży na plecach z głową ułożoną tak, aby mózg wraz z móżdżkiem znajdował się centralnie w polu widzenia skanera PET. Rekonstrukcja obrazu powinna obejmować korektę atenuacji. Dla lokalizacji anatomicznej zaleca się jednoczesne wykonanie CT lub MR w celu uzyskania obrazów fuzyjnych PET-CT lub PET-MR.

Bezwzględne przeciwwskazania: Ostrożnie: - zaburzenia czynności nerek lub wątroby, ze względu na możliwą zwiększoną ekspozycję na promieniowanie - u pacjentów amyloido ujemnych, u których nie zaleca się stosowania - bliski kontakt z niemowlętami i kobietami w ciąży w ciągu pierwszych 4 godzin po podaniu

Nie prowadzono badań interakcji in vivo. Dane in vitro wskazują, że istotne klinicznie zmiany farmakokinetyki flortaucypiru (18F) wskutek interakcji z enzymami cytochromu lub glikoproteiną P są mało prawdopodobne; nie przewiduje się również wpływu flortaucypiru (18F) na farmakokinetykę innych leków.

Niezbyt często: ból głowy; zaburzenia smaku. Niezbyt często również ból w miejscu wstrzyknięcia. Niezbyt często podwyższone ciśnienie krwi, obejmujące nadciśnienie tętnicze, podwyższone skurczowe ciśnienie krwi i nadciśnieniowe stany pilne. Narażenie na promieniowanie jonizujące wiąże się z możliwością wywołania rozwoju nowotworu, a także wad wrodzonych; przy dawce skutecznej 9,6 mSv wynikającej z podania zalecanej aktywności 370 MBq prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych jest niewielkie.

Brak danych o stosowaniu u kobiet w ciąży; nie przeprowadzono badań reprodukcyjnych na zwierzętach z flortaucypirem (18F). Procedury z radionuklidami narażają płód na dawkę promieniowania, a każdy preparat radiofarmaceutyczny, w tym flortaucypir (18F), może uszkodzić płód. Stosowanie w ciąży nie jest zalecane; dopuszczalne wyłącznie badania niezbędne, gdy spodziewane korzyści znacznie przewyższają ryzyko dla matki i płodu. Kobiety w wieku rozrodczym: przed podaniem należy wykluczyć ciążę; brak miesiączki w terminie traktuje się jako ciążę do czasu wykluczenia. W razie wątpliwości preferowane są alternatywne metody bez promieniowania jonizującego. Bez skutecznej antykoncepcji zaleca się wstrzemięźliwość płciową przez 24 godziny (>10 okresów półtrwania 18F) po podaniu. W ciągu pierwszych 4 godzin po wstrzyknięciu ograniczyć bliski kontakt z niemowlętami, dziećmi i kobietami w ciąży. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy flortaucypir (18F) przenika do mleka kobiecego. Należy rozważyć odroczenie badania do zakończenia laktacji lub wybór odpowiedniejszego radiofarmaceutyku, uwzględniając wydzielanie związków promieniotwórczych z mlekiem. W razie konieczności podania przerwać karmienie piersią na 24 godziny i odrzucić pokarm odciągnięty w tym czasie. Płodność: wpływ flortaucypiru (18F) na płodność nie jest znany.

Nie wywiera istotnego klinicznie wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – brak wpływu lub wpływ nieistotny.

Szybko dystrybuowany i metabolizowany; po 5 min od wstrzyknięcia we krwi pozostaje <10% radioaktywności (18F), a po 10 min <5%. Wychwyt mózgowy: maksymalny w mózgu w ciągu kilku minut od podania, następnie stopniowy klirens swoisty regionalnie, z osiągnięciem pseudo-równowagi po ok. 80 min. W kontroli osób zdrowych retencja w korze i móżdżku niewielka. U amyloido-ujemnych osób starszych obserwowano wysoką retencję w splocie naczyniówkowym, prążkowiu i jądrach pnia mózgu – wiązanie poza obszarem docelowym. Eliminacja: w krążeniu w przedziale 80–100 min produkt macierzysty stanowi ok. 28–34%, resztę metabolity. Wydalanie głównie drogą wątrobowo-żółciową i nerkową. Okres półtrwania: bardzo szybkie usuwanie z krążenia po wstrzyknięciu dożylnym – radioaktywność osocza (macierzysty flortaucypir i metabolity) <10% teoretycznego maksimum po 5 min. Okres półtrwania radioaktywności wynosi 110 min. Zaburzenia nerek/wątroby: farmakokinetyki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nie opisano.