Flutemetamol

Radiofarmaceutyk diagnostyczny stosowany w obrazowaniu ośrodkowego układu nerwowego (kod ATC: V09AX04). Flutemetamol (18F) wiąże się z obecnymi w mózgu płytkami β-amyloidowymi. In vitro łączy się z neurytycznymi płytkami β-amyloidowymi, tworząc jedynie nieistotną liczbę wiązań ze splątkami neurofibrylarnymi. Umożliwia to oznaczenie rdzeniowych i rozproszonych złogów β-amyloidowych oraz płytek neurytycznych. Nie stwierdzono wiązania z rozpuszczalnymi formami β-amyloidu. In vivo wykrywa β-amyloidowe złogi rozproszone, o ile występują z dużą częstością. Mechanizm wiązania in vivo z innymi formacjami β-amyloidu, strukturami mózgowia lub receptorami pozostaje nieznany. Działanie farmakodynamiczne: w niskich stężeniach terapeutycznych flutemetamol (18F) nie wykazuje wykrywalnej aktywności farmakodynamicznej.

Radiofarmaceutyk wyłącznie do diagnostyki. Preparat radiofarmaceutyczny do pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) do obrazowania gęstości płytek neurytycznych β-amyloidu w mózgach dorosłych pacjentów z zaburzeniami poznawczymi, diagnozowanych w kierunku choroby Alzheimera oraz innych przyczyn zaburzeń poznawczych. Stosowany w połączeniu z oceną kliniczną.

Dorośli: zalecana aktywność wynosi 185 MBq flutemetamolu (18F) podawanego dożylnie jako bolus w ciągu około 40 sekund. Objętość wstrzyknięcia nie powinna być mniejsza niż 1 ml ani większa niż 10 ml. Osoby w podeszłym wieku: nie zaleca się modyfikacji dawki ze względu na wiek. Zaburzenia czynności nerek i wątroby: nie przebadano stosowania u pacjentów ze znacznym zaburzeniem czynności nerek lub wątroby; należy zwrócić szczególną uwagę na podawaną dawkę aktywności, gdyż w tej grupie możliwa jest zwiększona ekspozycja na promieniowanie. Dzieci i młodzież: brak właściwego zastosowania u dzieci i młodzieży. Sposób podania: wyłącznie dożylnie. Radioaktywność należy zmierzyć kalibratorem dawki bezpośrednio przed wstrzyknięciem. Podanie przez krótki cewnik dożylny (około 12,5 cm lub mniej) minimalizuje adsorpcję substancji czynnej w cewniku. Roztwór nie podlega rozcieńczaniu. Dawkę podaje się we wstrzyknięciu dożylnym (bolus) w ciągu około 40 sekund. W przypadku korzystania z linii dożylnej po wstrzyknięciu zestaw przepłukuje się 5–15 ml jałowego roztworu chlorku sodu 9 mg/ml (0,9%), aby zapewnić podanie całej dawki. Konieczne jest podanie dożylne, aby uniknąć napromieniowania wskutek miejscowego wynaczynienia oraz artefaktów obrazowych. Obrazowanie: obrazy pozyskuje się po 90 minutach od wstrzyknięcia, przy użyciu skanera PET w trybie trójwymiarowym z odpowiednimi korekcjami danych. Czas skanowania normalnie wynosi 20 minut.

Bezwzględne przeciwwskazania: - brak istotnych klinicznie (jedyne wskazane to nadwrażliwość na substancję czynną) Ostrożnie: - ryzyko nadwrażliwości lub reakcji anafilaktycznych – należy natychmiast zaprzestać podawania i w razie potrzeby wdrożyć leczenie dożylne - konieczne przygotowanie środków i sprzętu medycznego do natychmiastowej interwencji, np. rurki dotchawicznej oraz respiratora - niewydolność nerek oraz zaburzenia czynności wątroby z uwagi na możliwą zwiększoną ekspozycję na promieniowanie, ponieważ flutemetamol (18F) jest wydalany głównie drogą wątrobowo-żółciową, a pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby są bardziej narażeni na promieniowanie - choroba alkoholowa, a także choroba wątroby lub padaczka z uwagi na zawartość etanolu - ograniczenie bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży przez pierwsze 24 godziny po wstrzyknięciu - zawartość polisorbatu 80, który może powodować reakcje alergiczne

Nie prowadzono badań farmakodynamicznych interakcji typu lek–lek oceniających, czy i w jakim stopniu inne przyjmowane jednocześnie produkty lecznicze mogą zmieniać obraz uzyskany po podaniu flutemetamolu (18F). Nie przeprowadzono także badań interakcji in vivo. W badaniach wiązania in vitro nie wykazano zakłócania wiązania flutemetamolu (18F) z płytkami β-amyloidu w obecności innych produktów leczniczych często przyjmowanych przez pacjentów z chorobą Alzheimera.

Profil bezpieczeństwa oparty na danych od 831 osób. Ekspozycja na promieniowanie jonizujące jest powiązana z wywołaniem nowotworów i potencjalnym rozwojem wad wrodzonych. Przy maksymalnej zalecanej aktywności 185 MBq flutemetamolu (18F) dawka skuteczna wynosi około 5,9 mSv, wobec czego prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych jest niewielkie. Często: zaczerwienienie; zwiększenie ciśnienia tętniczego. Niezbyt często: reakcja anafilaktoidalna; niepokój; zawroty głowy; ból głowy; niedoczulica; hipotonia; zaburzenie smaku; drżenie; obrzęk oczu; zawroty głowy pochodzenia błędnikowego; palpitacje; bladość; duszności; hiperwentylacja; podrażnienie gardła; nudności; wymioty; niestrawność; dyskomfort w jamie brzusznej; dyskomfort w ustach; niedoczulica twarzy; świąd; wysypka; napięta skóra; obrzęk twarzy; ból pleców; sztywność mięśni; ból mięśniowo-szkieletowy; zaburzenia erekcji; dyskomfort w klatce piersiowej; odczucie gorąca; astenia; zmęczenie; złe samopoczucie; uczucie zimna; ból w miejscu wstrzyknięcia; odma; gorączka; zmniejszenie stężenia glukozy we krwi; zwiększenie aktywności dehydrogenazy kwasu mlekowego we krwi; zwiększenie liczby neutrofilów; zwiększona częstość oddechów. Reakcje nadwrażliwości: mogą przebiegać jako obrzęk oczu/twarzy, bladość, duszności, podrażnienie gardła, wymioty, wysypka, pokrzywka, napięcie skóry, ucisk w klatce piersiowej.

Ciąża: brak badań u kobiet w ciąży oraz badań na zwierzętach oceniających wpływ flutemetamolu (18F) na rozrodczość. Ze względu na charakter radiofarmaceutyku procedury z użyciem radionuklidów u kobiet w ciąży wiążą się z narażeniem płodu na dawkę promieniowania. W okresie ciąży należy wykonywać wyłącznie badania niezbędne, gdy spodziewane korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko dla matki i płodu. W razie wątpliwości co do ciąży konieczne jest ustalenie, czy kobieta w wieku rozrodczym nie jest w ciąży; każdą kobietę z brakiem miesiączki traktuje się jak ciężarną do czasu wykluczenia ciąży, a przy niepewności (brak miesiączki, nieregularne cykle) należy rozważyć alternatywne techniki niewykorzystujące promieniowania jonizującego, jeśli są dostępne. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy flutemetamol (18F) przenika do mleka kobiecego. Przed podaniem należy rozważyć opóźnienie badania do zakończenia karmienia piersią oraz dobór radiofarmaceutyku uwzględniający przenikanie aktywności do mleka. Gdy podanie jest konieczne, karmienie piersią przerywa się na 24 godziny, a ściągnięty w tym czasie pokarm usuwa. Ponadto w ciągu pierwszych 24 godzin po wstrzyknięciu należy ograniczyć bliski kontakt z małymi dziećmi. Płodność: nie przeprowadzono badań wpływu na płodność.

Nie wywiera istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Może jednak wywoływać przemijające zawroty głowy oraz zawroty głowy pochodzenia błędnikowego. Do czasu ustąpienia tych objawów należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów, obsługi skomplikowanych maszyn oraz innych potencjalnie niebezpiecznych czynności.

Dystrybucja: rozprowadzany po całym organizmie w ciągu kilku minut od wstrzyknięcia; po 20 min ok. 20% aktywnego składnika pozostaje w układzie krążenia, wartość ta spada do 10% po 180 min. Wychwyt mózgowy: maksymalny wychwyt w mózgu ok. 7% wstrzykniętej dawki w ciągu dwóch minut od podania; następnie szybkie wydalanie z mózgu w ciągu pierwszych 90 min (zalecany czas rozpoczęcia skanowania), po tym czasie proces bardziej stopniowy. Największa kumulacja aktywności w ścianie jelita cienkiego, wątrobie, ścianie pęcherza moczowego, ścianie górnego odcinka jelita grubego oraz ścianie pęcherzyka żółciowego. Retencja mózgowa: u osób zdrowych niskie poziomy retencji w korze mózgowej, najwyższy wychwyt w moście oraz innych obszarach istoty białej; u pacjentów z AD obszary korowe i prążkowia wykazują znacznie większy wychwyt niż u osób zdrowych, natomiast retencja w moście i istocie białej pozostaje wysoka, tak jak w grupie kontrolnej. Metabolizm: po 20 min od wstrzyknięcia 75% radioaktywności w osoczu w formie polarnych metabolitów; po 180 min – 90% radioaktywności w osoczu w formie polarnych metabolitów. Eliminacja: szybkie usuwanie z układu krążenia przez drogi jelitowe i moczowe; wydalanie nerkowe ok. 37% oraz wątrobowo-żółciowe ok. 52%. Okres półtrwania: pozorny 4,5 godziny, okres półtrwania radioizotopu 110 min. Zaburzenia czynności nerek/wątroby: farmakokinetyka u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nieopisana.