Folitropina delta

Rekombinowane ludzkie FSH (folitropina); gonadotropina – hormony płciowe i modulatory układu płciowego; kod ATC G03GA10. Hormon folikulotropowy jest wydzielany przez przedni płat przysadki wraz z hormonem luteinizującym; gonadotropiny te pobudzają prawidłową czynność gonad oraz wydzielanie hormonów płciowych u obu płci – u kobiet FSH stymuluje rozwój i dojrzewanie pęcherzyków oraz komórek jajowych, u mężczyzn uczestniczy w spermatogenezie. Najistotniejszym efektem pozajelitowego podania FSH jest rozwój wielu dojrzałych pęcherzyków Graafa. Charakterystyka cząsteczki: folitropina delta to rekombinowane ludzkie FSH o sekwencjach aminokwasowych obu podjednostek identycznych z endogennym ludzkim FSH. Produkowana w ludzkiej linii komórkowej PER.C6, wskutek czego profil glikozylacji różni się od folitropiny alfa i folitropiny beta.

Kontrolowana stymulacja jajników w celu uzyskania rozwoju mnogich pęcherzyków u kobiet poddawanych technikom wspomaganego rozrodu (ART) – m.in. zapłodnieniu pozaustrojowemu (IVF) lub docytoplazmatycznemu wstrzyknięciu plemnika do komórki jajowej (ICSI).

Dawkowanie ustalane indywidualnie, tak aby uzyskać reakcję jajników o korzystnym profilu skuteczności i bezpieczeństwa. Dawkowanie wyrażane w mikrogramach; schemat swoisty dla folitropiny delta – dawki w mikrogramach nie można przenosić na inne gonadotropiny. Pierwszy cykl: indywidualną dawkę dobową ustala się na podstawie stężenia hormonu antymüllerowskiego (AMH) w surowicy oraz masy ciała. Podstawą jest aktualny pomiar AMH (z ostatnich 12 miesięcy) wykonany testem ELECSYS AMH Plus (Roche), alternatywnie ACCESS AMH Advanced (Beckman Coulter) lub LUMIPULSE G AMH (Fujirebio). Stężenie AMH należy wyrazić w pmol/l i zaokrąglić do najbliższej liczby całkowitej. Wynik podany w ng/ml przelicza się na pmol/l, mnożąc przez 7,14. Ustaloną dawkę dobową utrzymuje się przez cały okres stymulacji. Rozpoczęcie leczenia zależne od protokołu: w protokole z antagonistą GnRH podawanie rozpoczyna się w 2. lub 3. dniu po rozpoczęciu krwawienia miesiączkowego; w protokole z zahamowaniem osi podwzgórze-przysadka-jajnik z agonistą GnRH – najpóźniej po 2 tygodniach od rozpoczęcia leczenia agonistą. Leczenie kontynuuje się do uzyskania odpowiedniego rozwoju pęcherzyków (≥3 pęcherzyki ≥17 mm), co następuje w zakresie od 5 do 20 dni. Przy desensytyzacji przysadki agonistą GnRH konieczny może być dłuższy czas stymulacji i większa dawka całkowita. Indukcja ostatecznej dojrzałości pęcherzyków: jednorazowe wstrzyknięcie 250 mikrogramów rekombinowanej ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG) lub 5000 IU hCG. Przy nadmiernej reakcji jajników (≥25 pęcherzyków ≥12 mm) leczenie należy przerwać, a hCG nie podawać. Kolejne cykle: dawkę dobową utrzymuje się lub modyfikuje zależnie od reakcji jajników w poprzednim cyklu. Przy odpowiedniej reakcji bez OHSS stosuje się tę samą dawkę dobową. Przy niewystarczającej reakcji dawkę zwiększa się o 25% lub 50%, stosownie do stopnia reakcji. Przy nadmiernej reakcji dawkę zmniejsza się o 20% lub 33%. Po epizodzie OHSS lub przy stwierdzonym ryzyku OHSS w poprzednim cyklu dawkę zmniejsza się o 33% względem cyklu, w którym wystąpił OHSS lub jego ryzyko. Maksymalna dawka dobowa: 24 mikrogramy. Populacje szczególne: stosowanie u osób w podeszłym wieku nie jest właściwe; stosowanie u dzieci i młodzieży nie jest właściwe. Dostępne ograniczone dane nie wskazują na potrzebę innego schematu dawkowania w tej grupie pacjentek. Droga podania: podskórnie, najlepiej w ścianę jamy brzusznej. Pierwsze wstrzyknięcie należy wykonać pod bezpośrednim nadzorem medycznym.

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji; nie zgłaszano istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami i takie interakcje nie są spodziewane. W praktyce klinicznej łączona z gonadotropiną kosmówkową: po zakończeniu leczenia, po 1–2 dniach, podaje się pojedynczą dawkę gonadotropiny kosmówkowej 5000–10 000 j. w celu wywołania owulacji. W ramach technik wspomaganego rozrodu jednorazową dawkę gonadotropiny kosmówkowej do 10 000 j. stosuje się do wyzwolenia końcowego dojrzewania pęcherzyków, a pobranie oocytów wykonuje się około 35 godzin później. Kojarzona także z analogiem gonadoreliny: w celu zahamowania czynności przysadki analog gonadoreliny rozpoczyna się zwykle około 2 tygodni przed folitropiną, a następnie oba stosuje się razem aż do uzyskania odpowiedniego rozwoju pęcherzyków. W leczeniu niepłodności męskiej łączona z gonadotropiną kosmówkową: przed rozpoczęciem terapii folitropiną podaje się gonadotropinę kosmówkową w celu zwiększenia stężenia testosteronu w surowicy do zakresu prawidłowego, co może trwać 3–6 miesięcy.

Najczęściej: zespół hiperstymulacji jajników (OHSS), ból głowy, ból miednicy, nudności oraz uczucie zmęczenia; częstość tych objawów może maleć w kolejnych cyklach leczenia. Często: OHSS oraz ból miednicy (obejmujący dolegliwości w obrębie miednicy i ból przydatków macicy); nudności; uczucie zmęczenia. Niezbyt często: zawroty głowy; biegunka, wymioty, zaparcie, dyskomfort w jamie brzusznej (w tym ból i rozdęcie brzucha); krwawienie z pochwy, dyskomfort w obrębie piersi (ból, obrzęk, tkliwość piersi i (lub) ból sutków). OHSS: naturalnie występujące zagrożenie związane ze stymulacją jajników; objawy żołądkowo-jelitowe obejmują ból brzucha, dyskomfort i rozdęcie w jamie brzusznej, nudności, wymioty i biegunkę. Rzadko: skręt jajnika oraz zdarzenia zakrzepowo-zatorowe jako powikłania stymulacji jajników. Immunogenność: rozwój przeciwciał anty-FSH stanowi potencjalne ryzyko leczenia gonadotropinami.

Niewskazany w ciąży. Brak danych o nieumyślnym podaniu kobietom ciężarnym. W praktyce klinicznej stymulacji jajników gonadotropinami nie obserwowano działania teratogennego. W badaniach na zwierzętach toksyczny wpływ na reprodukcję po dawkach przekraczających maksymalną dawkę zalecaną u ludzi. Niewskazany w okresie karmienia piersią. Wskazany w leczeniu niepłodności.

Nie wywiera wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie powolne po podaniu podskórnym lub domięśniowym; bezwzględna biodostępność ok. 70 do 80%. Maksymalne stężenie w osoczu występuje ok. 12 godz. po wstrzyknięciu podskórnym lub domięśniowym. Kumulacja przy dawkach wielokrotnych, ze stanem stacjonarnym w ciągu 3 do 5 dni. Eliminacja powolna, z końcowym okresem półtrwania w zakresie 12 do 70 godzin. Ok. jednej ósmej dawki wydalane z moczem.