Monografia substancji czynnej
Mykofenolan mofetylu
Mycophenolas mofetil
Monografia
Lek immunosupresyjny. Kwas mykofenolowy pochodzi z Penicillium stoloniferum; jest odwracalnym inhibitorem dehydrogenazy inozynomonofosforanu, przez co blokuje syntezę puryn i działa silnie cytostatycznie na limfocyty T i B. Postać podawana to estry i sole: mykofenolan mofetylu jest 2-morfolinoetylowym estrem MPA, a MPA jest selektywnym, niekompetycyjnym i odwracalnym inhibitorem IMPDH, hamującym syntezę de novo nukleotydów guaninowych bez wbudowywania się w strukturę DNA. Selektywność wobec limfocytów: proliferacja limfocytów T i B jest wybitnie uzależniona od syntezy puryn de novo, podczas gdy komórki innego typu dysponują alternatywnymi drogami syntezy, dlatego MPA wywiera silniejsze działanie cytostatyczne na limfocyty niż na inne komórki. Ponadto poza hamowaniem IMPDH prowadzącym do deprywacji limfocytów, MPA wpływa na komórkowe punkty kontrolne odpowiedzialne za programowanie metaboliczne limfocytów – w ludzkich limfocytach T CD4+ przesuwa aktywność transkrypcyjną ze stanu proliferacyjnego do procesów katabolicznych istotnych dla metabolizmu i przeżycia, co prowadzi do stanu anergii limfocytów T, w którym komórki przestają reagować na swój swoisty antygen.
W skojarzeniu z cyklosporyną i kortykosteroidami, w profilaktyce ostrego odrzucania przeszczepów u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży (w wieku od 1 roku do 18 lat) będących biorcami allogenicznych przeszczepów nerek, serca lub wątroby.
Leczenie powinien rozpoczynać i kontynuować lekarz doświadczony w prowadzeniu pacjentów po przeszczepieniu narządów. Droga podania: podanie doustne. Dorośli: Przeszczepienie nerki – leczenie należy rozpocząć w ciągu pierwszych 72 godzin po transplantacji. Dawka zalecana u pacjentów po przeszczepieniu nerki wynosi 1 g dwa razy na dobę (dawka dobowa 2 g). Przeszczepienie serca – leczenie należy rozpocząć w ciągu pierwszych 5 dni po transplantacji. Dawka zalecana u pacjentów po przeszczepieniu serca wynosi 1,5 g dwa razy na dobę (dawka dobowa 3 g). Przeszczepienie wątroby – przez pierwsze 4 dni po transplantacji wątroby należy stosować leczenie dożylną postacią mykofenolanu mofetylu, a następnie wprowadzić postać doustną mykofenolanu mofetylu, gdy tylko będzie to tolerowane. Zalecana doustna dawka u pacjentów po przeszczepieniu wątroby wynosi 1,5 g dwa razy na dobę (dawka dobowa 3 g). Dzieci i młodzież (1–18 lat): Informacje dotyczące dawkowania u dzieci i młodzieży odnoszą się do wszystkich doustnych postaci produktów zawierających mykofenolan mofetylu; nie należy zamieniać różnych postaci doustnych bez nadzoru klinicznego. Zalecana dawka początkowa u dzieci i młodzieży będących biorcami przeszczepów nerek, serca i wątroby wynosi 600 mg/m² pc. doustnie dwa razy na dobę (początkowa całkowita dawka dobowa nie może przekraczać 2 g lub 10 ml zawiesiny doustnej). Dawkę i postać produktu należy ustalać indywidualnie na podstawie oceny klinicznej. Po przeszczepieniu serca lub wątroby: jeśli zalecana dawka początkowa jest dobrze tolerowana, ale nie pozwala osiągnąć klinicznie wystarczającej immunosupresji, dawkę można zwiększyć do 900 mg/m² pc. dwa razy na dobę (maksymalna całkowita dawka dobowa 3 g lub 15 ml zawiesiny doustnej). Po przeszczepieniu nerki: zalecana dawka podtrzymująca wynosi 600 mg/m² dwa razy na dobę (maksymalna całkowita dawka dobowa 2 g lub 10 ml zawiesiny doustnej). Dawkowanie zawiesiny doustnej wg powierzchni ciała (dwa razy na dobę), schemat 600 mg/m²: pc. 0,5 m² → 300 mg (1,5 ml); 0,58 m² → 350 mg (1,75 ml); 0,67 m² → 400 mg (2,0 ml); 0,75 m² → 450 mg (2,25 ml); 0,83 m² → 500 mg (2,5 ml); 0,92 m² → 550 mg (2,75 ml); 1,0 m² → 600 mg (3,0 ml); 1,08 m² → 650 mg (3,25 ml); 1,17 m² → 700 mg (3,5 ml); 1,25 m² → 750 mg (3,75 ml); 1,33 m² → 800 mg (4,0 ml). Schemat 900 mg/m²: pc. 0,5 m² → 450 mg (2,25 ml); 0,56 m² → 500 mg (2,5 ml); 0,61 m² → 550 mg (2,75 ml); 0,67 m² → 600 mg (3,0 ml); 0,72 m² → 650 mg (3,25 ml); 0,78 m² → 700 mg (3,5 ml); 0,89 m² → 800 mg (4,0 ml); 1,0 m² → 900 mg (4,5 ml); 1,11 m² → 1000 mg (5,0 ml); 1,22 m² → 1100 mg (5,5 ml); 1,33 m² → 1200 mg (6,0 ml). Powierzchnię ciała oblicza się wg wzoru Mostellera: pc. (m²) = √((wzrost (cm) × masa ciała (kg))/3600); aby podać dawki przekraczające 5 ml, lek pobiera się dwukrotnie, każdorazowo co najmniej 1 ml. Jeśli to możliwe, u pacjentów zdolnych do połykania należy zmienić postać leku na tabletki lub kapsułki. Osoby w podeszłym wieku: dawka 1 g dwa razy na dobę u pacjentów po przeszczepieniu nerki oraz 1,5 g dwa razy na dobę u pacjentów po przeszczepieniu serca lub wątroby jest odpowiednia również dla pacjentów w podeszłym wieku. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby: nie ma potrzeby zmiany dawkowania leku po przeszczepieniu nerki u pacjentów z ciężkim uszkodzeniem miąższu wątroby. Brak danych dotyczących pacjentów po przeszczepieniu serca z ciężkim uszkodzeniem miąższu wątroby. Ostry epizod odrzucania przeszczepu (dorośli): kwas mykofenolowy (MPA) jest aktywnym metabolitem mykofenolanu mofetylu; odrzucanie przeszczepionej nerki nie prowadzi do zmian farmakokinetyki MPA, więc nie jest wymagane zmniejszenie dawki ani przerwanie leczenia. Nie ma podstaw do modyfikacji dawki po wystąpieniu odrzucania przeszczepionego serca; brak danych dotyczących farmakokinetyki podczas odrzucania przeszczepionej wątroby. U dzieci i młodzieży będących biorcami przeszczepów brak danych dotyczących leczenia pierwszego epizodu odrzucania lub odrzucania opornego na leczenie. Sonda: w razie potrzeby zawiesinę doustną (1 g/5 ml) można podawać przez sondę nosowo-żołądkową o wielkości co najmniej 8 French (wewnętrzna średnica co najmniej 1,7 mm).
Bezwzględne przeciwwskazania: - kobiety w wieku rozrodczym niestosujące wysoce skutecznej antykoncepcji - rozpoczęcie leczenia u kobiety w wieku rozrodczym bez uprzedniego wykluczenia ciąży testem ciążowym - ciąża, ze względu na silne działanie teratogenne, chyba że brak odpowiedniej alternatywy zapobiegania odrzucaniu przeszczepu - karmienie piersią Ostrożnie: - czynna, poważna choroba przewodu pokarmowego - wrodzony niedobór transferazy hipoksantynowo-guaninowo-fosforybozylowej (HGPRT), tj. zespół Lesch-Nyhana lub Kelley-Seegmillera - ryzyko neutropenii wymagające monitorowania morfologii - zwiększone ryzyko chłoniaków i nowotworów skóry w skojarzonej immunosupresji - zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, sepsy i zakażeń zakończonych zgonem - ryzyko reaktywacji latentnych zakażeń wirusowych, w tym WZW typu B lub C oraz zakażeń poliomawirusowych (nefropatia BK, PML związana z wirusem JC) - możliwość ciężkiego przebiegu zakażenia COVID-19 - hipogammaglobulinemia z nawracającymi zakażeniami wymagająca oznaczania immunoglobulin - ryzyko rozstrzeni oskrzeli oraz śródmiąższowej choroby płuc i zwłóknienia płuc - pacjenci w podeszłym wieku, u których większe jest ryzyko zakażeń (w tym inwazyjnej choroby cytomegalowirusowej), krwotoków z przewodu pokarmowego i obrzęku płuc - dzieci poniżej 6 lat, z większą częstością chłoniaków, nowotworów złośliwych oraz zaburzeń krwi u biorców przeszczepu serca - skojarzenie z syrolimusem o nieokreślonym stosunku ryzyka do korzyści - jednoczesne podawanie z azatiopryną - wrodzona nietolerancja fruktozy z uwagi na zawartość sorbitolu - fenyloketonuria z uwagi na zawartość aspartamu w postaci zawiesiny doustnej
Interakcje na tle wydzielania kanalikowego: substancje eliminowane drogą sekrecji cewkowej mogą konkurować z MPAG o ten mechanizm, co może zwiększać stężenia w osoczu MPAG lub drugiej substancji; jednoczesne podawanie probenecydu u małp trzykrotnie zwiększa AUC MPAG. Przy równoczesnym stosowaniu acyklowiru obserwowano większe stężenia acyklowiru w osoczu w porównaniu z podawaniem osobnym; ponieważ w zaburzeniu czynności nerek rośnie stężenie zarówno MPAG, jak i acyklowiru, możliwe jest konkurowanie o sekrecję cewkową mykofenolanu mofetylu i acyklowiru oraz jego proleku – walacyklowiru, z dalszym wzrostem ich stężeń. Analogicznie jednoczesne podanie mykofenolanu i gancyklowiru (konkurujących o wydzielanie cewkowe) zwiększa stężenia MPAG i gancyklowiru w surowicy; nie oczekuje się istotnej zmiany farmakokinetyki MPA i zmiana dawki nie jest wymagana, ale u chorych z niewydolnością nerek otrzymujących gancyklowir lub walgancyklowir należy ściśle przestrzegać dawkowania gancyklowiru i uważnie monitorować pacjentów. Zmniejszenie ekspozycji na MPA: leki zobojętniające sok żołądkowy (wodorotlenek magnezu i glinu) oraz inhibitory pompy protonowej (m.in. lanzoprazol, pantoprazol) zmniejszają narażenie na MPA; efekt leków zobojętniających jest znacznie mniejszy niż inhibitorów pompy protonowej. Nie stwierdzono istotnych różnic w odsetku odrzucania ani utraty przeszczepu przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów pompy protonowej. Leki wpływające na krążenie jelitowo-wątrobowe: ostrożność zalecana przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na recyrkulację jelitowo-wątrobową (np. cholestyramina, cyklosporyna A, antybiotyki), z uwagi na możliwe zmniejszenie skuteczności. Cholestyramina 4 g trzy razy na dobę przez 4 dni zmniejszała AUC MPA o 40% po pojedynczej dawce mykofenolanu. Mykofenolan nie wpływa na farmakokinetykę cyklosporyny A, natomiast cyklosporyna zaburza krążenie jelitowo-wątrobowe MPA, zmniejszając ekspozycję MPA o 30–50% u biorców przeszczepionej nerki w porównaniu z chorymi otrzymującymi syrolimus lub belatacept; po odstawieniu cyklosporyny należy spodziewać się wzrostu AUC MPA o około 30%. Antybiotyki: leki eliminujące bakterie jelitowe wytwarzające β-glukuronidazę (aminoglikozydy, cefalosporyny, fluorochinolony, penicyliny) mogą zaburzać krążenie jelitowo-wątrobowe MPAG/MPA i zmniejszać ekspozycję ogólnoustrojową MPA. Cyprofloksacyna lub amoksycylina z kwasem klawulanowym zmniejszały stężenie minimalne MPA o około 50% bezpośrednio po rozpoczęciu podawania, a efekt słabł podczas dalszego stosowania i ustępował w ciągu kilku dni po zakończeniu antybiotykoterapii. Norfloksacyna lub metronidazol osobno nie wykazywały znaczących interakcji, natomiast ich skojarzenie zmniejszało ekspozycję MPA o około 30% po pojedynczej dawce. Trimetoprim/sulfametoksazol nie wpływał na biodostępność MPA. Leki wpływające na glukuronidację: mogą zmieniać ekspozycję na MPA, dlatego zalecana jest ostrożność. Izawukonazol zwiększał ekspozycję na MPA (AUC) o 35%. Telmisartan zmniejszał stężenia MPA o około 30%, zmieniając wydalanie MPA poprzez zwiększenie ekspresji PPAR gamma, co nasila ekspresję i aktywność UGT1A9. Ryfampicyna: u pacjentów nieotrzymujących cyklosporyny zmniejsza ekspozycję (AUC) MPA o 18–70%, dlatego należy monitorować ekspozycję MPA i odpowiednio dostosować dawkę. Sewelamer: zmniejsza Cmax i AUC MPA odpowiednio o 30% i 25% bez następstw klinicznych; zaleca się podawanie mykofenolanu co najmniej godzinę przed lub trzy godziny po sewelamerze, aby zminimalizować wpływ na wchłanianie MPA. Takrolimus: u biorców przeszczepionej wątroby takrolimus nie zmieniał istotnie AUC ani Cmax MPA, natomiast wielokrotne podawanie mykofenolanu (1,5 g dwa razy na dobę) zwiększało AUC takrolimusu o około 20%; u pacjentów po przeszczepieniu nerki mykofenolan wydaje się nie wpływać na stężenie takrolimusu. Doustne środki antykoncepcyjne: jednoczesne podawanie mykofenolanu nie wpływa w stopniu istotnym klinicznie na ich farmakokinetykę ani farmakodynamikę. Szczepionki: żywych szczepionek nie należy stosować u chorych z zaburzoną odpowiedzią immunologiczną, a wytwarzanie przeciwciał w odpowiedzi na inne szczepionki może być zmniejszone.
Do najczęstszych i najcięższych działań niepożądanych w skojarzeniu z cyklosporyną i kortykosteroidami należą biegunka (do 52,6%), leukopenia (do 45,8%), zakażenia bakteryjne (do 39,9%) i wymioty (do 39,1%). Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: bardzo często zakażenia bakteryjne i wirusowe; zakażenia grzybicze często (przeszczep nerki), bardzo często (przeszczep wątroby i serca); zakażenia pierwotniacze niezbyt często. U wszystkich leczonych immunosupresyjnie istnieje zwiększone ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych (z których część może prowadzić do zgonu), w tym zakażeń oportunistycznych i reaktywacji utajonego zakażenia wirusowego; ryzyko rośnie wraz ze zwiększaniem całkowitego działania immunosupresyjnego. Najcięższymi zakażeniami były: posocznica, zapalenie otrzewnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wsierdzia, gruźlica i atypowe zakażenie prątkowe. Najczęstszymi infekcjami oportunistycznymi były zakażenie skóry i śluzówek Candida, wiremia i objawowe zakażenie wirusem CMV (u 13,5% chorych) oraz zakażenie wirusem Herpes simplex. Zgłaszano też przypadki nefropatii związanej z wirusem BK oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z wirusem JC. Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone: często łagodny nowotwór skóry i inny nowotwór; chłoniak oraz choroba limfoproliferacyjna niezbyt często. U chorych leczonych immunosupresyjnie zwiększone jest ryzyko chłoniaków i innych nowotworów, szczególnie skóry. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: bardzo często niedokrwistość i leukopenia; często krwawy wylew podskórny, leukocytoza, pancytopenia i małopłytkowość; niezbyt często wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa i niewydolność szpiku kostnego. Cytopenie (leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość, pancytopenia) mogą prowadzić lub przyczyniać się do zakażeń i krwotoków. Zgłaszano agranulocytozę i neutropenię, dlatego zaleca się regularne monitorowanie. Odnotowano przypadki niedokrwistości aplastycznej i niewydolności szpiku kostnego, z których część zakończyła się zgonem. Ponadto obserwowano pojedyncze przypadki nieprawidłowej morfologii neutrofilów, w tym nabytą anomalię Pelgera-Hueta, niezwiązaną z zaburzoną czynnością neutrofilów. Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: bardzo często hipercholesterolemia i hipofosfatemia (przeszczep nerki); często kwasica, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia, dna moczanowa oraz zmniejszenie masy ciała. Zaburzenia psychiczne: często stan splątania, depresja, bezsenność i lęk; niezbyt często pobudzenie i nietypowe myślenie. Zaburzenia układu nerwowego: bardzo często ból głowy; często zawroty głowy, hipertonia, parestezje, senność, drżenie i drgawki; niezbyt często zaburzenia smaku. Zaburzenia serca i naczyniowe: często tachykardia; bardzo często nadciśnienie; często hipotensja, zakrzepica żylna i rozszerzenie naczyń; niezbyt często torbiel limfatyczna. Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: bardzo często kaszel i duszność; często wysięk opłucnowy; niezbyt często rozstrzenie oskrzeli i choroba śródmiąższowa płuc; bardzo rzadko zwłóknienie płuc (przeszczep nerki). Zgłaszano pojedyncze przypadki choroby śródmiąższowej płuc i włóknienia płuc, niekiedy zakończone zgonem, a także rozstrzeni płuc u dzieci i dorosłych. Zaburzenia żołądka i jelit: bardzo często ból brzucha, zaparcie, biegunka, niestrawność, nudności i wymioty; często uczucie rozdęcia brzucha, zapalenie okrężnicy, zmniejszone łaknienie, zapalenie przełyku, wzdęcia, zapalenie żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, wrzód przewodu pokarmowego, przerost dziąseł, niedrożność jelita, owrzodzenie ust i zapalenie jamy ustnej; niezbyt często zapalenie trzustki oraz odbijanie ze zwracaniem treści pokarmowej. Najcięższymi zaburzeniami były owrzodzenie i krwotok. Często zgłaszano wrzody jamy ustnej, przełyku, żołądka, dwunastnicy i jelit, często powikłane krwotokiem, a także krwawe wymioty, czarne stolce oraz krwotoczne postaci zapalenia żołądka i okrężnicy, przy czym najczęstszymi były biegunka, nudności i wymioty; badanie endoskopowe wykazało pojedyncze przypadki zaniku kosmków jelitowych. Zaburzenia układu immunologicznego: nadwrażliwość niezbyt często (przeszczep nerki); reakcje anafilaktyczne z częstością nieznaną; hipogammaglobulinemia niezbyt często (przeszczep nerki). Raportowano reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne; zgłaszano też przypadki hipogammaglobulinemii w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: często zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, dehydrogenazy mleczanowej i enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby oraz hiperbilirubinemia; niezbyt często żółtaczka. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: często trądzik, łysienie, wysypka i przerost skóry. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: często bóle stawów i osłabienie mięśni; bardzo często bóle mięśniowo-szkieletowe, takie jak bóle mięśni oraz ból szyi i pleców. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: bardzo często krwiomocz; często zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi i zaburzenia czynności nerek; niezbyt często zwiększenie stężenia mocznika we krwi. Zaburzenia ogólne: bardzo często osłabienie, obrzęk i gorączka; często dreszcze, przepuklina, złe samopoczucie i ból; niezbyt często ostry zespół zapalny związany z hamowaniem syntezy puryn de novo. Bardzo często zgłaszano obrzęk, w tym obrzęki obwodowe, obrzęki twarzy i moszny. Opisywano ostry zespół zapalny związany z hamowaniem syntezy puryn de novo – paradoksalną reakcję prozapalną z gorączką, bólem stawów, zapaleniem stawów, bólem mięśni i podwyższonymi markerami stanu zapalnego, z szybką poprawą po odstawieniu. Ciąża: zgłaszano przypadki samoistnego poronienia, głównie w pierwszym trymestrze, oraz przypadki wad wrodzonych u dzieci pacjentek narażonych na substancję w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi. Dzieci i młodzież: profil bezpieczeństwa jest zasadniczo podobny do obserwowanego u dorosłych. U dzieci w wieku poniżej 6 lat stwierdzono większą częstość ciężkiej biegunki (często, 9,1%) oraz kandydozy śluzówkowo-skórnej (bardzo często, 21,2%) w porównaniu ze starszymi dziećmi i młodzieżą. Dane po wprowadzeniu do obrotu wskazują u dzieci poniżej 6 lat na większą częstość: chłoniaków i innych nowotworów złośliwych, szczególnie potransplantacyjnej choroby limfoproliferacyjnej po przeszczepieniu serca; zaburzeń krwi i układu chłonnego, w tym niedokrwistości i neutropenii po przeszczepieniu serca; oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych, w tym biegunki i wymiotów. Pacjenci w wieku poniżej 2 lat po przeszczepieniu nerki mogą być bardziej narażeni na zakażenia i zdarzenia w obrębie układu oddechowego. Osoby w podeszłym wieku: osoby ≥65 lat są zwykle narażone na zwiększone ryzyko działań niepożądanych z powodu immunosupresji – może być u nich znacznie zwiększone ryzyko pewnych zakażeń (w tym narządowej postaci zakażenia wirusem CMV), krwawienia z przewodu pokarmowego oraz obrzęku płuc.
Silny teratogen u człowieka; podawany w czasie ciąży zwiększa ryzyko samoistnych poronień i wad wrodzonych. Przeciwwskazany w ciąży, chyba że brak odpowiedniej alternatywnej metody zapobiegania odrzuceniu przeszczepu. Skala ryzyka: samoistne poronienia zgłaszano u 45–49% kobiet w ciąży narażonych na mykofenolan mofetylu, wobec 12–33% u pacjentek po przeszczepieniu narządów miąższowych leczonych innymi lekami immunosupresyjnymi. Wady wrodzone występowały w 23–27% żywych urodzeń w razie narażenia matki w ciąży, w porównaniu do 2–3% w populacji ogólnej oraz ok. 4–5% u pacjentek po przeszczepieniu narządów miąższowych leczonych innymi lekami immunosupresyjnymi. Charakter wad rozwojowych: po wprowadzeniu do obrotu u dzieci pacjentek przyjmujących w ciąży mykofenolan w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi obserwowano wrodzone wady rozwojowe, w tym liczne wady. Najczęściej: nieprawidłowości ucha (m.in. nieprawidłowo uformowane lub brak ucha zewnętrznego, zarośnięcie zewnętrznego kanału słuchowego); wady twarzy – rozszczep wargi, rozszczep podniebienia, małożuchwie, hiperteloryzm oczny; nieprawidłowości oka (szczelina, coloboma); wrodzone wady serca – ubytki przegrody przedsionka i komory; wady palców (polidaktylia, syndaktylia); wady tchawicy i przełyku (zarośnięcie przełyku); wady układu nerwowego, jak rozszczep kręgosłupa; nieprawidłowości nerek. W pojedynczych przypadkach: małoocze; wrodzona torbiel splotu naczyniówki; niewykształcenie przegrody przezroczystej; niewykształcenie nerwu węchowego. Toksyczny wpływ na rozród potwierdzono w badaniach na zwierzętach. Antykoncepcja i testy: kobiety w wieku rozrodczym przed rozpoczęciem leczenia, w jego trakcie i przez 6 tygodni po zakończeniu muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji (chyba że wybraną formą jest całkowita abstynencja seksualna); zaleca się jednoczesne stosowanie dwóch uzupełniających się metod. Przed rozpoczęciem leczenia wymagany ujemny wynik dwóch testów ciążowych o czułości co najmniej 25 mIU/ml (surowica lub mocz), drugi test 8–10 dni po pierwszym. Laktacja: ograniczone dane wskazują, że kwas mykofenolowy przenika do mleka ludzkiego. Ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u dzieci karmionych piersią stosowanie jest przeciwwskazane u kobiet karmiących. Mężczyźni: ograniczone dane kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych ani poronienia po ekspozycji ojca. Nie wiadomo, czy MPA jest obecny w nasieniu; obliczenia na podstawie danych zwierzęcych wskazują, że maksymalna ilość przenoszona do organizmu kobiety jest tak mała, że jego działanie jest mało prawdopodobne. W badaniach na zwierzętach wykazano jedynie niewielkie działanie genotoksyczne przy stężeniach większych niż uzyskiwane po dawkach terapeutycznych u ludzi, dlatego ryzyka genotoksycznego wpływu na komórki nasienia nie można całkowicie wykluczyć. Zaleca się, aby aktywni seksualnie mężczyźni lub ich partnerki stosowali skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia mężczyzny i przez co najmniej 90 dni po jego zakończeniu. Płodność: nie wykazano wpływu na płodność samców szczurów po dawce doustnej do 20 mg/kg/dobę. U samic szczurów dawka doustna 4,5 mg/kg/dobę powodowała wady wrodzone w pierwszym pokoleniu (m.in. wrodzony brak oczu, wrodzony brak żuchwy, wodogłowie) przy braku objawów toksyczności u matki. Nie stwierdzono wpływu na płodność ani rozrodczość matek oraz osobników z następnych pokoleń.
Umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Może powodować senność, splątanie, zawroty głowy, drżenie lub hipotensję, dlatego zaleca się ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Wchłanianie: po podaniu doustnym mykofenolan mofetylu podlega szybkiemu i prawie całkowitemu wchłanianiu, a następnie całkowicie metabolizowany jest do aktywnego metabolitu, MPA. Enteric-coated mycophenolate sodium is also extensively absorbed. Biodostępność: średnia biodostępność podanego doustnie mykofenolanu mofetylu, mierzona wartością pola pod krzywą (AUC) dla MPA wynosi 94% w stosunku do postaci dożylnej. Spożywany jednocześnie pokarm nie ma wpływu na stopień wchłaniania (AUC dla MPA) mykofenolanu mofetylu, jednak maksymalne stężenie MPA (Cmax) zmniejszone jest o 40% w obecności pokarmu. Po podaniu doustnym oznaczenie stężenia mykofenolanu mofetylu w osoczu nie jest możliwe. Krążenie jelitowo-wątrobowe: w wyniku krążenia jelitowo–wątrobowego, po około 6-12 godzinach od podania zwykle występuje drugi szczyt stężenia MPA w osoczu. Wtórny wzrost stężenia MPA obserwowano między 6 a 12 godziną po dawce mykofenolanu mofetylu oraz między 6 a 8 godziną po dawce mykofenolanu sodowego. Wartość AUC dla MPA zmniejsza się o około 40% przy jednoczesnym podawaniu cholestyraminy, co wskazuje na znaczący udział krążenia jelitowo-wątrobowego. Wiązanie z białkami: MPA w klinicznie istotnych stężeniach wiąże się z albuminami osocza w 97%. Wiązanie to może być zmienione u pacjentów po transplantacji przez czynniki takie jak hipoalbuminemia, hiperbilirubinemia i mocznica. Metabolizm: Mykofenolan podlega metabolizmowi przedukładowemu do czynnego kwasu mykofenolowego (MPA). MPA jest metabolizowany głównie przy udziale glukuronylotransferazy (izoforma UGT1A9) do nieaktywnego farmakologicznie fenolowego glukuronidu MPA (MPAG). In vivo MPAG jest ponownie przekształcany do wolnego MPA w trakcie krążenia jelitowo-wątrobowego. Powstają również niewielkie ilości acyloglukuronidu (AcMPAG), który jest farmakologicznie aktywny i prawdopodobnie odpowiada za niektóre działania niepożądane (biegunka, leukopenia). Transportery: rozmieszczenie MPA zależy od wielu transporterów – polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP) oraz białka 2 oporności wielolekowej (MRP2); izoformy OATP, MRP2 oraz białko oporności raka piersi (BCRP) są związane z wydzielaniem glukuronidów z kwasami żółciowymi. Białko 1 oporności wielolekowej (MDR1) może również brać udział w transporcie MPA, ale jego udział wydaje się ograniczony do wchłaniania. W nerce MPA i jego metabolity mogą wchodzić w silną interakcję z nerkowymi transporterami anionów organicznych. Eliminacja: Większość dawki jest wydalana z moczem w postaci glukuronidu, z pomijalnymi ilościami MPA; około 6% dawki jest odzyskiwane w kale. Okres półtrwania MPA: średni czas półtrwania MPA po dawce doustnej i dożylnej mykofenolanu mofetylu wynosi odpowiednio 17,9 h i 16,6 h; dla mykofenolanu sodowego opisano czas półtrwania około 12 h. U zdrowych ochotników i pacjentów z chorobą autoimmunologiczną obserwowano przybliżone wartości klirensu odpowiednio 10,6 l/h i 8,27 l/h oraz okres półtrwania 17 godzin; u pacjentów po przeszczepieniu klirens był większy (11,9–34,9 l/h), a okres półtrwania krótszy (5–11 godzin), przy niewielkiej różnicy między biorcami nerki, wątroby lub serca. Parametry eliminacji różnią się zależnie od rodzaju jednoczesnego leczenia immunosupresyjnego, czasu po transplantacji, stężenia albumin w osoczu i czynności nerek. Zaburzenia czynności nerek: ekspozycja na MPA jest zwiększona u pacjentów z przewlekłymi zaburzeniami czynności nerek. U biorców przeszczepu nerki z ciężką przewlekłą niewydolnością nerek (GFR <25 ml/min na 1,73 m2) należy unikać dawek doustnych lub dożylnych mykofenolanu mofetylu powyżej 1 g dwa razy na dobę poza wczesnym okresem potransplantacyjnym; dobowa dawka mykofenolanu sodowego u tych pacjentów nie powinna przekraczać 1,44 g. Nie ma potrzeby dostosowania dawki u pacjentów z opóźnioną czynnością przeszczepionej nerki. U pacjentów z opóźnioną czynnością przeszczepionej nerki średnia wartość AUC(0-12h) dla MPA była porównywalna z wartościami bez opóźnienia, a AUC(0-12h) dla MPAG była u nich większa; możliwe jest przejściowe zwiększenie wolnej frakcji i stężenia MPA, jednak zmiana dawkowania wydaje się niepotrzebna. Zaburzenia czynności wątroby: u ochotników z alkoholową marskością wątroby uszkodzenie miąższu nie miało znaczącego wpływu na wątrobowe przekształcanie MPA w glukuronid; wpływ choroby wątroby zależy prawdopodobnie od jej rodzaju, a choroby z dominującym uszkodzeniem dróg żółciowych (np. pierwotna marskość żółciowa) mogą mieć odmienny wpływ. Nie są potrzebne dostosowania dawki mykofenolanu mofetylu u biorców przeszczepu nerki z ciężką miąższową chorobą wątroby; nie wiadomo, czy dostosowania są konieczne przy chorobie wątroby o innej etiologii. Osoby w podeszłym wieku: nie stwierdzono zmian w farmakokinetyce mykofenolanu mofetylu ani jego metabolitów u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) w porównaniu z młodszymi pacjentami po transplantacji.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.