Tamsulozyna

Antagonista receptorów α1-adrenergicznych; kod ATC G04CA02. Bloker receptorów α1-adrenergicznych o działaniu zbliżonym do prazosyny; wykazuje większą wybiórczość wobec podtypu α1A, który stanowi ok. 70% receptorów α1 w gruczole krokowym. Wybiórczy, kompetycyjny antagonista postsynaptycznych receptorów adrenergicznych typu α1, w szczególności podtypów α1A oraz α1D, powodujący rozkurcz mięśniówki gładkiej gruczołu krokowego oraz cewki moczowej. Efekt farmakodynamiczny: zwiększenie maksymalnego przepływu cewkowego moczu oraz zmniejszenie niedrożności poprzez rozkurcz mięśniówki gładkiej gruczołu krokowego i cewki moczowej, co redukuje objawy związane z oddawaniem moczu. Zmniejsza również objawy częstego oddawania moczu, w których powstaniu istotną rolę odgrywa niestabilność pęcherza moczowego. Łagodzenie objawów napełniania i opróżniania pęcherza utrzymuje się podczas długotrwałego leczenia, co znacząco opóźnia potrzebę leczenia operacyjnego oraz cewnikowania. Wpływ na ciśnienie tętnicze: antagoniści receptorów α1-adrenergicznych mogą obniżać ciśnienie tętnicze poprzez zmniejszanie oporu obwodowego, jednak w badaniach klinicznych tamsulosyny nie obserwowano klinicznie istotnego jego obniżenia.

Leczenie objawów z dolnych dróg moczowych (LUTS) towarzyszących łagodnemu rozrostowi gruczołu krokowego (BPH).

Podanie doustne. Jedna kapsułka na dobę, po śniadaniu lub po pierwszym posiłku danego dnia. Kapsułki połyka się w całości, popijając szklanką wody, w pozycji siedzącej lub stojącej (nie na leżąco); nie należy ich przełamywać ani rozrywać, ponieważ zaburza to modyfikowane, przedłużone uwalnianie substancji czynnej. W postaci tabletki o przedłużonym uwalnianiu: jedna tabletka na dobę, niezależnie od posiłku. Tabletkę połyka się w całości, bez rozgryzania ani żucia, gdyż zaburza to stopniowe uwalnianie substancji czynnej. Zaburzenia czynności nerek: nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów z zaburzeniami nerek. Zaburzenia czynności wątroby: nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby. Dzieci i młodzież: brak wskazań do stosowania tamsulosyny u dzieci i młodzieży; nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.

Bezwzględne przeciwwskazania: - polekowy obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie - ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego w wywiadzie - ciężka niewydolność wątroby Ostrożnie: - ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) - planowany zabieg chirurgiczny zaćmy lub jaskry, ze względu na ryzyko śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki (IFIS) - jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol) u pacjentów wolno metabolizujących z udziałem CYP2D6 – przeciwwskazane - skojarzenie z silnymi (np. ketokonazol) i umiarkowanymi (np. erytromycyna) inhibitorami CYP3A4

Nie stwierdzono interakcji podczas jednoczesnego podawania z atenololem, enalaprylem ani teofiliną; nie obserwowano też interakcji z nifedypiną. Silne inhibitory CYP3A4: jednoczesne podawanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na tamsulosynę. Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) zwiększał AUC oraz Cmax tamsulosyny odpowiednio 2,8- i 2,2-krotnie. U pacjentów o fenotypie wolnego metabolizmu CYP2D6 nie należy stosować jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazolem). Ogólnie ostrożnie w połączeniu z silnymi (np. ketokonazolem) i umiarkowanie silnymi (np. erytromycyną) inhibitorami CYP3A4. Inhibitory CYP2D6: paroksetyna (silny inhibitor CYP2D6) zwiększała Cmax i AUC tamsulosyny odpowiednio 1,3- i 1,6-krotnie, jednak wartości te nie są klinicznie istotne. Cymetydyna zwiększa, a furosemid zmniejsza stężenie tamsulosyny w osoczu; zmiany mieszczą się w granicach terapeutycznych, więc modyfikacja dawkowania nie jest konieczna. Badania in vitro: diazepam, propranolol, trichlorometiazyd, chlormadynon, amitryptylina, diklofenak, glibenklamid, symwastatyna ani warfaryna nie zmieniają stężenia wolnej frakcji tamsulosyny w osoczu; tamsulosyna nie zmienia stężeń wolnych frakcji diazepamu, propranololu, trichlorometiazydu ani chlormadynonu. Nie stwierdzono również interakcji na poziomie metabolizmu wątrobowego z amitryptyliną, salbutamolem, glibenklamidem i finasterydem. Mimo to diklofenak i warfaryna mogą zwiększać szybkość eliminacji tamsulosyny. Teoretyczne ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami obniżającymi ciśnienie, w tym z lekami znieczulającymi oraz innymi antagonistami receptora α1-adrenergicznego.

Często: zawroty głowy (1,3%). Zaburzenia ejakulacji, w tym wytrysk wsteczny i brak wytrysku – również częste. Rzadko: omdlenia. Niezbyt często: ból głowy; kołatanie serca; hipotonia ortostatyczna; zapalenie błony śluzowej nosa; ze strony przewodu pokarmowego zaparcia, biegunka, nudności, wymioty; ze strony skóry wysypka, świąd, pokrzywka; astenia. Do tej kategorii należy również obrzęk naczynioruchowy. Bardzo rzadko: zespół Stevensa-Johnsona; priapizm. Częstość nieznana: niewyraźne widzenie, zaburzenia widzenia; krwawienie z nosa; suchość w jamie ustnej; rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry. W okresie po wprowadzeniu do obrotu podczas operacji zaćmy i chirurgicznego leczenia jaskry z leczeniem tamsulosyną powiązano typ zespołu małej źrenicy, zwany śródoperacyjnym zespołem wiotkiej tęczówki (IFIS). Dodatkowo raportowano o występowaniu migotania przedsionków, arytmii, tachykardii i duszności w związku ze stosowaniem tamsulosyny, przy czym ze względu na spontaniczny charakter tych zgłoszeń niemożliwe jest określenie częstości ich występowania oraz wpływu tamsulosyny na ich występowanie na podstawie dostępnych danych. Z profilu klasy: zawroty głowy, ból głowy, złe samopoczucie i hipotonia należały do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych. Ze względu na to, że tamsulosyna jest selektywna wobec receptorów α1 w gruczole krokowym, działanie wazodylatacyjne może być rzadsze. Tamsulosyna może powodować zaburzenia wytrysku.

Nie jest przeznaczona do stosowania u kobiet.

Nie prowadzono badań wpływu tamsulosyny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Możliwe niewyraźne widzenie, zawroty głowy oraz omdlenia.

Wchłanianie: wchłaniana z przewodu pokarmowego, z niemal całkowitą dostępnością biologiczną. Wchłanianie tamsulosyny jest mniejsze, jeśli jest podawana wkrótce po posiłku. W postaci o przedłużonym uwalnianiu pokarm o niskiej zawartości tłuszczu nie ma wpływu na szybkość wchłaniania i ilość wchłoniętego tamsulosyny chlorowodorku; wchłanianie zwiększa się o 64% i o 149% (odpowiednio dla AUC i Cmax) po spożyciu tłustego posiłku w porównaniu do stanu na czczo. Podany w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu wchłania się w jelitach; na czczo wchłonięciu ulega około 57% podanej dawki. Tamsulosyna wykazuje farmakokinetykę liniową. Między pacjentami występują znaczne różnice stężeń tamsulosyny w osoczu, zarówno po podaniu jednorazowym, jak i wielokrotnym. Tmax i stan równowagi: postać o natychmiastowym uwalnianiu – po oralnych dawkach postaci o natychmiastowym uwalnianiu maksymalne stężenie w osoczu występuje po około 1 godz. Postać o zmodyfikowanym uwalnianiu – Cmax występuje po około 6 godz. po dawce, a pozorny okres półtrwania może wynosić 10 do 15 godz. W stanie równowagi, osiąganym przed upływem 5. dnia wielokrotnego dawkowania, Cmax jest o około 2/3 większe niż po dawce pojedynczej. Postać o przedłużonym uwalnianiu (XR): w stanie stacjonarnym, osiąganym w 4. dniu podawania dawek wielokrotnych, maksymalne stężenia tamsulosyny w osoczu stwierdza się po 4 do 6 godzin od przyjęcia produktu, zarówno na czczo, jak i po posiłku; stężenia te zwiększają się od około 6 ng/ml po pierwszej dawce do 11 ng/ml w stanie stacjonarnym. Dystrybucja: wiązanie z białkami osocza w około 99%; objętość dystrybucji niewielka (około 0,2 l/kg). Metabolizm: nieznaczny efekt pierwszego przejścia, powolny metabolizm; większa część występuje w osoczu w postaci niezmienionej; metabolizowana w wątrobie. W metabolizmie biorą udział cytochromy CYP3A4 i CYP2D6, możliwy jest również niewielki udział innych izoenzymów CYP. Zahamowanie CYP3A4 i CYP2D6 może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na tamsulosyny chlorowodorek. Żaden z metabolitów nie wykazuje większej aktywności niż substancja wyjściowa. Eliminacja: wydalana głównie z moczem, przy czym w postaci niezmienionej około 9%; z postaci o przedłużonym uwalnianiu około 4-6% dawki wydala się w postaci niezmienionej. Okres półtrwania w fazie eliminacji: 4 do 5,5 godz.; dla postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu okres półtrwania wynosi około 10 godz. (po posiłku) i około 13 godz. w stanie równowagi; dla postaci o przedłużonym uwalnianiu (XR) 19 godz. po dawce pojedynczej i około 15 godz. w stanie stacjonarnym. Zaburzenia nerek: nie ma konieczności dostosowania dawki. Całkowite stężenia w osoczu bywają zwiększone w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością nerek, jednak stężenia wolnej, czynnej farmakologicznie postaci są zbliżone w obu grupach, a wzrost stężenia całkowitego wynika ze zwiększonego wiązania z białkami osocza. Zaburzenia wątroby: w łagodnej lub umiarkowanej niewydolności wątroby nie ma konieczności dostosowania dawki; należy jej unikać w ciężkiej niewydolności wątroby.