Monografia substancji czynnej
Tiamina
Thiaminum
Monografia
Witamina rozpuszczalna w wodzie, choć niektóre jej pochodne wykazują większą lipofilność (kod ATC A11DA01). Niezbędny koenzym metabolizmu węglowodanów w postaci difosforanu (pirofosforan tiaminy, kokarboksylaza). Pirofosforan tiaminy jest koenzymem licznych enzymów metabolizmu węglowodanów; odgrywa istotną rolę w oksydacyjnej dekarboksylacji kwasu pirogronowego oraz kwasu α-ketoglutarowego. W stanach niedoboru zawartość kwasu pirogronowego w tkankach wzrasta, co może służyć jako wskaźnik deficytu; najbardziej wrażliwy na toksyczne działanie kwasu pirogronowego jest układ nerwowy. Korzystnie oddziałuje na układ nerwowy i mięśniowy, czynność serca oraz metabolizm, zwłaszcza węglowodanów.
Niedobór witaminy B1, w tym choroba beri-beri; zapobieganie niedoborowi w dietach eliminacyjnych. Zaburzenia czynności układu nerwowego, mięśnia sercowego oraz mięśni szkieletowych wynikające z niedoboru witaminy B1. Pomocniczo w alkoholizmie oraz w zaburzeniach sercowo-naczyniowych spowodowanych niedoborem witaminy B1.
Podanie doustne; dawkowanie dostosowywane indywidualnie. Dawki dobowe większe niż 50 mg dzielone na 2 dawki jednorazowe. Dorośli – leczenie wspomagające w alkoholizmie: od 100 do 150 mg na dobę. Pozostałe wskazania: od 25 do 100 mg na dobę. Niewydolność wątroby lub nerek: dostosowanie dawkowania nie jest konieczne. Podeszły wiek: dostosowanie dawkowania nie jest konieczne. Dzieci i młodzież <18 lat: doświadczenie dotyczące stosowania u dzieci jest ograniczone.
Wchłanianie zmniejszają leki zobojętniające sok żołądkowy, alkohol oraz herbata.
Ogólnie działania niepożądane tiaminy występują rzadko. Zgłaszano reakcje nadwrażliwości, głównie po podaniu pozajelitowym, o nasileniu od bardzo łagodnego do – bardzo rzadko – śmiertelnego wstrząsu anafilaktycznego. Do ciężkich reakcji należą reakcje anafilaktyczne, opisywane w pojedynczych doniesieniach i wyłącznie u osób otrzymujących tiaminę parenteralnie. Po podaniu pozajelitowym obserwowano także inne, lżejsze reakcje uczuleniowe. Wśród reakcji nadwrażliwości po iniekcji zgłaszano m.in. anafilaksję, duszność lub skurcz oskrzeli oraz wysypkę lub zaczerwienienie skóry, przy czym większość reakcji występowała podczas lub krótko po wstrzyknięciu dożylnym, a pozostałe po podaniu domięśniowym. Nie zgłaszano działań niepożądanych związanych z doustnym stosowaniem chlorowodorku tiaminy.
Badania epidemiologiczne nie wykazały szkodliwego wpływu chlorowodorku tiaminy na przebieg ciąży ani na stan zdrowia płodu i noworodka; dopuszczalne stosowanie w okresie ciąży. Dopuszczalne również podczas karmienia piersią.
Brak wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Wchłanianie: po podaniu doustnym niewielkie ilości dobrze wchłaniają się z przewodu pokarmowego, wchłanianie dawek większych niż ok. 5 mg jest ograniczone; maksymalnie w ciągu doby wchłania się ok. 10 mg, co całkowicie wystarcza do uzupełnienia niedoborów. Szybko wchłania się również po wstrzyknięciu domięśniowym. Dystrybucja: szeroko rozmieszczana w większości tkanek, przenika do mleka kobiet karmiących; po wchłonięciu gromadzi się w dużych ilościach w wątrobie, nerkach i mózgowiu. Wewnątrz komórki występuje głównie jako difosforan. Eliminacja: nie jest magazynowana w organizmie w istotnym stopniu, a ilości przekraczające zapotrzebowanie wydalane są z moczem w postaci niezmienionej lub jako metabolity; wydalanie odbywa się głównie z moczem w postaci nieczynnych metabolitów, zwłaszcza pirymidyny, tylko niewielka część w postaci niezmienionej. Biologiczny okres półtrwania wynosi od kilku do kilkunastu dni.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.