Monografia substancji czynnej
Wyciąg suchy z ziela dziurawca
Hyperici herbae extractum siccum
Monografia
Inne leki przeciwdepresyjne; kod ATC N06AX. Suchy wyciąg z ziela dziurawca hamuje wychwyt zwrotny neuroprzekaźników noradrenaliny, serotoniny i dopaminy. Dłuższe leczenie powoduje regulację w dół (down-regulation) receptorów beta-adrenergicznych, co zmienia zachowanie zwierząt w kilku modelach przeciwdepresyjnych (np. wymuszony test pływania), podobnie jak ma to miejsce w przypadku syntetycznych leków przeciwdepresyjnych. Za aktywność terapeutyczną odpowiadają naftodiantrony (np. hiperycyna, pseudohiperycyna), pochodne floroglucyny (np. hiperforyna) oraz związki flawonoidowe.
Roślinny produkt leczniczy do krótkotrwałego leczenia objawów łagodnych zaburzeń depresyjnych.
Doustnie. Dorośli: jedna tabletka odpowiadająca 612 mg wyciągu, raz na dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Czas kuracji 6 tygodni; działania terapeutycznego można oczekiwać w ciągu 4 tygodni leczenia. Przy utrzymywaniu się objawów w trakcie leczenia wskazana konsultacja lekarska.
Bezwzględne przeciwwskazania: - jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi z grupy pochodnych kumaryny - jednoczesne stosowanie z warfaryną - jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, ewerolimusem, sirolimusem oraz takrolimusem podawanym ogólnoustrojowo - jednoczesne stosowanie z inhibitorami proteazy: fosamprenawirem, indynawirem - jednoczesne stosowanie z amprenawirem - jednoczesne stosowanie z nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy - jednoczesne stosowanie z irynotekanem, imatynibem oraz innymi cytostatykami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 lub transportowanymi przez glikoproteinę P Ostrożnie: - unikanie intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV podczas leczenia - niezalecane u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku wystarczających danych
Mechanizm: przetwory z ziela dziurawca indukują aktywność enzymów CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 oraz glikoproteiny P. Przeciwwskazane skojarzenia: leki przeciwzakrzepowe z grupy pochodnych kumaryny, cyklosporyna, ewerolimus, sirolimus, takrolimus do stosowania ogólnego, fosamprenawir, indynawir i inne inhibitory proteaz, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, irynotekan, imatynib oraz inne cytostatyki metabolizowane przy udziale CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 lub transportowane przez glikoproteinę P; wśród przeciwwskazanych inhibitorów proteaz wymienia się także amprenawir, a spośród kumaryn – warfarynę. Substraty ww. enzymów i glikoproteiny P: szczególna ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu substancji metabolizowanych przez CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 lub glikoproteinę P (m.in. amitryptylina, feksofenadyna, alprazolam, diazepam, midazolam, metadon, symwastatyna, digoksyna, finasteryd), ze względu na możliwe zmniejszenie ich stężenia w osoczu. Antykoncepcja hormonalna: zmniejszenie stężenia w osoczu środków antykoncepcyjnych może wywołać krwawienia międzymiesiączkowe i osłabić skuteczność antykoncepcji hormonalnej, dlatego zaleca się dodatkowe metody antykoncepcji. Znieczulenie: przed planowaną operacją należy uwzględnić możliwość interakcji z lekami do znieczulenia ogólnego i miejscowego, a w razie potrzeby odstawić dziurawiec. Zwiększona aktywność enzymatyczna wraca do normy w ciągu 1 tygodnia po zakończeniu stosowania. Interakcje farmakodynamiczne: możliwe nasilenie działania serotoninergicznego w skojarzeniu z lekami przeciwdepresyjnymi, w tym inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (np. sertralina, paroksetyna) oraz buspironem; a także z nefazodonem i tryptanami. Bardzo rzadko przy jednoczesnym stosowaniu z lekami serotoninergicznymi może wystąpić zespół serotoninowy z zaburzeniami autonomicznymi (pocenie się, tachykardia, biegunka, gorączka), zmianami psychicznymi (pobudzenie, dezorientacja) i motorycznymi (drżenie, mioklonie).
Częstość nieznana: zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, bóle brzucha, biegunka), alergiczne reakcje skórne, zmęczenie oraz niepokój – o nieznanej częstości występowania. Fotouczulenie: podczas intensywnego nasłonecznienia u osób o jasnej karnacji możliwe objawy dyzestezji, m.in. mrowienie, wrażliwość na zimno lub ból, uczucie pieczenia, a także nasilone reakcje przypominające oparzenie słoneczne.
Nie potwierdzono bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią. W badaniach na zwierzętach stwierdzono oznaki szkodliwego wpływu na reprodukcję; wg innych badań na zwierzętach wyniki były niejednoznaczne, a potencjalne zagrożenie dla człowieka pozostaje nieznane. Wobec niewystarczających danych klinicznych stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią nie jest zalecane. Płodność: brak dostępnych danych.
Brak badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Hiperycyna: wchłanianie opóźnione, rozpoczyna się około 2 godz. po podaniu; Tmax 4–12 godz., T½ eliminacji ok. 19–36 godz.; średni czas obecności ok. 30 godz. Hyperforyna: Tmax ok. 3–4 godz., T½ eliminacji ok. 15–63 godz.; bez akumulacji. Może przenikać barierę krew–mózg (podobnie jak 3-glukuronian kwercetyny). Metabolizm i interakcje: hyperforyna w sposób zależny od dawki indukuje enzymy metabolizujące CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 oraz glikoproteinę P poprzez aktywację układu PXR. Może to przyspieszać eliminację innych substancji leczniczych i zmniejszać ich stężenie w osoczu.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.