Monografia substancji czynnej
Wyciąg z kory brzozy
Betulae cortex extractum
Monografia
Grupa farmakoterapeutyczna: preparaty do leczenia ran i owrzodzeń, inne preparaty powodujące bliznowacenie; kod ATC: D03AX13. W analizach hodowli ludzkich pierwotnych keratynocytów i fibroblastów oraz w badaniach ex vivo na skórze świń wykazano, że ekstrakt zawierający jako główny składnik betulinę moduluje działanie mediatorów stanu zapalnego i aktywuje szlaki wewnątrzkomórkowe uczestniczące w różnicowaniu i migracji keratynocytów oraz w gojeniu się i zamykaniu ran. Dokładny mechanizm działania w procesie gojenia rany nie jest znany.
Rany o częściowej grubości w przebiegu dystroficznej postaci pęcherzowego oddzielania się naskórka (DEB) oraz granicznej postaci pęcherzowego oddzielania się naskórka (JEB) u pacjentów w wieku od 6 miesięcy.
Wyłącznie do stosowania na skórę. Stosowany na oczyszczone rany. Nakładany na powierzchnię rany warstwą o grubości około 1 mm i przykrywany jałowym, nieprzylepnym opatrunkiem lub nakładany na opatrunek, tak aby pozostawał w bezpośrednim kontakcie z raną. Nie należy stosować oszczędnie ani wcierać. Nakładany ponownie przy każdej zmianie opatrunku rany. Przy utrzymywaniu się lub nasileniu objawów albo wystąpieniu powikłań rany konieczna pełna ocena kliniczna przed kontynuacją leczenia oraz regularna ponowna ocena. Nieprzeznaczony do stosowania w okulistyce ani na błony śluzowe. Dorośli oraz dzieci w wieku 6 miesięcy i starsze oraz młodzież: dawkowanie takie samo jak u dorosłych. Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci w wieku poniżej 6 miesięcy nieokreślone; brak danych. Podeszły wiek: modyfikacja dawki nie jest konieczna. Zaburzenia czynności nerek lub wątroby: nie przewiduje się zmiany dawki ani szczególnych zaleceń.
Bezwzględne przeciwwskazania: Ostrożnie: - objawy nadwrażliwości miejscowej lub ogólnoustrojowej, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia - zakażenie rany jako ciężkie powikłanie gojenia, uzasadniające przerwanie leczenia - postać dystroficzna i graniczna pęcherzowego oddzielania się naskórka jako stany zwiększonego ryzyka raka płaskonabłonkowego - rozpoznanie raka płaskonabłonkowego lub innych nowotworów złośliwych skóry, wymagające przerwania leczenia zajętego obszaru - ograniczone dane w postaci dystroficznej i granicznej, wymagające okresowej oceny korzyści z leczenia - kontakt z oczami, wymagający usunięcia przez płukanie
Nie oczekuje się interakcji z lekami stosowanymi ogólnoustrojowo, ponieważ narażenie ogólnoustrojowe na główny składnik – betulinę – po zastosowaniu na skórę jest nieistotne. Nie badano interakcji z produktami stosowanymi miejscowo. Innych produktów stosowanych miejscowo nie należy stosować jednocześnie – raczej w kolejności lub naprzemiennie, zależnie od potrzeb klinicznych.
Najczęstsze: powikłanie rany (u 11,6% pacjentów z EB i 2,9% z innymi ranami o różnej grubości), reakcja w miejscu podania (5,8% w EB), zakażenia rany (4,0% w EB), świąd (3,1% w EB, 1,3% w innych ranach), ból skóry (2,5% w innych ranach) oraz reakcje nadwrażliwości (1,3% w EB). Bardzo często: powikłanie rany (zaburzenia skóry i tkanki podskórnej). Często: zakażenia ran; reakcje nadwrażliwości; świąd; reakcje w miejscu podania (m.in. ból i świąd w miejscu podania); powikłanie rany w kategorii urazów, zatruć i powikłań po zabiegach. Niezbyt często: stan zapalny skóry; wysypka ze świądem; plamica; ból; wydzielina z rany. Nadwrażliwość: u pacjentów z EB często obserwowano reakcje podobne do nadwrażliwości obejmujące wysypkę, pokrzywkę i wyprysk, o nasileniu łagodnym u 1,3% i ciężkim u 0,4% pacjentów. Reakcje w miejscu podania: łagodne lub umiarkowane, często występujące, obejmujące ból i świąd w miejscu podania. Powikłanie rany: u pacjentów z EB obejmowało różne powikłania miejscowe, m.in. powiększenie rozmiaru rany, ponowne otwarcie rany, ból rany i krwotok z rany; u pacjentów z ranami oparzeniowymi lub przeszczepami skóry o różnej grubości – powikłania pozabiegowe, martwicę rany, wydzielinę z rany, zaburzenia procesu gojenia lub stan zapalny rany. Dzieci i młodzież: profil działań niepożądanych w populacji pediatrycznej był podobny do obserwowanego w całej populacji.
Brak danych klinicznych dotyczących stosowania w ciąży u ludzi; badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję. Z uwagi na znikomą ekspozycję ogólnoustrojową nie należy spodziewać się wpływu na ciążę i stosowanie w tym okresie jest dopuszczalne. Laktacja: to zależy – nie wiadomo, czy wyciąg z kory brzozowej lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Ze względu na znikomą ekspozycję ogólnoustrojową nie przewiduje się wpływu na noworodki i dzieci karmione piersią; stosowanie w okresie karmienia jest dopuszczalne, z wyjątkiem leczenia obszaru klatki piersiowej. Płodność: u szczurów obu płci otrzymujących ekstrakt z kory brzozowej nie obserwowano działań niepożądanych dotyczących płodności. Wobec minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej nie przewiduje się wpływu na płodność u ludzi.
Bez wpływu lub o nieistotnym wpływie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Wchłanianie po podaniu miejscowym minimalne; stężenia betuliny we krwi żylnej u większości badanych pozostawały poniżej progu oznaczalności (10 ng/ml). u niewielkiej części badanych stwierdzano mierzalne stężenia, nie przekraczające 207 ng/ml, zbliżone do obserwowanych po spożyciu produktów spożywczych zawierających betulinę. Dystrybucja: wiązanie z białkami osocza >99,9%. Metabolizm: in vitro w zawiesinie ludzkich hepatocytów 99% betuliny ulegało całkowitemu metabolizmowi w ciągu pięciu godzin. główny metabolit powstawał w wyniku utleniania, metylacji i siarczanowania, a trzy dalsze metabolity – w wyniku siarczanowania lub glukuronidacji. metabolizm wątrobowy przebiega głównie szlakami niezależnymi od CYP (75%), a w części zależnej od CYP (25%) dominuje izoenzym CYP3A4/5. Potencjał interakcji: in vitro betulina bezpośrednio hamowała CYP2C8 oraz CYP3A (IC50 odpowiednio 0,60 µm, 0,17 µm i 0,62 µm); w bardzo niewielkim stopniu indukowała ekspresję mRNA CYP3A4 (2,7-krotnie). wobec znikomego narażenia ogólnoustrojowego nie oczekuje się interakcji z leczeniem układowym. Eliminacja: nie przeprowadzono badań in vivo dotyczących eliminacji.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.