Cyprofloksacyna

Fluorochinolonowy lek przeciwbakteryjny (fluorowana pochodna 4-chinolonu); o szerszym spektrum działania niż kwas nalidyksowy i korzystniejszej farmakokinetyce, umożliwiającej stosowanie w zakażeniach układowych. Działa bakteriobójczo poprzez hamowanie gyrazy DNA oraz topoizomerazy IV – enzymów niezbędnych do replikacji bakteryjnego DNA. Ujmując szerzej, zahamowanie topoizomerazy typu II (gyrazy DNA) oraz topoizomerazy IV upośledza replikację, transkrypcję, naprawę i rekombinację DNA bakterii. Skuteczność przeciwbakteryjna warunkowana jest głównie parametrami farmakokinetyczno-farmakodynamicznymi: zależnością między maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) a minimalnym stężeniem hamującym wzrost drobnoustroju (MIC) oraz między polem pod krzywą (AUC) a MIC. Mechanizm oporności: in vitro oporność na cyprofloksacynę może rozwinąć się w wyniku wielostopniowych mutacji w genach kodujących docelowe miejsca działania – gyrazę DNA i topoizomerazę IV. Pojedyncze mutacje nie muszą prowadzić do oporności klinicznej, lecz wielokrotne mutacje zwykle powodują oporność kliniczną na wiele substancji czynnych z danej grupy lub na wszystkie z nich. Mechanizmy oporności polegające na zaburzeniu barier przepuszczalności ścian komórkowych i (lub) czynnym usuwaniu substancji czynnej z komórki wpływają zmiennie na wrażliwość na fluorochinolony, w zależności od właściwości fizykochemicznych poszczególnych substancji i powinowactwa układów transportujących. Na wrażliwość mogą również wpływać mechanizmy inaktywujące inne antybiotyki, takie jak zaburzenia przepuszczalności (bardzo częste, np. u Pseudomonas aeruginosa) oraz czynne usuwanie z komórki. Występowała oporność plazmidowa kodowana przez geny qnr. Stopień oporności krzyżowej z innymi fluorochinolonami jest zmienny; z uwagi na swoisty mechanizm działania nie występuje oporność krzyżowa z lekami przeciwbakteryjnymi o odmiennej budowie chemicznej – antybiotykami beta-laktamowymi, aminoglikozydami, tetracyklinami, makrolidami, peptydami, sulfonamidami, trimetoprimem ani pochodnymi nitrofuranu, wobec czego drobnoustroje oporne na te leki mogą pozostawać wrażliwe na cyprofloksacynę.

Cyprofloksacyna – fluorochinolon o szerokim zastosowaniu w zakażeniach bakteryjnych wywołanych przez wrażliwe drobnoustroje; przed rozpoczęciem terapii należy uwzględnić dostępne informacje dotyczące oporności na cyprofloksacynę. Dorośli – układ oddechowy: zakażenia dolnych dróg oddechowych wywołane przez bakterie Gram-ujemne – zaostrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (tylko gdy inne, powszechnie zalecane leki przeciwbakteryjne uzna się za niewłaściwe); zakażenia płucno-oskrzelowe w przebiegu mukowiscydozy lub rozstrzeni oskrzeli; zapalenie płuc (w tym pozaszpitalne). Laryngologia: przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego; zaostrzenie przewlekłego zapalenia zatok, szczególnie spowodowanego przez bakterie Gram-ujemne; złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego. Postać do ucha: ostre zapalenie ucha zewnętrznego u dorosłych i dzieci powyżej 1 roku z nieuszkodzoną błoną bębenkową, wywołane przez drobnoustroje wrażliwe na cyprofloksacynę. Układ moczowy: niepowikłane ostre zapalenie pęcherza moczowego (tylko gdy inne, powszechnie zalecane leki przeciwbakteryjne uzna się za niewłaściwe); ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek; powikłane zakażenia układu moczowego; bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego. Układ płciowy: rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej i zapalenie szyjki macicy wywołane przez wrażliwe szczepy Neisseria gonorrhoeae; zapalenie jądra i najądrza, w tym o etiologii rzeżączkowej; choroba zapalna miednicy, w tym o etiologii rzeżączkowej. Przy podejrzeniu etiologii rzeżączkowej należy uzyskać informację o lokalnym rozpowszechnieniu oporności Neisseria gonorrhoeae na cyprofloksacynę oraz potwierdzić wrażliwość badaniami laboratoryjnymi. Inne: zakażenia układu pokarmowego (np. biegunka podróżnych); zakażenia w obrębie jamy brzusznej; zakażenia skóry i tkanek miękkich wywołane przez bakterie Gram-ujemne; zakażenia kości i stawów; zapobieganie inwazyjnym zakażeniom wywołanym przez Neisseria meningitidis; płucna postać wąglika – zapobieganie zakażeniom po kontakcie z bakteriami oraz leczenie. Ponadto u pacjentów z neutropenią z gorączką przypuszczalnie wywołaną zakażeniem bakteryjnym. Dzieci i młodzież: zakażenia płucno-oskrzelowe wywołane przez Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z mukowiscydozą; powikłane zakażenia układu moczowego i ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek; płucna postać wąglika (zapobieganie po kontakcie z bakteriami i leczenie). Dodatkowo w leczeniu ciężkich zakażeń u dzieci i młodzieży, gdy uzna się to za konieczne; terapię powinni zalecać wyłącznie lekarze doświadczeni w leczeniu mukowiscydozy i (lub) ciężkich zakażeń u dzieci i młodzieży. Postać oczna: owrzodzenia rogówki oraz powierzchniowe zakażenia oka i jego przydatków wywołane przez wrażliwe szczepy bakterii reagujące na cyprofloksacynę.

Dawka zależy od wskazania, ciężkości i miejsca zakażenia, wrażliwości drobnoustrojów, czynności nerek, a u dzieci i młodzieży – od masy ciała; czas leczenia zależy od ciężkości choroby oraz jej przebiegu klinicznego i bakteriologicznego. Podanie doustne (dorośli): - Zakażenia dolnych dróg oddechowych: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; 7 do 14 dni. - Zaostrzenie przewlekłego zapalenia zatok oraz przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; 7 do 14 dni. - Złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego: 750 mg 2 razy na dobę; 28 dni do 3 miesięcy. - Niepowikłane ostre zapalenie pęcherza moczowego: 250 mg 2 razy na dobę do 500 mg 2 razy na dobę; 3 dni; u kobiet przed menopauzą można zastosować 500 mg w dawce pojedynczej. - Powikłane zapalenie pęcherza moczowego, ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek: 500 mg 2 razy na dobę; 7 dni. - Powikłane zakażenia układu moczowego: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; co najmniej 10 dni, w szczególnych przypadkach (np. ropnie) leczenie można kontynuować powyżej 21 dni. - Bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; 2 do 4 tygodni (ostre), od 4 do 6 tygodni (przewlekłe). - Rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej lub szyjki macicy wywołane przez wrażliwe szczepy Neisseria gonorrhoeae: 500 mg w jednej dawce; 1 dzień. - Zapalenie jądra i najądrza oraz choroba zapalna miednicy, w tym przypadki wywołane przez wrażliwe szczepy Neisseria gonorrhoeae: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; co najmniej 14 dni. - Biegunka wywołana przez bakterie chorobotwórcze, w tym Shigella spp. inne niż Shigella dysenteriae typu I, oraz empiryczne leczenie biegunki podróżnych: 500 mg 2 razy na dobę; 1 dzień. - Biegunka wywołana przez Shigella dysenteriae typu I: 500 mg 2 razy na dobę; 5 dni. - Biegunka wywołana przez Vibrio cholerae: 500 mg 2 razy na dobę; 3 dni. - Dur brzuszny: 500 mg 2 razy na dobę; 7 dni. - Zakażenia w obrębie jamy brzusznej wywołane przez bakterie Gram-ujemne: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; 5 do 14 dni. - Zakażenia skóry i tkanek miękkich wywołane przez bakterie Gram-ujemne: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; 7 do 14 dni. - Zakażenia kości i stawów: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; maksymalnie 3 miesiące. - Pacjenci z neutropenią z gorączką o przypuszczalnej etiologii bakteryjnej: 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę; leczenie kontynuować przez cały okres występowania neutropenii, w skojarzeniu z odpowiednimi lekami przeciwbakteryjnymi zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. - Zapobieganie inwazyjnym zakażeniom wywołanym przez Neisseria meningitidis: 500 mg w jednej dawce; 1 doba (pojedyncza dawka). - Płucna postać wąglika (zapobieganie zakażeniom po kontakcie i leczenie): 500 mg 2 razy na dobę przez 60 dni od potwierdzenia kontaktu z Bacillus anthracis; w przypadku podejrzewania lub potwierdzenia kontaktu z laseczką wąglika podawanie należy rozpocząć jak najszybciej. Podanie doustne (dzieci i młodzież): - Zakażenia płucno-oskrzelowe wywołane przez Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z mukowiscydozą: 20 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na jedną dawkę; 10 do 14 dni. - Powikłane zakażenia układu moczowego i ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek: 10 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę do 20 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na jedną dawkę; 10 do 21 dni. - Płucna postać wąglika (zapobieganie zakażeniom po kontakcie i leczenie): 10 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę do 15 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 500 mg na jedną dawkę; 60 dni od potwierdzenia kontaktu z Bacillus anthracis. - Inne ciężkie zakażenia: 20 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na jedną dawkę; zależnie od rodzaju zakażenia. Zakażenia wymagające większych dawek lub skojarzeń: przy zakażeniach wywołanych przez niektóre bakterie (np. Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter lub Staphylococcus spp.) może być konieczne podawanie większych dawek oraz stosowanie w skojarzeniu z innymi odpowiednimi lekami przeciwbakteryjnymi. W leczeniu niektórych zakażeń (np. zapalenie narządów miednicy mniejszej, zakażenia w obrębie jamy brzusznej, zakażenia u pacjentów z neutropenią oraz zakażenia kości i stawów) może być konieczne skojarzenie z innym odpowiednim lekiem przeciwbakteryjnym. Pacjenci w podeszłym wieku: dawkę należy dobrać do ciężkości zakażenia i klirensu kreatyniny. Zaburzenia czynności nerek (dawka doustna): przy klirensie kreatyniny >60 ml/min/1,73 m² – 250–500 mg co 24 h; u pacjentów poddawanych hemodializie 250–500 mg co 24 h (po dializie); u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej 250–500 mg co 24 h. U pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby nie jest konieczna korekta dawki. Nie przeprowadzono badań dotyczących dawkowania u dzieci z zaburzeniem czynności nerek i (lub) wątroby. Sposób podania doustnego: tabletki połyka się bez rozgryzania, popijając płynem; można je podawać z posiłkami lub bez; substancja czynna wchłania się szybciej na pusty żołądek. Tabletek nie należy przyjmować jednocześnie z produktami nabiałowymi (np. mleko, jogurt) lub napojami wzbogacanymi minerałami (np. sok pomarańczowy z dodatkiem wapnia), gdy są one spożywane samodzielnie, a nie jako składnik posiłku – w takim przypadku należy je przyjmować 1–2 godziny przed lub co najmniej 4 godziny po ich spożyciu. W ciężkich przypadkach lub gdy pacjent nie może przyjąć tabletek (np. przy żywieniu dojelitowym) zaleca się leczenie postaciami dożylnymi do czasu, gdy możliwe będzie podanie doustne. Tabletek nie należy kruszyć; u osób z trudnościami w połykaniu i u dzieci można zastosować zawiesinę doustną. Pominięcie dawki (postać doustna): pominiętą dawkę można przyjąć w dowolnym czasie, lecz nie później niż 6 godzin przed kolejną właściwą dawką; jeśli do niej pozostało mniej niż 6 godzin, dawki pominiętej nie przyjmuje się i kontynuuje leczenie od kolejnej dawki; nie stosuje się dawki podwójnej. Podanie do oka (krople 0,3%; młodzież, dorośli, w tym osoby w podeszłym wieku): - Owrzodzenia rogówki – pierwsza doba: 2 krople do worka spojówkowego chorego oka co 15 minut przez pierwsze 6 godzin, następnie 2 krople co 30 minut przez pozostałą część doby; druga doba: 2 krople co godzinę; od trzeciej do czternastej doby: 2 krople co 4 godziny. Owrzodzenia rogówki mogą wymagać leczenia dłużej niż 14 dni; decyzja o dawkowaniu i długości leczenia należy do lekarza prowadzącego. - Powierzchniowe zakażenia oka i jego przydatków – zwykle 1 lub 2 krople do worka spojówkowego chorego oka 4 razy na dobę; w ciężkich zakażeniach w pierwszych 2 dobach 1 lub 2 krople co 2 godziny w czasie czuwania. Długość leczenia zwykle 7–14 dni. - Dzieci: dawki dla dzieci powyżej jednego roku życia są takie same jak dla dorosłych. Doświadczenie kliniczne u dzieci poniżej jednego roku życia, a zwłaszcza u noworodków, jest bardzo ograniczone. - Postaci ocznej nie badano u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek. - Przy jednoczesnym stosowaniu innych leków podawanych miejscowo do oka należy zachować co najmniej 5 minut przerwy między podaniami; maści do oczu stosuje się na końcu. Podanie do ucha (krople): - Dorośli i dzieci w wieku jednego roku oraz starsze: zawartość pojedynczej ampułki do chorego ucha dwa razy dziennie przez siedem dni. - Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci poniżej 1 roku nie zostały ustalone; brak danych. - Ponieważ oczekuje się, że stężenie w osoczu jest niewykrywalne, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby zmniejszenie dawki nie jest konieczne.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na inne chinolony - jednoczesne podawanie z tyzanidyną Ostrożnie: - ciężkie działania niepożądane chinolonów lub fluorochinolonów w wywiadzie - choroby lub zaburzenia ścięgien związane z wcześniejszym leczeniem chinolonami - miastenia, ze względu na możliwość nasilenia objawów - dodatni wywiad rodzinny lub wcześniej rozpoznany tętniak i rozwarstwienie aorty albo choroba zastawki serca - zaburzenia tkanki łącznej, takie jak zespół Marfana lub zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Turnera, choroba Behceta, nadciśnienie tętnicze, reumatoidalne zapalenie stawów - zapalenie tętnic Takayasu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, rozpoznana miażdżyca lub zespół Sjögrena - infekcyjne zapalenie wsierdzia jako czynnik predysponujący do niedomykalności zastawki serca - jednoczesne stosowanie układowych kortykosteroidów, zwiększające ryzyko tętniaka i rozwarstwienia aorty oraz ich pęknięcia - zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego predysponujące do drgawek - czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT: wrodzony zespół długiego QT, jednoczesne stosowanie leków wydłużających QT, hipokaliemia lub hipomagnezemia, niewydolność serca, zawał serca, bradykardia - pacjenci w podeszłym wieku i kobiety, jako bardziej wrażliwi na leki wydłużające QT - cukrzyca, zwłaszcza przy jednoczesnym leczeniu doustnym lekiem hipoglikemizującym lub insuliną - zaburzenia czynności nerek, wymagające modyfikacji dawki - objawy choroby wątroby, w tym martwica i zagrażająca życiu niewydolność wątroby - niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, ze względu na ryzyko reakcji hemolitycznych - jednoczesne stosowanie kortykosteroidów, zwiększające ryzyko zapalenia i zerwania ścięgna - skłonność do powstawania kryształów w moczu, wymagająca nawodnienia i unikania nadmiernej zasadowości moczu - ciężka i uporczywa biegunka mogąca wskazywać na rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy związane z antybiotykoterapią - rozpoznana lub podejrzewana perforacja błony bębenkowej albo ryzyko jej wystąpienia przy podaniu do ucha - zapalenie spojówek u noworodków wywołane przez gonokoki lub chlamydie przy podaniu do oczu - zespół suchego oka lub uszkodzenia rogówki przy podaniu do oczu - narażenie na intensywne światło słoneczne lub promieniowanie UV, ze względu na ryzyko reakcji fotowrażliwości

Cyprofloksacyna, jak inne fluorochinolony, hamuje izoenzym CYP1A2 cytochromu P450 i może zwiększać stężenia w osoczu leków metabolizowanych tą drogą, takich jak teofilina i tyzanidyna. Jednoczesne stosowanie z tyzanidyną jest przeciwwskazane, natomiast teofilinę można stosować pod warunkiem zmniejszenia dawki i monitorowania stężeń. Tyzanidyny nie należy podawać razem z cyprofloksacyną – w badaniu u zdrowych osób obserwowano 7-krotne zwiększenie Cmax (zakres 4–21-krotne) i 10-krotne zwiększenie AUC (zakres 6–24-krotne) tyzanidyny, co wiąże się z nasileniem działania obniżającego ciśnienie i uspokajającego. Skojarzenie z teofiliną grozi niepożądanym zwiększeniem jej stężenia w osoczu i wystąpieniem działań niepożądanych, które bardzo rzadko mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu; należy kontrolować stężenie teofiliny i odpowiednio zmniejszać jej dawkę. Po jednoczesnym podaniu z kofeiną lub pentoksyfiliną (oksypentyfiliną) stwierdzano podwyższone stężenia tych pochodnych ksantyn w osoczu. Inne interakcje wynikające z hamowania CYP1A2: ropinirol – jednoczesne stosowanie z cyprofloksacyną, umiarkowanym inhibitorem CYP1A2, zwiększa Cmax i AUC ropinirolu odpowiednio o 60% i 84%, co wymaga obserwacji działań niepożądanych i dostosowania dawki podczas i wkrótce po leczeniu skojarzonym; lidokaina – cyprofloksacyna zmniejsza o 22% klirens lidokainy podawanej dożylnie, a przy jednoczesnym stosowaniu mogą wystąpić interakcje związane z działaniami niepożądanymi; klozapina – po 7-dniowym podawaniu 250 mg cyprofloksacyny stężenia klozapiny i N-demetyloklozapiny w osoczu wzrastały odpowiednio o 29% i 31%, co wymaga obserwacji klinicznej i korygowania dawki; syldenafil – po doustnym podaniu 50 mg syldenafilu z 500 mg cyprofloksacyny odnotowano około dwukrotne zwiększenie Cmax i AUC syldenafilu, dlatego przepisując oba leki należy zachować ostrożność oraz rozważyć ryzyko i korzyści; zolpidem – jednoczesne stosowanie może zwiększać stężenie zolpidemu we krwi i nie jest zalecane. Dla duloksetyny – mimo braku danych klinicznych z cyprofloksacyną – oczekuje się działania podobnego jak dla silnych inhibitorów CYP1A2 (zwiększenie AUC i Cmax duloksetyny). Podobnie w przypadku agomelatyny, dla której silny inhibitor CYP1A2 (fluwoksamina) powoduje 60-krotne zwiększenie narażenia – można spodziewać się analogicznego działania. Wydalanie cyprofloksacyny jest zmniejszone, a jej stężenia w osoczu mogą być zwiększone przez probenecyd. Jednoczesne podanie doustne z lekami zawierającymi wielowartościowe kationy lub substancjami mineralnymi (jony wapnia, magnezu, glinu, żelaza), polimerami wiążącymi fosforany (sewelamer, węglan lantanu), sukralfatem lub lekami zobojętniającymi sok żołądkowy oraz lekami o dużej pojemności buforowej zawierającymi jony magnezu, glinu lub wapnia (doustne preparaty dydanozyny) zmniejsza wchłanianie cyprofloksacyny. Z tego powodu cyprofloksacynę należy przyjmować 1–2 godziny przed lub co najmniej 4 godziny po tych lekach; zastrzeżenie nie dotyczy leków zobojętniających z grupy blokerów receptora H2. Produkty nabiałowe lub napoje wzbogacone minerałami (mleko, jogurt, sok pomarańczowy z dodatkiem wapnia) przyjmowane osobno (nie jako składnik posiłku) mogą zmniejszać wchłanianie tabletek cyprofloksacyny, dlatego należy unikać ich jednoczesnego przyjmowania. Metoklopramid przyspiesza wchłanianie doustnej cyprofloksacyny (szybsze osiągnięcie maksymalnego stężenia), bez wpływu na jej biodostępność. Omeprazol powoduje nieznaczne zmniejszenie Cmax i AUC cyprofloksacyny. Interakcje wpływające na inne leki oraz wymagające monitorowania: cyprofloksacyna podawana jednocześnie z antagonistami witaminy K może nasilać ich działanie przeciwzakrzepowe, a wpływ na INR jest trudny do przewidzenia, gdyż ryzyko zmienia się w zależności od zakażenia, wieku i ogólnego stanu pacjenta; podczas i przez krótki czas po zakończeniu leczenia skojarzonego z antagonistą witaminy K (warfaryna, acenokumarol, fenprokumon, fluindion) zaleca się częste kontrole INR. Skojarzenie z metotreksatem może hamować jego transport przez kanaliki nerkowe, zwiększając stężenie metotreksatu w osoczu i ryzyko toksyczności – jednoczesne stosowanie nie jest zalecane. Podczas jednoczesnego stosowania z cyklosporyną obserwowano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy, dlatego u tych pacjentów konieczne jest częste (dwa razy w tygodniu) oznaczanie kreatyniny. Jednoczesne podawanie z fenytoiną może powodować zwiększenie lub zmniejszenie jej stężenia w osoczu, dlatego zaleca się monitorowanie stężenia leku. Cyprofloksacynę, jak inne fluorochinolony, należy stosować ostrożnie u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, makrolidy, leki przeciwpsychotyczne). Cyprofloksacyna stosowana miejscowo daje małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego interakcje układowe są mało prawdopodobne. Ze względu na małe stężenia ogólnoustrojowe po podaniu do oczu wystąpienie interakcji jest mało prawdopodobne; przy stosowaniu kilku leków ocznych należy zachować co najmniej 5 minut przerwy między podaniami, a maści oczne podawać na końcu. Po podaniu do ucha, wobec przewidywanego niskiego stężenia w osoczu, ogólnoustrojowe interakcje są mało prawdopodobne; nie zaleca się jednoczesnego stosowania innych produktów do ucha.

Ciąża: dane u ludzi zależne od drogi podania. Dostępne dane z ekspozycji układowej u kobiet w ciąży nie wskazują na działanie teratogenne ani toksyczne na płód i noworodka; badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję. Przenika przez barierę łożyskową do płynu owodniowego. Kontrolowane prospektywne badanie obserwacyjne u kobiet otrzymujących układowo fluorochinolony w ciąży nie wykazało zwiększonego ryzyka dla płodu ani istotnych klinicznie następstw u dzieci do 1. roku życia. Jednak u zwierząt młodych i tuż przed urodzeniem chinolony powodują uszkodzenie niedojrzałych chrząstek stawów, dlatego nie można wykluczyć uszkodzenia chrząstki stawowej u niedojrzałego organizmu ludzkiego lub płodu. Z tego względu z ostrożności lepiej unikać stosowania układowego w czasie ciąży. Postać oczna: dane o stosowaniu kropli do oczu w ciąży są ograniczone lub ich brak. Ze względów bezpieczeństwa zaleca się unikać w okresie ciąży, o ile spodziewana korzyść nie przewyższa możliwego ryzyka dla płodu. Postać do uszu: brak danych dla roztworu do uszu 0,2% u kobiet w ciąży; istnieje umiarkowana liczba danych dotyczących stosowania doustnego; nie wykazano toksycznego wpływu na rozród po podaniu do uszu. Ponieważ ekspozycja ogólnoustrojowa po podaniu do uszu jest mało znacząca, nie przewiduje się wpływu na ciążę i postać ta może być stosowana w czasie ciąży. Laktacja: to zależy – zależnie od drogi podania. Cyprofloksacyna przenika do mleka ludzkiego, a ze względu na ryzyko uszkodzenia chrząstek stawów nie powinna być stosowana układowo w okresie karmienia piersią. Nie wiadomo, czy przenika do mleka po podaniu miejscowym do oczu; nie można wykluczyć ryzyka dla niemowlęcia karmionego piersią. Dla postaci do uszu: nie wiadomo, czy przenika do mleka po podaniu do uszu, jednak z uwagi na nieistotną ekspozycję ogólnoustrojową nie przewiduje się wpływu na karmione niemowlę i postać ta może być stosowana w okresie karmienia piersią. Płodność: nie prowadzono badań u ludzi oceniających wpływ miejscowo podawanej cyprofloksacyny na płodność, a doustne podawanie zwierzętom nie wykazało bezpośredniego szkodliwego wpływu na płodność.

Podanie układowe: z uwagi na działanie neurologiczne możliwe wydłużenie czasu reakcji i upośledzenie zdolności prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn. Podanie do oka: brak lub znikomy wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn; przemijające niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia widzenia mogą tę zdolność ograniczać – do czasu ustąpienia i powrotu ostrości widzenia nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Podanie do ucha: brak wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Wchłanianie: po podaniu doustnym wchłania się szybko i w znacznym stopniu, głównie w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenia w osoczu po upływie 1 do 2 godzin. Stężenia w osoczu wzrastają proporcjonalnie do dawki w zakresie dawek do 1000 mg; całkowita dostępność biologiczna wynosi około 70-80%. Po doustnym podawaniu 500 mg co 12 godzin AUC było analogiczne do uzyskanego po dożylnym podawaniu 400 mg w 60-minutowej infuzji co 12 godzin. Wchłanianie z tabletek może być opóźnione przez pokarm, lecz ogólnie niezmienione. Dystrybucja: wiązanie z białkami niewielkie (20-30%); występuje w osoczu głównie w postaci niezjonizowanej, z dużą objętością dystrybucji w stanie równowagi 2-3 l/kg masy ciała. Osiąga wysokie stężenia w tkankach – płucach, zatokach, zmianach zapalnych oraz układzie moczowo-płciowym (mocz, gruczoł krokowy, endometrium) – w których całkowite stężenia przekraczają stężenia w osoczu. W płynie mózgowo-rdzeniowym stężenia stanowią jedynie ok. 10% stężeń w surowicy przy niezmienionych oponach; przenika przez łożysko oraz do mleka kobiecego. Duże stężenia osiągane w żółci. Metabolizm: wykryto małe stężenia czterech metabolitów – deetylenocyprofloksacyny (M1), sulfocyprofloksacyny (M2), oksocyprofloksacyny (M3) i formylocyprofloksacyny (M4) – wykazujących działanie przeciwbakteryjne in vitro, lecz w mniejszym stopniu niż związek macierzysty. Oksocyprofloksacyna jest głównym metabolitem w moczu, a sulfocyprofloksacyna głównym metabolitem w kale. Umiarkowanie hamuje izoenzym CYP450 1A2. Eliminacja: wydalana głównie w postaci niezmienionej, zarówno przez nerki, jak i – w mniejszym stopniu – z kałem. Wydalanie nerkowe jest głównym szlakiem, lecz klirens pozanerkowy może odpowiadać za około jedną trzecią eliminacji, obejmując metabolizm wątrobowy, wydzielanie z żółcią oraz przezścienne wydzielanie jelitowe. Klirens nerkowy 180-300 ml/kg/h, całkowity klirens 480-600 ml/kg/h; cyprofloksacyna podlega zarówno przesączaniu kłębuszkowemu, jak i wydzielaniu kanalikowemu. Wydzielanie kanalikowe jest zmniejszane przez probenecyd; eliminacja z moczem jest praktycznie zakończona w ciągu 24 godzin. Około 1% dawki jest wydzielane drogą żółciową; występuje w dużych stężeniach w żółci. Okres półtrwania w fazie eliminacji przy prawidłowej czynności nerek wynosi około 4 do 7 godzin. Zaburzenia czynności nerek: ciężkie zaburzenie czynności nerek prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania do 12 godzin. Zwykle nie jest konieczne dostosowanie dawki w zaburzeniach czynności nerek, chyba że są one ciężkie; podobnie zwykłe dawki można stosować u osób w podeszłym wieku, z wyjątkiem ciężkiego zaburzenia czynności nerek. Dawkę należy zmniejszać poprzez redukcję dawki dobowej i/lub wydłużenie odstępów między dawkami zależnie od klirensu kreatyniny; wskazane jest monitorowanie stężeń w osoczu. Zaleca się zmniejszenie o połowę zwykłej dawki dobowej doustnej lub dożylnej przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min. Dodatkowo, wg innych zaleceń: przy klirensie 30-50 ml/min do 500 mg doustnie co 12 h lub zwykła dawka dożylnie; przy klirensie 5-29 ml/min do 500 mg doustnie co 18 h lub do 400 mg dożylnie co 18-24 h; u pacjentów dializowanych do 500 mg doustnie co 24 h po dializie. Zaburzenia czynności wątroby: dostępne informacje są ograniczone; okres półtrwania jest nieznacznie wydłużony u pacjentów z ciężką marskością wątroby. Mukowiscydoza: z nielicznymi wyjątkami większość badań wykazała, że farmakokinetyka nie jest istotnie zmieniona przez mukowiscydozę. Dializa: tylko małe ilości są usuwane w hemodializie lub dializie otrzewnowej. Dzieci i młodzież: wartości Cmax i AUC nie zależą od wieku (powyżej pierwszego roku życia); nie obserwowano zauważalnego zwiększenia Cmax i AUC po podaniu wielokrotnym (10 mg/kg mc. trzy razy na dobę). Przewidywany średni okres półtrwania u dzieci wynosi około 4-5 godzin, a dostępność biologiczna zawiesiny doustnej mieści się w zakresie 50-80%. Podanie miejscowe: wchłanianie układowe po podaniu miejscowym do oka jest małe. W normalnych warunkach stosowania do ucha nie przewiduje się żadnego ogólnoustrojowego przenikania.